Kiến nghị khẩn trương giải quyết bồi thường án oan
11-04-2015 12:26

(Toquoc)- Tại buổi nghe kết quả giám sát tình hình oan, sai trong việc áp dụng pháp luật về hình sự, tố tụng hình sự và việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan của Thường vụ Quốc hội ngày 10/4, Đoàn giám sát đã kiến nghị như vậy.

Tăng cường chống bức cung

Theo đó, cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án các cập cần nghiêm túc chấp hành pháp luật trong việc bắt, giam giữ, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự; không để người nào bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị điều tra, truy tố và xét xử trái pháp luật; không để xảy các trường hợp oan, sai; không làm oan người vô tội do hình sự hóa các quan hệ hành chính, dân sự, kinh tế hoặc bỏ lọt người phạm tội do hành chính hóa các quan hệ hình sự.

Đồng thời Đoàn giám sát kiến nghị cần khẩn trương giải quyết bồi thường cho ông Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang), ông Phan Văn Lá (Long An), ông Lương Ngọc Phi (Thái Bình) và các trường hợp bị oan khác đã có đơn yêu cầu bồi thường trước 01/01/2015.

Đoàn giám sát cũng kiến nghị cơ quan điều tra các cấp chủ động, tích cực điều tra, khám phá các loại tội phạm, hạn chế tối đa các trường hợp tạm đình chỉ điều tra để chống bỏ lọt tội phạm; áp dụng các biện pháp ngăn chặn chính xác để giảm các trường hợp bắt, tạm giữ hình sự sau đó chuyển xử lý hành chính; tăng cường các biện pháp chống bức cung, dùng nhục hình trong hoạt động điều tra; phòng ngừa có hiệu quả và các trường hợp chết tự sát, bị đánh chết tại các nơi giam giữ; quá trình điều tra phải tuân thủ đúng quy định pháp luật, thu thập đầy đủ các chứng cứ buộc tội, các chứng cứ gỡ tội để xác định sự thật vụ án một cách khách quan, toàn diện; chấn chỉnh việc lạm dụng luật để đình chỉ điều tra, tránh bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội…

Kiến nghị khẩn trương giải quyết bồi thường án oan - ảnh 1

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội  Nguyễn Văn Hiện, Trưởng Đoàn giám sát, từ 2011-2014, trong số hơn 219.000 vụ án được khởi tố, điều tra đã làm oan người vô tội là 71 trường hợp, chiếm 0,02%.

"Số trường hợp oan, sai không nhiều nhưng hậu quả gây ra là hệ trọng, có vụ đặc biệt nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận" - ông Hiện nói. Ông cũng đưa ra những dẫn chứng như vụ 7 thanh niên ở Sóc Trăng bị bắt giam oan; vụ 5 công an ở Tuy Hòa (Phú Yên) dùng nhục hình dẫn đến chết người.

Một số vụ án đặc biệt nghiêm trọng mà dư luận quan tâm có thiếu sót, vi phạm về thủ tục tố tụng như vụ Lê Bá Mai (Bình Phước); Hồ Duy Hải (Long An); Huỳnh Văn Nén (Bình Thuận) Đỗ Minh Đức (Hải Phòng); Hàn Đức Long (Bắc Giang); Đỗ Thị Hằng (Bắc Giang).

Hiện các vụ án này đang được điều tra lại.

Báo cáo cũng lưu ý cùng với sự gia tăng của tình hình tội phạm thì số vi phạm, sai sót trong việc khởi tố vụ án hình sự có chiều hướng gia tăng

Theo báo cáo giám sát, nguyên nhân của tình trạng án oan là các vụ giết người, cướp tài sản hoặc hiếp dâm, giết người không quả tang khiến quá trình điều tra gặp nhiều khó khăn. Còn loại án về kinh tế nguyên nhân là do chủ quan của một số cơ quan tố tụng nhận thức không đúng, chưa phân biệt được vi phạm pháp luật và hành vi phạm tội đã hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế thành các tội lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

"Không để dân thường kết tội nặng, quan chức nhẹ"

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý, báo cáo chưa nêu rõ trong điều tra, truy tố, xét xử nội bộ ngành này có bao che hay vì thành tích không, cán bộ vi phạm nhưng cố gói lại không xử lý để bảo vệ thành tích. Một số nơi có hiện tượng bao che dung túng cho bức cung nhục hình dẫn đến chết người.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban An ninh, Quốc phòng Quốc hội Nguyễn Kim Khoa, thời gian qua án oan tuy ít nhưng rất nghiêm trọng, sai và bỏ lọt tội phạm có chiều hướng gia tăng. Số vụ tham nhũng bị tòa án trả nhiều lần do bỏ lọt tội phạm. Đây là vấn đề cần quan tâm và cần làm rõ nguyên nhân khiến cho đấu tranh chống tham nhũng chưa như mong muốn.

Ngoài ra, việc giết người thì xử lý nghiêm nhưng bỏ lọt tội do cơ quan điều tra tố tụng và tòa án thì lại không được xử nghiêm khiến dư luận nghĩ rằng, dân thường kết tội nặng, quan chức nhẹ là không được.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Ksor Phước thì cho rằng, dù các vụ án oan tòa án đang xem xét lại nhưng Quốc hội phải có thái độ rõ ràng. Ông đề xuất, hàng năm ba ngành nên họp lại rà soát vấn đề còn tồn tại, vụ án có ý kiến khác nhau để có kết luận trong năm, cuối năm báo cáo Quốc hội.

Trao đổi về báo cáo giám sát này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng cho rằng, cần đánh giá hệ thống tư pháp một cách chính xác để thực hiện cho đúng. Oan sai ở khâu nào, đơn vị, cơ quan nào thì ở đó phải chịu trách nhiệm và xử lý nghiêm.

Ngoài ra, theo Chủ tịch Quốc hội, "con số 260 người chết trong quá trình tạm giam, tạm giữ làm tôi rất xúc động". Về vấn đề này, quan điểm của Chủ tịch là, dù là bức cung nhục hình hay tự tử thì công an đều phải chịu trách nhiệm và cơ quan điều tra viện kiểm sát phải làm rõ./.

Thái Linh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại