Chưa đủ cơ sở để bỏ HDND quận, huyện, phường
Thứ Hai, ngày 20/09/2010 - 09:47

(Toquoc) - Dù Chính phủ nêu ra rất nhiều ưu điểm song Thường vụ Quốc hội lại cho rằng việc bỏ HĐND sau một năm thí điểm là vội vàng, chưa đủ cơ sở.
Trình bày báo cáo trước Thường vụ Quốc hội ngày 18/9, Bộ trưởng Nội vụ Trần Văn Tuấn cho biết, thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường tại 10 tỉnh, thành phố sau một năm rưỡi đã tạo được bước đột phá trong cải cách hành chính, góp phần tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, đảm bảo tính thống nhất, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính Nhà nước.

Bên cạnh đó việc giám sát, kiểm tra đối với hoạt động của các cơ quan Nhà nước trên địa bàn quận, huyện, phường, quyền dân chủ của người dân được đảm bảo, dân chủ trực tiếp được tăng cường, kinh tế xã hội tiếp tục ổn định và phát triển, bảo đảm quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội... Những nội dung  này cũng đã được Chính phủ báo cáo tại Hội nghị toàn quốc về HĐND và UBND tổ chức vào tuần trước.

Căn cứ vào những kết quả này, Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 1992 liên quan đến HĐND ngay tại kỳ họp tới để thực hiện không tổ chức HĐND quận huyện phường trên phạm vi cả nước từ tháng 5/2011. Trong trường hợp phương án này không được lựa chọn, Chính phủ đề nghị mở rộng thực hiện thí điểm thêm 20 tỉnh, thành.

Chưa đủ cơ sở để bỏ HDND quận, huyện, phường - ảnh 1

Bộ trưởng Nội vụ Trần Văn Tuấn trao đổi với Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước bên lề phiên họp thường vụ ngày 18/9. Ảnh: Chinhphu.vn.

Tán thành tiếp tục thí điểm, song, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đề nghị vẫn chỉ tiếp tục thực hiện tại 10 địa phương, không mở rộng thêm. Theo ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ nhiệm ủy ban, việc thí điểm gần như mới chỉ bắt đầu vì chưa trọn vẹn một năm ngân sách, thiếu mô hình đối chứng, nhiều đánh giá về những kết quả đạt được mang tính chủ quan. “Chưa thể có căn cứ vững chắc cho bất kỳ quyết định nào, tiếp tục tổ chức hay không tổ chức HĐND ở quận, huyện, phường”, ông Thuận nói.

Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật Nguyễn Văn Thuận: “Phải làm rõ được bản chất của vấn đề, vì sao HĐND hoạt động hình thức. Trên thực tế, tuy hoạt động còn mang tính hình thức nhưng HĐND là một thiết chế dân chủ không thể thiếu. Bỏ HĐND là bỏ đi một thiết chế dân chủ, đưa chủ trương, đường lối của Đảng vào cuộc sống, bỏ đi một diễn đàn quan trọng phản ánh ý chí, nguyện vọng của nhân dân và tiếng nói tập trung của Mặt trận, các đoàn thể nhân dân ở địa phương”.

Những ưu điểm nêu ra trong báo cáo của Chính phủ cũng bị phản bác trong phiên thảo luận. Với thời gian thí điểm thực chất chưa tới một năm, Chủ nhiệm Ủy ban quốc phòng an ninh Lê Quang Bình cho rằng, để đánh giá là bỏ HĐND mà quyền làm chủ của dân được tăng cường, hiệu lực bộ máy tốt hơn trước là chưa đủ cơ sở khoa học.

Theo ông Bình, báo cáo của Đảng từ nhiệm kỳ trước đến nhiệm kỳ này đều đánh giá hoạt động của HĐND là tốt, bây giờ lại nhận định như trên thì cần phải xem lại. Ngoài ra, về logic, thiết chế dân chủ HĐND bị bỏ đi mà bảo quyền làm chủ, quyền đại diện của người dân được tăng cường là không hợp lý.

“Nếu cho rằng bộ máy nhà nước cồng kềnh, kém hiệu lực, hiệu quả, kỷ luật không nghiêm thì nên nghiên cứu tổng thể hoạt động của nhà nước hiện nay xem thế nào. Ví dụ, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, có hình thức không? Quốc hội hình thức ở chừng mực nào?”, ông Bình mở rộng vấn đề.

Ông đề nghị tăng thí điểm thêm một năm trước khi tổng kết và không đặt vấn đề sửa Hiến pháp.

Quan điểm của Chủ nhiệm Ủy ban an ninh quốc phòng được hầu hết các ủy viên Thường vụ chia sẻ. Theo Trưởng ban dân nguyện Trần Thế Vượng, những đánh giá của Chính phủ đồng nghĩa với việc bấy lâu nay HĐND cản trở hoạt động của UBND.

“Hôm dự hội nghị tuần trước (11/9-PV), tôi thấy nhiều đại biểu tỏ thái độ bức xúc với báo cáo, coi như sự xúc phạm với HĐND. Tôi có cảm tưởng báo cáo như bản kết án về HĐND quận, huyện, phường”, ông Vượng nói.

Trưởng ban công tác đại biểu Phạm Minh Tuyên lại cho rằng kiểu đánh giá của Chính phủ là “cắt khúc, chưa đủ độ chín để có thể coi là tổng kết đáng tin cậy”. Ông cũng chuyển lời một số lãnh đạo các tỉnh miền núi phía Bắc đề nghị Chính phủ thận trọng với vấn đề này.

Riêng với con số ước tiết kiệm chi ngân sách 85 tỷ đồng mỗi năm từ việc thí điểm, Chủ nhiệm Ủy ban tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển khẳng định là không đúng, vì “bỏ chỗ này thì phình chỗ kia”, không tiết kiệm được.

Còn theo Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai, cách thể hiện trong báo cáo của Chính phủ dễ làm nảy sinh suy nghĩ ngược, tức là nơi nào bỏ HĐND thì đạt được rất nhiều ưu điểm, còn không thì ngược lại. Bà đề nghị Chủ tịch Quốc hội báo cáo với Bộ Chính trị xem xét thêm và cho tiếp tục thí điểm.

Đề xuất này được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng nhất trí. Ông cũng đồng ý với nhận xét thí điểm một năm, lại chỉ ở những địa phương thuận lợi, mà tổng kết là quá sớm.

Chủ tịch Quốc hội cho biết thêm, không phải bây giờ mới đặt ra chủ trương này mà là từ 20 năm trước đã bàn nhiều lần. Có địa phương đã xung phong xin thí điểm. Hà Nội, TP HCM cũng từng xin thí điểm chính quyền đô thị với hàm ý không tổ chức HĐND cấp quận.

“Điều này chứng tỏ thực tiễn đã đặt ra từ lâu. Mặc dù vậy, khi tiến hành lại liên quan tới Hiến pháp, các luật, liên quan tới nhiều cơ quan nên rất khó, phức tạp. Với nhiều ý kiến khác nhau như vậy chứng tỏ cần cân nhắc kỹ vấn đề lớn này”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Trước những ý kiến của Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Nội vụ Trần Văn Tuấn đồng ý với đề nghị tiếp tục thí điểm, song vẫn giữ quan điểm mở rộng số địa phương, chọn cả những địa bàn khó để có điều kiện tổng kết sâu hơn./.

Song Linh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại