E năng suất lao động kéo tụt GDP
15-10-2015 06:03

(Toquoc)-Năng suất lao động tăng chậm hơn cả tốc độ tăng GDP. Nếu không có những điều chỉnh kịp thời GDP sẽ bị kéo tụt.

Nhận định này được đưa ra trong buổi toạ đàm "Năng suất lao động - vấn đề của doanh nghiệp hay người lao động" do báo Lao động tổ chức tại Hà Nội ngày 14/10.

Năng suất lao động kéo tụt GDP quốc gia

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), năng suất lao động của Việt Nam năm 2013 được xếp vào nhóm thấp nhất của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, thấp hơn Singapore 15 lần, Nhật Bản 11 lần, Hàn Quốc 10 lần, Malaysia 5 lần, Thái Lan 2,5 lần.

Việt Nam cũng là một trong ba nước có năng suất lao động thấp nhất ASEAN, chỉ cao hơn Myanmar, Campuchia và ngang với Lào.

Các tính toán cũng chỉ ra rằng, nếu duy trì năng suất lao động này thì 50 năm nữa năng suất lao động Việt Nam mới bằng Thái Lan bây giờ. Còn nếu tăng gấp đôi thì con số này hạ xuống 13-14 năm.

Theo ông Thọ, "đây là sự hổ thẹn, sự thấp kém của người Việt Nam mà không cần phải che giấu. Trên bình diện của nền kinh tế, năng suất lao động thấp ở tất cả các ngành. Các ngành mũi nhọn như dầu khí, bưu chính viễn thông cũng thấp…"

E năng suất lao động kéo tụt GDP  - ảnh 1
Năng suất lao động tăng chậm hơn cả tốc độ tăng GDP. Nếu không có những điều chỉnh kịp thời GDP sẽ bị kéo tụt (ảnh: G.Thanh)

Đây quả là vấn đề lớn bởi Việt Nam được đánh giá là quốc gia có lực lượng lao động dồi dào. Năm 2013, lực lượng lao động cả nước đạt 53,7 triệu, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động chiếm đến 77,5%.

Trong ba năm 2011-2013, tốc độ tăng năng suất lao động của Việt Nam chỉ hơn 3%/năm, trong khi GDP vẫn tăng trưởng ở mức trên dưới 5%.

"Điều này có nghĩa năng suất lao động còn tăng chậm hơn cả tăng GDP quốc gia. Đây cũng là một cảnh báo, nếu Việt Nam vẫn không có những điều chỉnh kịp thời thì việc này sẽ kéo tăng trưởng GDP quốc gia xuống và Việt Nam sẽ rất khó đạt được mục tiêu của một nước công nghiệp hóa" - ông Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện năng suất Việt Nam cảnh báo.

Theo ông Vũ Quang Thọ, cần thay đổi mô hình tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, hiệu quả và tận dụng tốt nhất những lợi thế của đất nước đòi hỏi phải đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu lao động.

"Tuy nhiên trong giai đoạn 2007-2013, cơ cấu lao động vẫn chuyển dịch rất chậm chạp. Lao động trong khu vực năng suất thấp vẫn chiếm tỷ trọng lớn khiến năng suất lao động chung của Việt Nam thấp và nguy cơ tụt hậu tiếp tục gia tăng so với các nước trong khu vực" - ông Thọ nói.

Doanh nghiệp hiếm khuyến khích người lao động sáng tạo

Năng suất lao động đã thấp, ông Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện năng suất Việt Nam còn nêu ra thực trạng, nhiều cơ quan, đơn vị người lao động rất tâm huyết, muốn cải tiến công việc nhưng ý tưởng đưa ra đôi khi không được đón nhận một cách nghiêm túc, thậm chí bị “vùi dập” tơi bời.

Ông Tuấn cho rằng, nhiều chủ doanh nghiệp luôn cho rằng quyết định của mình là trên hết và áp đặt mọi người phải phục tùng, đặc biệt là các ý kiến trái chiều.

Theo ông Tuấn, chính điều này đã không tạo được động lực cho người lao động phát triển những sáng kiến cải tiến và việc tăng năng suất lao động phải từ hai phía: chủ sử dụng lao động và người lao động.

Cũng theo ông Tuấn để tăng năng suất lao động, cần tăng cường vốn cho người lao động. Họ cần được trang bị công cụ, trang thiết bị tiên tiến, công nghệ cao mới có thể giúp doanh nghiệp tăng năng suất và không có khoa học, công nghệ, không thể có năng suất cao.

Còn ông Thọ lại cho rằng, khi người lao động còn đói, mức sống thấp hơn nhu cầu tối thiểu thì không thể đòi hỏi họ cố gắng có những kỹ thuật, những thái độ tốt hơn đối với các doanh nghiệp, xây dựng doanh nghiệp.

Cùng quan điểm với ông Thọ, ông Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ cho rằng, muốn giải quyết việc tăng năng suất lao động thì phải cải thiện được môi trường pháp lý; tăng lương, tái tạo sức lao động; áp dụng khoa học kỹ thuật…

"Có tiền lương xứng đáng thì người lao động mới có động lực, nhuệ khí để làm, nếu không họ sẽ làm chống đối, chiếu lệ”-ông Kiêm nói.

Tại tọa đàm, ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam khẳng định, ngoài cải cách thể chế, tái cấu trúc nền kinh tế ở cấp quốc gia thì chúng ta phải tạo được động lực để người lao động cống hiến.

Ông Chính nói thêm, ở Nhật Bản, phần lợi nhuận tăng thêm (ngoài định mức) do sáng kiến, cải tiến kỹ thuật sẽ được chia sẻ giữa ông chủ và người thợ để tạo động lực.

Trong khi đó, ở Việt Nam, thực tế số doanh nghiệp tạo động lực để cho chính người lao động của mình cống hiến lại là điều rất ít và điều này cần phải thay đổi./.

Thái Tùng (lược thuật)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại