(Toquoc)-Nga quyết định khởi tố điều tra hình sự vụ tai nạn máy bay Sukhoi Superjet-100 (SSJ-100) xảy ra ở Indonesia bên cạnh cuộc điều tra quốc tế và phía Indonesia. Lãnh đạo Nga và Indonesia đã có những phản ứng nhanh nhạy và hợp tác giải quyết hậu quả ngay sau khi vụ tai nạn xảy ra.
Ngày 11/5, Ủy ban điều tra Liên bang Nga công bố quyết định khởi tố điều tra hình sự vụ tai nạn máy bay Sukhoi Superjet-100 xảy ra ở Indonesia. Ngoài ra, một cuộc điều tra quốc tế sẽ được tiến hành để tìm nguyên nhân gây ra thảm họa này. Các chuyên gia điều tra đều cho rằng có hai yếu tố đã dẫn đến tai nạn, đó là thay đổi thời tiết bất ngờ và sai sót trong khâu tổ chức chuyến bay.
Cùng ngày, nguồn tin từ Ủy ban an toàn giao thông Indonesia cho biết phải mất khoảng 15 tháng mới có thể đưa ra kết luận chính xác về vụ tai nạn máy bay. Xác chiếc máy bay đã được tìm thấy và không có dấu hiệu về người sống sót. 6 chiếc trực thăng đã được điều tới làm nhiệm vụ tìm kiếm những manh mối và thi thể nạn nhân.
Sukhoi Superjet-100 cất cánh ở sân bay Jakarta 9/5
Trong khi đó, ngày 10/5, tân tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Indonesia là Susilo Bambang Yudhoyono đã có cuộc trao đổi qua điện thoại liên quan đến vụ tai nạn thảm khốc này.
Trang Antara News cho hay ông Yudhoyono hoan nghênh đề nghị và yêu cầu của ông Putin về việc hợp tác điều tra, cũng như xác định danh tính của các nạn nhân.
Các lãnh đạo Nga và Indonesia có phản ứng rất nhanh ngay sau vụ tai nạn. Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev đã thành lập ủy ban để điều tra vụ việc này. Trong khi đó, Tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono cũng yêu cầu một cuộc điều tra toàn diện để tìm ra nguyên nhân chiếc máy bay gặp nạn.
Chiếc SSJ-100 đâm vào núi hôm 9/5 chỉ 50 phút sau khi cất cánh từ một sân bay ở thủ đô Jakarta của Indonesia. Trên máy bay khi đó có 45 người, bao gồm 8 người Nga, một người Mỹ, hai người Pháp, hai người Italy và 33 công dân Indonesia. Trong số hai người Pháp, có một người gốc Việt.
Đây là chuyến bay trình diễn thứ hai của SSJ-100 tại Indonesia, nằm trong kế hoạch bay trình diễn tại một loạt các nước. Theo kế hoạch ban đầu, chiếc phi cơ mà hãng Sukhoi đặt nhiều kỳ vọng sẽ bay trình diễn tại sân bay Nội Bài, Hà Nội, vào ngày 14/5. Sau vụ tai nạn ở Indonesia, kế hoạch này đã bị hủy.
Cú sốc với ngành công nghiệp hàng không dân dụng Nga
Chiếc SSJ-100, được chế tạo bởi hãng máy bay chiến đấu huyền thoại của Nga, Sukhoi, đã cất cánh lần đầu tiên vào năm 2008 và chỉ mới bắt đầu các chuyến bay thương mại từ năm ngoái. Sự kiện này đã được giới chức Nga hy vọng sẽ đánh dấu một bước ngoặt lịch sử đối với ngành công nghiệp hàng không dân dụng xứ sở bạch dương.
Cho đến nay, trong ngành hàng không Nga, các loại máy bay cũ kỹ, với kiểu dáng... kỳ cục từ thời Liên Xô vẫn chiếm "ưu thế", trong khi Superjet là một dự án hoàn toàn mới, nhằm đem lại hình ảnh mới và hiện đại của sức mạnh kỹ thuật hàng không Nga trước thế giới.
Mảnh vỡ của Sukhoi Superjet-100 rơi trên sườn núi Salak
Sukhoi-Superjet 100 được lên kế hoạch thay thế máy bay Tupolev 134, “chú ngựa thồ” của hàng không Nga chặng ngắn – vốn đã xảy ra nhiều tai nạn nghiêm trọng trong một thập kỷ qua và đã bị nhiều hãng hàng không, trong đó có Aeroflot (Nga) ngừng khai thác.
Sukhoi Superjet-100 là mẫu máy bay tầm trung, có khả năng chuyên chở 100 hành khách. Đây là chiếc máy bay dân dụng đầu tiên được phát triển thời hậu Xô-viết ở Nga. Giá mỗi chiếc Sukhoi Superjet-100 là 25 triệu USD, rẻ hơn khoảng 20% so với các máy bay cùng loại của các hãng khác. Với một danh sách dài các đơn hàng từ nước ngoài, mẫu phi cơ này có khả năng được xuất xưởng vào cuối năm 2016 với hơn 160 chiếc.
Nhưng thật đáng tiếc là vụ tai nạn đã xảy ra với chính chiếc Superjet đang trong tour chào hàng một loạt quốc gia châu Á và khi đang trên một chuyến bay trình diễn cất cánh từ Jakarta. Chiếc Sukhoi Superjet 100 đã lưu diễn thành công tại Kazakhstan, Pakistan và Myanmar và dự kiến sẽ đến Lào và Việt Nam, Chủ tịch hãng Sukhoi, Mikhail Pogosyan đánh giá, đây là những thị trường tiềm năng nhất của Sukhoi.
“Thảm kịch này đã đánh dấu một bước lùi tiếp theo đối với ngành công nghiệp hàng không dân dụng Nga”, cơ quan đánh giá xếp hạng toàn cầu Fitch Ratings nhận xét và dự báo thêm rằng, các đơn đặt hàng loại máy bay mới của Sukhoi sẽ chịu ảnh hưởng mạnh trong ngắn hạn.
Trong một tuyên bố, đại diện chính phủ Nga đã bảo vệ dự án Superjet trị giá 1 tỉ USD. “Tai nạn xảy ra chắc chắn sẽ làm chậm lại chương trình và gây ra một số tổn hại về uy tín, nhưng chương trình SSJ sẽ không bị dừng lại và Superjet sẽ vẫn được bán ra ở cả thị trường trong nước và quốc tế”, Giám đốc Trung tâm Công nghệ và Phân tích chiến lược Nga, Ruslan Pukhov phát biểu trên nhật báo Izvestia.
Hiện nay, mới chỉ có vài chiếc Superjet đang được khai thác thương mại, hầu hết do hãng Aeroflot quản lý với các đương bay ngắn. Trong một tuyên bố bày tỏ cam kết với Superjet, đại diện Aeroflot cho biết họ vẫn khai thác phi đội máy bay này như bình thường.
Indonesia vẫn mua máy bay Sukhoi
Indonesia tuyên bố vụ tai nạn đối với máy bay Sukhoi Superjet 100 ngày 9/5 sẽ không ảnh hưởng đến kế hoạch mua phi cơ chiến đấu cũng do nhà sản xuất Sukhoi cung cấp, nhằm hoàn thiện không quân nước này.
"Việc thảo luận mua máy bay vẫn đang được tiếp tục. Vụ tai nạn của SSJ-100 sẽ không ảnh hưởng đến cuộc thảo luận này vì máy bay gặp nạn khác với máy bay mà không quân đang muốn mua", Chủ tịch Ủy ban Nghị viện I Indonesia Mahfudz Shiddiq khẳng định trên Jakarta Post.
Ông Shiddiq nói thêm rằng việc bàn bạc đã gần hoàn tất và cả Nghị viện lẫn chính phủ Indonesia chỉ còn phải hoàn tất các yêu cầu về mặt hành chính.
Thân nhân các nạn nhân vụ tai nạn
Trước đó, phó chủ tịch Ủy ban Nghị viện I, ông Hayono Isman, cũng cho rằng tai nạn có thể xảy ra với bất kỳ hãng hàng không nào và Indonesia cần phải cải thiện tiêu chuẩn an toàn của công nghiệp hàng không. Ông khẳng định vụ tai nạn trên không làm thay đổi sự đồng thuận đối với đệ trình mua các máy bay chiến đấu Sukhoi Su-30 MKK trị giá 470 triệu USD từ phía chính phủ.
"Chúng tôi bây giờ chỉ còn chờ bàn giao máy bay vì đã hoàn tất việc thanh toán", ông Hayono nói. Việc trang bị thêm các máy bay Sukhoi Su-30 MKK được xem là một nỗ lực nhằm hiện đại hóa hệ thống vũ khí phòng thủ chính của Indonesia.
Trong khi đó, tất cả các hợp đồng dự kiến mua máy bay phản lực SSJ-100 nhằm mục đích thương mại đã bị đình chỉ cho đến khi nguyên nhân vụ tai nạn được làm sáng tỏ. Một nhóm gồm các thành viên của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Indonesia và các chuyên gia từ Nga sẽ tiến hành một cuộc điều tra toàn diện nhằm làm rõ nguyên nhân dẫn đến tai nạn.
Hiện có 4 khách hàng Indonesia có ý định mua máy bay chở khách của Nga, trong đó Sky Aviation dự kiến mua 12 chiếc và Queen Air dự kiến mua 6 chiếc. Sukhoi Superjet-100 là mẫu máy bay mới được sản xuất nhằm hướng đến phát triển ngành hàng không dân dụng hiện đại của Nga. Nga muốn dùng loại phi cơ này để lấy lại hình ảnh trong mắt thế giới về các máy bay thời Xô Viết.
Về phần mình, đại diện các hãng hàng không Việt Nam cho biết chưa có kế hoạch mua Sukhoi của Nga và chuyện lưu diễn của SSJ-100 ở Việt Nam chỉ là công việc chào hàng bình thường./.
Võ Vân