Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ
01-06-2016 10:28
(Tổ Quốc)- Một tuần sau khi kết thúc chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Obama tới Việt Nam, chúng tôi có buổi gặp nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Dy Niên.

>>Hoa Kỳ muốn có một “Việt Nam mạnh”

Nguyên Bộ trưởng cho hay, thời điểm Tổng thống Mỹ tới Việt Nam ông đang có công chuyện tại Nhật Bản. Tuy vậy, những tin tức từ truyền thông trong nước và quốc tế, ông đều không bỏ sót và liên tục cập nhật.

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ - ảnh 1
Góc ảnh trang trọng cựu Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam thời điểm này đang dành đăng những bức ảnh liên quan tới nước Mỹ.

"Khi được tin Mỹ bỏ cấm vận vũ khí sát thương với Việt Nam tôi vui lắm. Nhiều người có những đóng góp lớn trong quá trình bình thường hóa Việt Nam - Hoa Kỳ nay không còn nữa như cố Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch. Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch khi ấy dốc nhiều tâm sức và "lăn lộn" với quan hệ Việt - Mỹ. Tôi là trợ lý của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch nên biết nhiều cuộc đàm phán căng thẳng lắm" - ông Nguyễn Dy Niên chậm rãi chia sẻ.

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ - ảnh 2
Ông Nguyễn Dy Niên ngoài cùng bên phải cùng với cựu Chủ tịch nước Trần Đức Lương và cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton.

Chúng tôi được cựu Bộ trưởng giới thiệu bộ ảnh mà ông trưng bày trang trọng trên tường. "Tôi chụp chung ảnh với nhiều nguyên thủ quốc gia, quan chức ngoại giao các nước trên thế giới, thi thoảng lại thay ảnh một lần. Nhưng dịp này, Tổng thống Mỹ sang nên thay các ảnh liên quan tới nước Mỹ" - Cựu Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam chia sẻ.

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ - ảnh 3
Ông Nguyễn Dy Niên cùng phu nhân chụp ảnh lưu niệm với cựu Tổng thống Mỹ George Bush và phu nhân.

Chỉ vào những bức ảnh trên tường, cựu Bộ trưởng Nguyễn Dy Niên cho chúng tôi xem những bức ảnh chụp các quan chức ngoại giao của nước Mỹ cùng thời với ông và cho hay, khi gặp gỡ, họ đều rất ôn hòa, dễ chịu và thân mật như bà C.Rice, Colin Power… (các cựu Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ).

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ - ảnh 4
Một trong những kỷ vật được ông Nguyễn Dy Niên rất trân trọng: món quà ghi nhận công lao của ông trong vấn đề tìm kiếm người Mỹ mất tích.

Giữa những ký ức ngồn ngộn, điều mà ông ấn tượng nhất trong các nhiệm kỳ công tác của mình đó là vấn đề tìm kiếm người Mỹ mất tích. Thời kỳ đầu, vấn đề này một số người ở Việt Nam còn chưa thống nhất, và cho rằng, còn hàng chục ngàn hài cốt quân nhân Việt Nam chưa tìm thấy. Ngoài ra, còn lo ngại chuyện đó ảnh hưởng tới an ninh, quốc phòng.

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ - ảnh 5
Vị Cựu Bộ trưởng Ngoại giao rất vui mừng khi việc bình thường hóa quan hệ giữa 2 nước đang tiến triển rất tốt đẹp.

"Tôi cho rằng, làm ngoại giao không chỉ khó với bên ngoài mà còn là khó trong nội bộ. Có nhiều chuyện gay cấn, để có sự nhất trí với nhau khó lắm. Nội bộ nhất trí với nhau khó lắm" - Cựu bộ trưởng kể lại.

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ - ảnh 6
Ông kể lại từng hoàn cảnh của từng bức ảnh với niềm xúc động lớn lao.

Tuy nhiên, cũng theo ông Nguyễn Dy Niên, việc gì cũng cần có thời gian. Lúc ấy, Việt Nam phải tìm cách xoay bàn cờ chiến lược, tìm những đối tác và Mỹ là đối tác mình cần tìm.

"Muốn vậy thì mình phải xử lý việc họ đang cần, đó chính là vấn đề người Mỹ mất tích. Họ làm tượng đài lính Mỹ chết ở Việt Nam tại Thủ đô Washington DC và nó như miếng kính đâm vào tim người Mỹ, họ cũng rất đau khổ. Khi mình hiểu điều ấy thì chuyện hợp tác sẽ rất tích cực. Hồi ấy Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch nói với tôi như vậy và chương trình này kéo dài trong gần 20 năm. Bộ Ngoại giao đưa người xuống các địa phương để cùng tham gia việc tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ chết trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam" - ông Niên nhớ lại.

Cựu Bộ trưởng Ngoại giao nói về hành trình bình thường hóa Việt - Mỹ - ảnh 7
"Sau này, nhiều gia đình Mỹ tôi quen, họ đã rất xúc động khi nhận lại hài cốt con em mình. Những người mẹ ở đất nước nào cũng vậy, họ xúc động lắm" - ông Niên tâm sự. Và đây cũng là công việc mà ông nhớ nhất.

Khi ấy, phía Việt Nam đã tìm kiếm rất công phu, đào, sàng đất cát để tìm từng mẩu xương hài cốt. Phía Mỹ nhận xét là Việt Nam giúp đỡ, cộng tác rất tận tình. Việc này đã thuyết phục chính giới Mỹ, Quốc hội Mỹ đồng ý có bước đi bình thường hóa quan hệ với Việt Nam.

Phía Việt Nam đã tìm kiếm hơn 1.500 bộ hài cốt lính Mỹ trên khắp đất nước. "Sau này, nhiều gia đình Mỹ tôi quen, họ đã rất xúc động khi nhận lại hài cốt con em mình. Những người mẹ ở đất nước nào cũng vậy, họ xúc động lắm. Và trong các cuộc hội đàm cấp cao, quan chức Mỹ cũng gửi lời cám ơn phía Việt Nam nhiều nhất là về việc tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh" - ông Niên xúc động kể lại.

Bài, ảnh: Song Đào, Bảo Trung

 

 

 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại