Cơ hội "vàng" cho hàng...kém chất lượng
Thứ Sáu, ngày 02/04/2010 - 16:26

(Toquoc)- Vào dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm của người dân tăng lên rất cao. Nhiều mặt hàng thực phẩm, sức mua tăng từ 50- 60% so với ngày thường. Ông Nguyễn Thanh Phong, phó Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) cảnh báo: Khi nhu cầu tiêu dùng lớn, nếu không kiểm soát tốt sẽ là cơ hội để các sản phẩm thực phẩm trôi nổi, kém chất lượng bung ra thị trường...

Nỗi lo thực phẩm “bẩn”

Báo cáo của Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (VSATTP) cho biết, trong năm 2009, cả nước xảy ra 147 vụ ngộ độc thực phẩm với 5.026 trường hợp mắc trong đó có 33 tử vong. So với năm 2008 giảm 53 vụ, giảm 26,3%, số người mắc giảm 30,6%, tử vong giảm 45%.

Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể, tình hình ngộ độc thực phẩm và các bệnh lây truyền qua đường thực phẩm vẫn diễn biến hết sức phức tạp. Liên tục trong thời gian qua, các cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng về VSATTP. Hàng tấn mỡ động vật đã thối rữa vẫn được vận chuyển công khai đi tiêu thụ; thịt gia súc, gia cầm bày bán tràn lan nhưng không rõ nguồn gốc, không kiểm dịch thú y; bánh mứt kẹo, ô mai, hạt dưa đỏ tẩm ướp hoặc nhuộm hoá chất độc hại, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc...

Mới  đây nhất, thanh tra Sở Y tế TPHCM đã phát hiện hàng loạt sai phạm tại một cơ sở chuyên sản xuất các loại mứt phục vụ Tết. Chưa kể đến những vi phạm về điều kiện vệ sinh, dụng cụ nhà xưởng sản xuất, đoàn kiểm tra đã phát hiện hàng trăm thùng ngâm nguyên liệu là các loại hoa quả tươi lẫn dòi bám lúc nhúc, nhiều mứt thành phẩm bị mốc đen. Với kiểu sản xuất mất vệ sinh như vậy khiến nhiều người không khỏi rùng mình khi nghĩ đến món mứt khoái khẩu trong những ngày Tết. Tất cả những vi phạm được phát hiện là bằng chứng để mỗi người dân luôn nơm nớp với nỗi lo mua phải thực phẩm "bẩn".

Cơ hội

Các sản phẩm giò, chả...chủ yếu vẫn được sản xuất theo kiểu thủ công truyền thống nhỏ lẻ, điều kiện sản xuất, trang thiết bị không đảm bảo (Ảnh: N.Minh)

Mặc dù còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán song hiện nay trên thị trường các mặt hàng phục vụ Tết đã tràn ngập thị trường. Các cơ sở sản xuất bánh, mứt, kẹo tại làng nghề truyền thống như Xuân Đỉnh (Từ Liêm), La Phù, Dương Liễu (Hoài Đức)...cũng đang khẩn trương bước vào vụ sản xuất để kịp cung cấp hàng cho dịp Tết. Hàng hoá thì nhiều, mẫu mã chủng loại đa dạng, phong phú song chất lượng có đảm bảo VSATTP hay không thì chỉ...nhà sản xuất mới biết.

Qua khảo sát tại một số chợ như chợ Đồng Xuân, phố Hàng Buồm (Hà Nội) - những nơi tập trung  nhiều mặt hàng bánh mứt kẹo...cho thấy, rất nhiều loại bánh kẹo, mứt, ô mai được đóng trong các bao nilon hoặc bao tải trong tình trạng "ba không": Không nguồn gốc địa chỉ sản xuất, không nhãn mác, không hạn sử dụng". Tinh vi hơn, tại TP HCM, cơ quan chức năng còn phát hiện một số loại thực phẩm khô như me, táo, xí muội...có xuất xứ từ Trung Quốc nhưng đã bị xé bao bì Trung Quốc và đóng vào bao bì khác để giả mạo là hàng Việt Nam nhằm đành lừa người tiêu dùng để kiếm lợi.

Bên cạnh đó là các sản phẩm giò, chả...chủ yếu vẫn được sản xuất theo kiểu thủ công truyền thống nhỏ lẻ, điều kiện sản xuất, trang thiết bị không đảm bảo nên chất lượng rất khó được kiểm soát chặt chẽ. Nhiều cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm vẫn nằm ngoài tầm quản lý của cơ quan chức năng. Hơn nữa, chính nhu cầu thực phẩm tăng cao trong dịp tết cũng là điều kiện thuận lợi cho các loại thực phẩm nhập lậu, kém chất lượng tràn vào nước ta.

Công bố chất lượng một đằng, sản xuất một nẻo

Theo quy định, việc chế biến, sản xuất kinh doanh thực phẩm là ngành kinh doanh có điều kiện. Các cơ sở kinh doanh chế biến thực phẩm phải được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP; có đầy đủ hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm cuả mình. Song có một thực tế đang diễn ra hiện nay đó là nhiều cơ sở sản xuất chấp hành đầy đủ việc đăng ký, công bố tiêu chuẩn sản phẩm, nhưng lại "công bố một đằng, làm một nẻo".

Để đảm bảo các nguồn thực phẩm an toàn, chất lượng phục vụ người dân trong dịp Tết Nguyên đán Canh Dần, trước tết 2 tháng, Bộ Y tế và các Bộ, ngành liên quan đã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành, tập trung kiểm tra quyết liệt các mặt hàng thực phẩm Tết như các loại bánh mứt kẹo, ô mai; các sản phẩm chế biến từ thịt...trong đó chú ý đến các tiêu chuẩn chất lượng như nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác, điều kiện sản xuất...

Bên cạnh việc các cơ quan chức năng ráo riết vào cuộc thì việc tự ý thức và đề cao đạo đức của những người sản xuất, kinh doanh là yếu tố vô cùng quan trọng quyết định đến chất lượng thực phẩm. Ông Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục VSATTP lý giải: "Dù có một ông thanh tra hay đến 10 ông thanh tra mà cơ sở đó vẫn cố tình vi phạm thì cũng không thể tránh khỏi thực tế là các sản phẩm kém chất lượng vẫn lọt ra ngoài thị trường".

Nỗ lực cho công tác hậu kiểm

Để có những sản phẩm thực phẩm an toàn, đảm bảo chất lượng đến tay người tiêu dùng, một trong những ưu tiên hàng đầu của công tác quản lý thực phẩm trong năm 2010 đó là đẩy mạnh công tác hậu kiểm, kiểm tra, đánh giá chất lượng các sản phẩm thực phẩm lưu thông trên thị trường nhằm hạn chế tình trạng công bố chất lượng một đằng, sản xuất một nẻo.

Muốn làm được điều đó cần sự nỗ lực của nhiều ngành, nhiều cấp trong đó phải kể đến vai trò của chính quyền ở từng địa phương. Quy định về phân cấp quản lý đã quy định rõ về trách nhiệm của từng cấp trong việc quản lý VSATTP. Chính quyền cơ sở xã, phường chính là cơ quan trực tiếp quản lý VSATTP tại địa phương. Thế nhưng, ngay giữa Thủ đô Hà Nội, chính quyền địa phương ở nhiều nơi vẫn đứng ngoài cuộc, thờ ơ, coi nhẹ công tác này. Tại một số chợ, người ta vẫn vô tư giết mổ gia cầm, kinh doanh thực phẩm không nguồn gốc ngay cạnh nơi làm việc của Ban quản lý chợ mà không hề bị nhắc nhở, xử lý.

Ông Nguyễn Thanh Phong khẳng định: “Chính quyền địa phương là cơ quan gần nhất, hiểu rõ nhất tình hình sản xuất của địa phương mình. Vì vậy, nếu chính quyền địa phương không vào cuộc thì công tác quản lý thực phẩm sẽ vô cùng khó khăn”. Mặt khác, khi chính quyền địa phương đã vào cuộc thì các sai phạm cần được xử lý nghiêm. "Chúng ta không thiếu các chế tài xử phạt nhưng vấn đề đặt ra là nhiều lúc, nhiều nơi vận dụng chế tài chưa nghiêm nên các vi phạm vẫn tái diễn”- ông Phong cho biết

Tuy nhiên, trong "cuộc chiến" chống lại tình trạng mất VSATTP, thái độ của người tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Theo đánh giá của ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, khoảng 65% người dân đã có ý thức lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn. Vẫn còn không ít người dân tỏ ra thờ ơ với những nguy hiểm từ thực phẩm kém chất lượng. Nếu mọi người cùng đồng lòng "tẩy chay”, các loại thực phẩm này sẽ không có cơ hội xâm nhập vào thị trường./.

Ngọc Minh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại