Dịch vụ công: Ai bảo vệ người tiêu dùng?
Thứ Bảy, ngày 17/04/2010 - 23:22

(Toquoc) – Sáng 17/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về dự thảo Luật Bảo vệ người tiêu dùng. Đây là lần đầu tiên dự án luật này được trình ra Ủy ban để thảo luận. Các ý kiến đóng góp hầu hết tập trung chủ yếu về đối tượng, cách thức và cơ quan nào bảo vệ người tiêu dùng.

Dịch vụ công: Người tiêu dùng khó  nhận biết

Theo dự thảo luật, đối tượng áp dụng luật này gồm có người tiêu dùng, tổ chức, cá nhân kinh doanh và các cơ quan, tổ chức khác có liên quan đến hoạt  động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định của pháp luật.

Nhưng theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Văn Thuận, dự thảo chưa làm rõ phạm vi điều chỉnh luật. Ông Thuận lo ngại luật sẽ chỉ giải quyết mối quan hệ giữa người kinh doanh với người tiêu dùng mà không quy định các đối tượng khác như người nhập khẩu và người sản xuất.

“Việt Nam hiện có 9,4 triệu kinh doanh nhỏ, cung ứng dịch vụ nhỏ vậy họ cung cấp sản phẩm ko đảm bảo thì thế nào?” – ông Thuận nói.

Dịch vụ công: Ai bảo vệ người tiêu dùng? - ảnh 1

Ai bảo vệ người tiêu dùng khi sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ? (Ảnh: T.Nghị)

Trong khi đó, Chủ  nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên Nhi đồng Đào Trọng Thi lại đưa ra nhận xét: Phạm vi điều chỉnh của dự luật mới đề cập tới hàng hóa nói chung và dịch vụ trong lĩnh vực kinh doanh mà chưa quan tâm tới lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, còn các dịch vụ công được hưởng ưu đãi như tín dụng, giáo dục, sức khỏe, hưởng thụ văn hóa… thì quy định này chưa đủ.

Theo quan điểm của ông Thi, những lĩnh vực dịch vụ công, người tiêu dùng không thể định đoạt được như chất lượng sức khỏe, tinh thần, hưởng thụ giá trị  văn hóa, giáo dục…

Ngoài ra, các đại biểu trong phiên thảo luận sáng nay cũng đặt vấn đề cần phải làm rõ vai trò của cơ quan Nhà nước và doanh nghiệp trong việc bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Trong dự luật này, vai trò của nhà nước trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng chưa rõ.

Các đại biểu cho rằng, nếu tranh chấp trong dịch vụ công để cho các bên tự định đoạt dễ dẫn tới cơ chế độc quyền bởi đây là loại hàng hóa dịch vụ đặc biệt.

Giải thích cho các vấn đề trên, đại diện cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng cho hay, với đối tượng áp dụng luật, có các quy định cụ thể ở những phần sau của dự thảo để áp dụng.

Về dịch vụ công, Bộ trưởng Hoàng thừa nhận có nhiều ý kiến xoay quanh nội dung này trong quá trình lấy ý kiến cho dự thảo. Tuy nhiên, ông cũng giải thích rằng, bản thân một luật không thể bao quát hết các nội dung mà vấn đề đó đã được điều chỉnh trong các luật khác như Luật Giáo dục, Y tế, Vệ sinh an toàn thực phẩm… Mặc dù vậy, dự thảo luật sẽ cố gắng nêu nguyên tắc và các quy định chung bảo vệ người tiêu dùng.

Bộ trưởng Hoàng cũng cho biết, vai trò của Nhà nước trong bảo vệ người tiêu dùng đã thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau như ban hành cơ chế, văn bản, tiêu chuẩn hàng hóa cung cấp dịch vụ hay là việc xét xử, yêu cầu các tổ chức cá nhân vi phạm bồi thường… nên không thể nói vai trò Nhà nước là mờ nhạt.

Vẫn tranh luận về cơ quan giải quyết tranh chấp

Theo tờ trình về dự án Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hiện nay, tranh chấp giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh được hiểu là các tranh chấp dân sự thông thường nên được xử lý theo các quy định hiện hành của pháp luật tố tụng dân sự.

Tuy vậy, thực tế khi áp dụng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự hiện hành để giải quyết các khiếu nại, tranh chấp của người tiêu dùng đang gặp nhiều khó khăn do quá phức tạp và tốn kém, không phù hợp với khiếu nại, giải quyết tranh chấp của người tiêu dùng. Trong khi, các tranh chấp chủ yếu là tranh chấp nhỏ, đơn giản, người dân muốn giải quyết nhanh chóng, thuận tiện cho người tiêu dùng. Chính vì vậy, người tiêu dùng nước ta thường ngại khiếu nại, khởi kiện ra toà khi bị vi phạm quyền lợi.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội cho biết, việc giải quyết tranh chấp tại cơ quan hành chính nhận được nhiều ý kiến tán đồng (các tranh chấp nhỏ, giá trị dưới 10 triệu đồng). Tuy nhiên cũng có  ý kiến cho rằng không nên giao cho cơ quan bảo vệ người tiêu dùng tại địa phương vì lo ngại việc giao thẩm quyền sẽ dẫn tới việc tăng kinh phí, bộ máy làm việc tại cơ quan này, chưa kể tới vấn đề năng lực giải quyết. Giải thích rõ hơn việc này, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng, các địa phương sẽ chỉ giải quyết các tranh chấp nhỏ, đơn giản và cơ sở chứng cớ rõ ràng, luật cũng đã quy định cụ thể cơ quan địa phương sẽ ra phán quyết với những hành vi nào.

Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận cũng băn khoăn, nếu giải quyết tranh chấp tại cơ quan hành chính thì không biết cơ quan nhà nước nào giải quyết và giải quyết như thế nào. Đã là tranh chấp dân sự thì có thể đưa vào Luật Tố tụng Dân sự, nếu giải quyết tại cơ quan hành chính thì vừa không đúng thẩm quyền vừa nhiều thủ tục phức tạp.

Còn Đại biểu Lê Thị Thu Ba, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp lại dẫn ra các vụ việc Công ty trách nhiệm hữu hạn Vedan gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hay sữa nhiễm độc, những sản phẩm ảnh hưởng lớn trong cộng đồng, nhưng người tiêu dùng chưa được bảo vệ. Bà Ba cho rằng, nên chăng giao các vụ việc này cho Viện Kiểm sát với chức năng, nghiệp vụ… của mình có thể đứng ra điều tra vụ việc, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thay vì một tổ chức xã hội không đủ năng lực./.

Song Đào 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại