Dự thảo luật Tiếp cận thông tin: Giảm tình trạng lạm dụng dấu "Mật"?
26-12-2015 07:48

(Toquoc)- Sáng 25/12, Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức hội thảo góp ý kiến cho dự thảo Luật tiếp cận thông tin.

Tại buổi lấy ý kiến, nhiều đại biểu đã lấy ví dụ về việc giấy mời của cơ quan nhà nước cũng phải đóng dấu "Mật" làm tiêu điểm cho tình trạng áp dụng "mật" tràn lan hiện nay. Thậm chí không ít trường hợp trục lợi từ dấu "Mật".

Giấy mời cũng đóng dấu "Mật"

Dưới góc độ báo chí, đại diện báo Pháp luật TP HCM cho hay, đối với phóng viên, nhà báo, lịch làm việc của cơ quan nhà nước là một trong những nguồn tin quan trọng trong tác nghiệp. Và đôi khi, lịch làm việc với họ cũng là một nguồn tin "Mật".

Theo vị đại diện này, tại điều 6 dự thảo Luật Tiếp cận thông tin liệt kê khá đầy đủ các hình thức cung cấp thông tin. Tuy nhiên các cơ quan này không bị ràng buộc về thời gian cung cấp thông tin, điều này có thể được hiểu, sang năm, họ cung cấp vẫn được.

Nhà báo này đề nghị, dự thảo có thể quy định, các cơ quan phải cung cấp thông tin về những hoạt động của mình trước khi hoạt động đó diễn ra một tuần, trừ các sự kiện đột xuất.

Dự thảo luật Tiếp cận thông tin: Giảm tình trạng lạm dụng dấu

Ngoài ra, việc cung cấp thông tin cho công dân theo trình tự của Dự thảo cũng khá phức tạp, tốn kém và gây phiền hà cho người dân.

Trong khi đó, theo Luật sư Nguyễn Văn Chiến, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Luật tiếp cận thông tin góp phần giảm bức cung, nhục hình, oan, sai. Vị luật sư này đề nghị, dự thảo nên có quy định rõ hơn về việc tuân thủ trách nhiệm cung cấp thông tin. Chẳng hạn tại tiết d, đ, e, khoản 2, Điều 6 của dự thảo quy định một số cơ quan liên quan đến tố tụng cung cấp thông tin về hoạt động của mình.

"Nếu quy định một cách chung chung như thế thì việc bắt buộc cơ quan điều tra, truy tố, xét xử… cung cấp thong tin về quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ, tạm giam sẽ ra sao? Trong khi người bị tam giam, tạm giữ theo Bộ luật tố tụng hình sự sẽ phải được thông báo về quyền và nghĩa vụ của mình" - luật sư Chiến phân tích.

Một số ý kiến khác cho rằng, các cơ quan xây dựng luật cần đề xuất thu hẹp lại thông tin được xem là bí mật nhà nước để tạo điều kiện cho cơ quan báo chí, người dân tiếp cận thông tin minh bạch hơn.

Hạn chế trục lợi thông tin "Mật"

PGS. TS. Phạm Duy Nghĩa, Giảng viên Luật & Chính sách Công và Quản trị nhà nước Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright và Khoa Luật, Đại học Kinh tế TP.HCM chia sẻ, tự do thông tin tốt cho người dân, báo chí và chính quyền. Một đạo luật bảo đảm quyền tự do thông tin của người dân nếu được ban hành sẽ giúp báo giới tự tin hơn khi khai thác quyền được biết, được nói của người dân.

Đạo luật này giúp quan chức hành chính tự tin hơn khi tiết lộ thông tin cho dân chúng mà không sợ các nghĩa vụ bảo mật. "Và thêm nữa, có được sự hiểu biết và thông cảm từ phía người dân các chính sách của nhà nước cũng dễ thực hiện hơn. Tăng tự do thông tin cho người dân cũng nghĩa là tăng sức đề kháng, tăng cường ổn định, làm trong sạch, giúp bảo vệ chính quyền" - PGS. Nghĩa phân tích.

Một khía cạnh khác, đặt trong tương quan giữa Luật tiếp cận thông tin và Luật báo chí, vị PGS. này cho rằng, ngoại lệ đối với tự do thông tin của người dân cũng nên là ngoại lệ đối với tự do báo chí. Vì ngoài bí mật nhà nước,  bí mật của doanh nghiệp, quyền riêng tư của người dân cũng nên là một chủ đề cần thận trọng khi công bố trên báo chí.

GS. TS Nguyễn Đăng Dung, Giảng viên Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội thì cho rằng, với Luật tiếp cận thông tin, trong tương lai vấn đề bưng bít thông tin, thông tin "mật" tràn lan… nhằm trục  lợi cho một đối tượng cụ thể không còn là mảnh đất màu mỡ trong hoạt động của những người đảm trách các công việc của nhà nước.

Để làm được điều như vậy, luật cần phải đặt ra trách nhiệm của công chức trong việc cung cấp thông tin. Nếu không cung cấp hoặc cung cấp thông tin sai hoặc không đúng hạn thì công chức phải chịu trách nhiệm trước cơ quan nhà nước, thậm chí có thể phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Luật cũng cần quy định cụ thể thủ tục làm việc với chính quyền để người dân không còn lúng túng, để các công chức không còn thái độ đùn đẩy, hách dịch khi thực hiện trách nhiệm phải cung cấp thông tin cho người dân…

Về phía người dân, theo GS.TS Nguyễn Đăng Dung, chúng ta cũng phải làm quen với nếp sống chủ động đòi hỏi các cơ quan nhà nước phải đáp ứng các yêu cầu tìm kiếm thông tin phục vụ cho cuộc sống của mình chứ không thụ động, mặc kệ trước thông tin, chỉ khi động tới lợi ích của mình mới "nhảy dựng lên"… "Khi ấy đã quá muộn, dẫn đến tình trạng nan giải là các kiện cáo kéo dài, gây lãng phí thời gian và tiền bạc, sức khỏe, tinh thần của cả người dân và xã hội"- GS. Dung nói./.

Song Đào

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại