Giảm nghèo nhanh, tái nghèo cũng nhanh?
Thứ Hai, ngày 12/04/2010 - 22:49

(Toquoc) – Theo báo cáo giám sát của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về chương trình 135 giai đoạn II (2006-2010), tới năm 2009, cả nước đã giải ngân được 7.982,52 tỷ đồng, đạt 78,23% kế hoạch.

Chương trình 135 giai đoạn II được đánh giá có nhiều thay đổi so với giai đoạn I. Tuy nhiên, giống như giai đoạn một, câu chuyện tái nghèo vẫn là nỗi lo lớn nhất. Trong ngày làm việc đầu tiên của phiên họp 30, các thành viên UBTV Quốc hội đều mong muốn Chính phủ làm rõ cơ chế quản lý nguồn vốn và triển khai sao cho hiệu quả Chương trình này.

Được biết, trong giai đoạn II, ngân sách Trung ương và tài trợ của các tổ chức quốc tế đầu tư cho chương trình là 14.024,65 tỷ đồng.

Theo báo cáo đánh giá, việc thực hiện xoá đói giảm nghèo giai đoạn II và các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án khác trên địa bàn các xã đặc biệt khó khăn bước đầu đã giải quyết được tương đối đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội như hệ thống giao thông nông thôn, thủy lợi nhỏ, điện, trường học, trạm ý tế, nước sinh hoạt, phát thanh - truyền hình… đáp ứng nhu cầu tối thiểu cho sản xuất và ổn định đời sống nhân dân….

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra các hạn chế, tập quán, lao động sản xuất của đồng bào ở vùng này chậm được thay đổi, sản xuất thuần nông tự sản, tự  tiêu còn phổ biến, chậm thích ứng với cơ chế  kinht ế thị trường. Đặc biệt, nhiều địa phương chưa chú ý đến quy hoạch, sắp xếp, bố trí dân cư, bố trí sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, quy hoạch sử dụng đất… Hiện nhiều xã đặc biệt khó khăn dân cư vẫn ở phân tán, một bộ phận du canh du cư và di cư tự do, phá rừng làm nương rẫy (chủ yếu là các tỉnh phía Bắc), vấn đề bảo đảm vệ sinh môi trường khu dân cư chưa được chú trọng nên kết quả đạt thấp.

Ông Ksor Phước, Trưởng đoàn giám sát, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội còn cho biết, đa số các xã, thôn bản thuộc diện đầu tư Chương trình 135 giai đoạn II tỷ lệ hộ nghèo hàng năm giảm nhanh nhưng thiếu bền vững, tỷ lệ cận nghèo lớn. Nếu thực hiện chuẩn nghèo mới hoặc bị ảnh hưởng của thiên tai, mất mùa thì tỷ lệ hộ nghèo trở lại sẽ rất cao. Một số tỉnh thuộc diện này có tỷ lệ hộ nghèo cao có thể chỉ ra: Tuyên Quang: 42,2%, Lạng Sơn 49%, Điện Biên 50%, Quảng Bình 49,34%...

Ngoài ra, việc cấp vốn hàng năm của Trung ương thực hiện theo đúng quy định nhưng sử dụng và triển khai tại các địa phương lại không kịp thời, tỷ lệ giải ngân thấp, cá biệt có địa phương phân bổ vốn sai nội dung, mục đích, đối tượng thụ hưởng, nhiều xã chia nguồn vốn theo cách cào bằng…

Tại buổi làm việc sáng nay của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, các đại biểu cho rằng, giai đoạn II, chương trình 135 đã đạt kết quả tốt hơn, có nguồn lực hơn và giải quyết được nhiều vấn đề cho các xã đặc biệt khó khăn.

Tuy nhiên, bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm Uỷ ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cũng thể hiện sự lo lắng: “Liệu việc đầu tư từ ngân sách nhà nước có tạo ra sự trông chờ, ỷ lại của các hộ nghèo, đặc biệt là các hộ rất nghèo. Tôi đi nhiều nơi thấy nhiều hộ không muốn thoát nghèo”.

Các đại biểu cũng cho rằng, cần có chính sách đệm cho người nghèo, cận nghèo, giảm nghèo bền vững, nếu không người dân giảm nghèo nhanh thì tái nghèo cũng nhanh.

Chủ nhiệm Uỷ  ban Quốc phòng An ninh của Quốc hội Lê Quang Bình thì đề nghị cuối năm nay, Chính phủ cần tiến hành tổng kết sâu sắc về chương trình này trong đó làm rõ cơ chế quản lý hiện nay có phù hợp hay không. “Trên một địa bàn có nhiều chương trình, nguồn lực phân tán chắc chắn sẽ chồng chéo và hiệu quả không cao. Chương trình cần làm rõ cái gì làm được, cái gì không phù hợp, phương thức đầu tư và hỗ trợ cho từng xã” – ông Bình nêu.

Chính vì những lý do nói trên, đoàn giám sát kiến nghị với Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo tổng kết đánh giá việc thực hiện Chương trình 135 giai đoạn II, từ đó xây dựng một chương trình xoá đói giảm nghèo phát triển toàn diện, bền vững trên địa bàn đặc biệt khó khăn cho giai đoạn tiếp theo. Sớm có hệ thống chính sách hỗ trợ, giúp đỡ toàn diện và đồng bộ cho các vùng đặc biệt khó khăn, đồng thời ban hành chuẩn nghèo mới

Các tỉnh cần khẩn trương xây dựng và phê duyệt đề án quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, sắp xếp, bố trí dân cư hợp lý và làm thay đổi tập quán sản xuất, sinh hoạt của người dân.

Đoàn giám sát cũng yêu cầu các tỉnh thực hiện tốt việc rà soát công tác điều tra, bình xét, thống kê lại hộ nghèo (theo thống kê, hiện có 1.848 xã và 3.274 thôn đặc biệt khó khăn đang thuộc diện đầu tư của Chương trình 135 giai đoạn II)./.

Song Đào

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm