Giấy phép con là rào chắn, bẫy dân, doanh nghiệp
Thứ Năm, ngày 12/06/2014 - 06:10

(Toquoc)- Nỗi lo về lợi ích nhóm trong các văn bản luật hay những rào cản trong những văn bản hướng dẫn luật… đã được đặt ra trong phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường chiều 11/6.

Xem xét thận trọng văn bản được cho rằng có lợi ích nhóm

Tại phiên chất vấn chiều 11/6, tuy không phải là một vấn đề mới nhưng nhiều câu hỏi nghi ngờ tính lợi ích nhóm của các cơ quan soạn thảo đưa vào văn bản quy phạm pháp luật được nhiều đại biểu đưa ra.

Đại biểu Trần Du Lịch, TPHCM, cho rằng, tuy văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) thuộc bộ nào quản lý thì bộ đó xây dựng, nhưng Bộ Tư pháp là đơn vị điều hành, xem xét chung các văn bản đã thiếu tính hệ thống pháp luật. Dẫn tới tình trạng như đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy, Đà Nẵng, lo ngại có lợi ích nhóm trong một số văn bản.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, Luật ban hành VBQPPL đã quy định rất chặt chẽ các vấn đề ban hành văn bản và Bộ Tư pháp cho ý kiến dự thảo luật đó có phù hợp với quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước hay không. Vì thế khi nói có lợi ích nhóm, với quy trình chặt chẽ như vậy thì khó có thể đặt ra.

"Tuy nhiên, đứng từ phía nào để xem lợi ích nhóm, ví dụ Bộ Tài chính và Bộ Công Thương có  cách nhìn khác nhau khi nói về văn bản quản lý giá xăng dầu" - ông Cường ví dụ.

Đó là với các văn bản luật, còn với thông tư và thông tư liên tịch, hiện tại chức năng xây dựng, ban hành văn bản thuộc thẩm quyền các bộ thì có một số vấn đề phát sinh, dư luận quan tâm chủ yếu ở các thông tư này.

Giấy phép con là rào chắn, bẫy dân, doanh nghiệp - ảnh 1
Bộ trưởng Hà Hùng Cường trả lời chất vấn

Ông Cường cho biết, mới đây Bộ Tư pháp đã trình Chính phủ đề án thí điểm kiểm soát tập trung soạn thảo văn bản trên một số lĩnh vực gắn với lợi ích của người dân. Nhưng đưa vấn đề này ra thì trái luật hiện hành nên Thủ tướng yêu cầu chờ tới năm 2014, Chính phủ trình sửa đổi Luật ban hành VBQPPL thì kiến nghị vấn đề này vào để tránh những lợi ích cục bộ được cài cắm vào văn bản.

Luật ban hành VBQPPL khi sửa đổi cũng được xây dựng theo hướng tách giai đoạn làm chính sách trước rồi sau đó mới tới giai đoạn kỹ thuật xây dựng nội dung văn bản. Khi đó, ông Cường tin rằng, các vấn đề lợi ích nhóm cũng được xử lý tốt hơn.

Chưa hài lòng, đại biểu Kim Thúy tái chất vấn, nếu Bộ trưởng khẳng định không có việc cài đặt lợi ích nhóm vậy tại sao trong việc soạn thảo, các Bộ vẫn thường quan tâm tổ chức bộ máy, quỹ, thủ tục hành chính… vậy đây là những cái gì?

Đại biểu Trần Du Lịch thì cho rằng, ý của ông muốn nói tới là với trách nhiệm và vai trò của Bộ Tư pháp trong thẩm định luật trình ra Quôc hội, Bộ làm sao phải quản lý pháp luật một cách hệ thống. Nhiều luật Bộ Tư pháp thẩm định rồi, nhưng đưa ra Quốc hội bàn thì phải thay đổi cả phạm vi điều chỉnh. Với cách nhìn mang tính hệ thống của Bộ Tư pháp thì quy trình làm luật của chúng ta sẽ đơn giản hơn.

Theo ông Cường, khi xây dựng luật, pháp lệnh một số cơ quan có cài nội dung tổ chức bộ máy vào đó nhưng từ nhiệm kỳ trước, Chính phủ đã có yêu cầu, tất cả luật, pháp lệnh trình về nguyên tắc không có sự đồng ý của Bộ Chính trị thì không đưa nội dung bộ máy vào.

"Tôi xin nói thêm là có những luật không phải hoàn toàn lobby (vận động hành lang) chạy này chạy khác, tranh thủ nọ kia nhưng liên quan tới vấn đề này thì rất chặt chẽ. Có đại biểu tại Hà Nội rất có trách nhiệm, mỗi khi có dư luận báo chí đều nhắn tin cho tôi. Có đơn vị nào đó tranh thủ Bộ Tư pháp để thẩm định thì đều được cảnh báo. Còn tình trạng như đại biểu nói là có nhưng ở một số lĩnh vực, một số văn bản nhưng việc này phải được xem xét thận trọng, nhất là qua kiểm soát thủ tục hành chính, sao cho thuận lợi cho người dân" - ông Cường nói.

Giấy phép con là rào chắn, bẫy dân, doanh nghiệp - ảnh 2
ĐB Đỗ Văn Đương chất vấn Bộ trưởng Tư pháp (ảnh: Đức Anh)

Người dân dễ rơi vào bẫy hướng dẫn, thông tư…

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa, TP HCM, cho hay, gây tác hại và bức xúc trong nhân dân là về văn bản hướng dẫn như các nghị định, thông tư, hướng dẫn.

Hiến pháp thì cho phép, luật tạo hành lang nhưng văn bản hướng dẫn lại đặt ra nhiều thủ tục với nhiều mẫu và giấy phép con. Đây là rào chắn và là bẫy doanh nghiệp cũng như người dân. Muốn vượt được thì phải chung chi, bôi trơn, xin cho. Còn Luật Hình sự có quy định cố ý làm trái và xử lý bằng pháp luật hình sự, trong khi đó là do văn bản không làm tròn trách nhiệm mới dẫn tới người dân và doanh nghiệp chung chi.

Thứ 2 là tình trạng ra văn bản hướng dẫn sai phải thu hồi hoặc sửa chữa, đôi khi chúng ta tốn hàng trăm tỉ đồng cho việc này.

Mong đại biểu thông cảm cho vấn đề này, ông Cường cho rằng, có những văn bản mới là dự thảo lấy ý kiến, có văn bản thì ban hành rồi. Khi đưa ra dư luận lấy ý kiến thì đều tiếp thu, chỉnh lý. Cụ thể có văn bản nào gây tốn kém mà đại biểu biết thì mong đại biểu Nghĩa có địa chỉ cụ thể để Bộ Tư pháp xử lý, báo cáo.

Đại biểu Nghĩa tái chất vấn bằng góp ý và không cần Bộ trưởng trả lời thêm rằng: vấn đề tôi  muốn nói là nó (văn bản) không trái, nhưng như ta quy định hành lang cho 3 mét, nhưng thực tế các văn bản hướng dẫn lại chỉ cho đi còn 1 mét, luật quy định đi thẳng thì văn bản hướng dẫn lại chỉ đi cong… Cuối cùng thì người dân vẫn tới đích nhưng dễ rơi vào bẫy chung chi. "Văn bản đó không sai mà là lực cản lớn. Các nhà đầu tư nước ngoài mỗi lần gặp lãnh đạo cao cấp nước ta thì rất phấn khởi nhưng khi về đời sống thì họ gặp cả rừng văn bản khiến họ nản lòng. Bộ Tư pháp cần lưu ý hơn"- ông Nghĩa nói.

Liên quan tới trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong việc 312 văn bản pháp luật được khảo sát chưa đảm bảo chất lượng, thiếu tính khả thi, thống nhất, thậm chí không hợp hiến, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu Bộ Tư pháp làm rõ xem các văn bản đã gây hậu họa gì chưa.

"Nếu người dân căn cứ vào văn bản này thì gay go rồi. Tôi thấy đây là vấn đề rất nghiêm túc đấy, vì có văn bản vi phạm hiến pháp nếu không áp dụng thì cũng chết mà người cán bộ đó áp dụng thì cũng không được. Sáng 12/6, anh Cường phải làm rõ thêm vấn đề này" - Chủ tịch yêu cầu.

Liên quan tới vấn đề này, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền cũng cho rằng, khi người dân vi phạm thì nhà nước phạt ghê gớm nhưng khi nhà nước vi phạm với 312 văn bản kém chất lượng lại không hề bị phạt? Theo đại biểu nên mở rộng quyền cho người dân khởi kiện các văn bản sai trái để đảm bảo tính công bằng của một nhà nước pháp quyền.

Phần chất vấn Bộ trưởng Hà Hùng Cường được tiếp tục vào sáng 12/6.

Với một số vụ án kinh tế gần đây, đại biểu Đỗ Văn Đương đặt ra lo ngại khi khối tài sản được thu hồi rất thấp như vụ Huyền Như tại ngân hàng Viettinbank mới đây chỉ thu hồi được khoảng dưới 10%. Ông Đương đặt câu hỏi: phần lớn khối tài sản trong số 4.000 tỷ đồng kia đi đâu, phải chăng cứ đi tù là xong. Ông nêu quan điểm, về hình phạt với tội phạm này phải được thực thi suốt đời phạt nặng để họ còn phải trả nợ, chứ không phải chỉ tử hình là xong.

 

Thái Linh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm