Nông sản đổ bỏ: Nông dân đừng chạy theo mong muốn chủ quan
21-05-2015 12:10

(Toquoc)- Mặc dù nhận một phần trách nhiệm của Bộ Công Thương trong việc tiêu thụ nông sản và không trách người nông dân trồng nông sản ồ ạt, song Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng mong rằng, người dân hãy coi trọng tư vấn của cơ quan nhà nước, đừng quá chạy theo mong muốn chủ quan của mình…

>>27 tỉnh, thành “chưa buồn” duyệt đề án tái cơ cấu nông nghiệp

- Thưa Bộ trưởng, vấn đề ùn ứ nông sản đã thể hiện nhiều hạn chế về tiêu thụ nông sản trong thời gian qua. Vậy vai trò của thương mại trong tiêu thụ nông sản thế nào thưa ông?

+ Việc tiêu thụ nông sản cần rất nhiều cơ quan tham gia chứ không chỉ có thương mại. Đầu tiên phải đi từ quy hoạch, từ sản xuất. Tất cả những gì mình làm ra phải xuất phát từ khâu sản xuất, cơ quan nhà nước phụ trách lĩnh vực đó phải có hướng dẫn: trồng cây, con gì để tiêu thụ được kể cả trong nước chứ không chỉ có xuất khẩu. Vì vậy, việc bố trí sản xuất, tái cơ cấu ngành nông nghiệp là câu chuyện quan trọng nhất, sau đó mới đến tiêu thụ.

Với Bộ Công Thương, việc xúc tiến thương mại đã làm mấy chục năm rồi, các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam ở nước ngoài được giao nhiệm vụ tìm kiếm thị trường cho hàng hoá Việt Nam trong đó có nông sản. Ngoài ra, còn tham gia đàm phán và các hiệp định thương mại tự do, trong đó nội dung quan trọng và ưu tiên đó là tìm cách xuất khẩu được hàng nông sản của Việt Nam.

Tuy nhiên, rõ ràng trong thời gian vừa qua tiêu thụ sản phẩm còn nhiều vấn đề mà quan trọng nhất là việc hợp tác đồng bộ, chặt chẽ giữa các khâu về quy hoạch, hướng dẫn người nông dân, tìm kiếm thị trường.

Chúng ta không thể trách người nông dân được, bởi vì cuộc sống của người nông dân đã phải bươn chải, thấy cái gì có lợi theo chủ quan của họ thì họ làm. Có trách là trách các cơ quan quản lý Nhà nước, trong đó ngành công thương cũng có trách nhiệm.

Mỗi người, mỗi cơ quan cần xem xét xem mình đã làm cái gì, làm tham mưu cho Chính phủ thế nào, hướng dẫn cho người dân ra sao để càng ngày các biện pháp tham mưu của mình càng có hiệu quả hơn.

Nhưng mặt khác, với tư cách cơ quan quản lý Nhà nước, chúng tôi cũng rất mong người nông dân cần có chủ động hơn, coi trọng những hướng dẫn, tư vấn của các cơ quan quản lý Nhà nước, đừng quá chạy theo mong muốn chủ quan, có khi sẽ không thành công.

Nông sản đổ bỏ: Nông dân đừng chạy theo mong muốn chủ quan - ảnh 1
Tình trạng đổ bỏ nông sản năm nào cũng xảy ra (Nguồn: VnExpress)

- Bộ Công Thương đã giải quyết tình trạng cung vượt quá cầu trong bài toán tiêu thụ nông sản thời gian qua như thế nào thưa ông?

+  Vừa qua có xảy ra tình trạng ùn ứ một số sản phẩm nông sản trên cửa khẩu, thực ra tình trạng này không phải bây giờ mới xảy ra mà đã tồn tại từ nhiều năm nay.

Tuy nhiên, tôi khẳng định rằng với các sản phẩm nông nghiệp mà chúng ta đã có quy hoạch hay có kế hoạch dài hạn thì không xảy ra tình trạng này. Chẳng hạn như lúa, chúng ta hiện đang duy trì chỉ tiêu diện tích trồng lúa ở mức 3,8 triệu ha/năm. Vì thế chúng ta tương đối chủ động trong vấn đề tính toán giữa cung cầu và tìm kiếm thị trường. Tương tự là mặt hàng cà phê.

Tình trạng ách tắc hàng nông sản tại một số cửa khẩu xảy ra với những mặt hàng nông nghiệp không có quy hoạch hoặc quy hoạch lỏng lẻo. Tôi được biết, hiện chưa có quy hoạch diện tích trồng dưa hấu trong khi đó, dưa hấu là loại cây dễ trồng, ngắn ngày nên khá nhiều địa phương người dân tận dụng thời gian giữa hai mùa lúa để trồng dưa. Việc tự phát này không ai kiểm tra, không ai quy định… vì thế dẫn đến sản lượng dưa hấu tăng đột biết.

Cũng cần phải nói rằng chúng ta trồng dưa hấu vẫn nhằm tiêu thụ trong nước là chủ yếu. Thống kê, năm 2014, chúng ta có khoảng hơn 1 triệu tấn dưa hấu thì 700.000 tấn tiêu thụ trong nước, còn lại tiêu thụ sang Trung Quốc.

Cũng không phải Trung Quốc hạn chế nhập khẩu dưa hấu mà họ có các điều kiện. Thứ nhất là do chất lượng, mẫu mã, kích cỡ sản phẩm phải đảm bảo tiêu chuẩn, không ít trường hợp thương lái thu mua dưa hấu mang lên đây không có hợp đồng trước, không chọn lọc kỹ càng. Thứ hai, khu vực tập kết xe tải chở hàng hóa làm các thủ tục thông quan ở cửa khẩu phía Trung Quốc có diện tích rất chật chội, chỉ chứa được khoảng 350-400 xe/ngày nhưng có những lúc đã lên đến 1.000 xe tải chở dưa hấu của Việt Nam lên, phía họ không có cách nào để giải quyết hết được nên dẫn đến ùn tắc bên phía Việt Nam.

Tôi nghĩ rằng, với vấn đề này chỉ có một cách đó là chính quyền địa phương và các bộ ngành liên quan phải làm tốt công tác thông tin cho người nông dân; vận động kết nối giữa người nông dân với thương lái, với các doanh nghiệp tiêu thụ, trung tâm thương mại, siêu thị… vì chúng ta vẫn tiêu thụ dưa hấu trong nước là chính.

Về vấn đề thông quan, chúng tôi đã bàn với một số địa phương mở rộng và xây dựng thêm khu tập kết chờ thông quan hàng hóa, việc này đang triển khai.

- Điểm yếu của Việt Nam là công nghiệp chế biến lạc hậu, Bộ Công Thương có giải pháp như thế nào để phát triển công nghiệp chế biến nông sản, thưa ông?

+ Hiện đúng khâu yếu của chúng ta trong sản xuất nông nghiệp là chế biến và sau thu hoạch. Trong công nghiệp chế biến, có khá nhiều lĩnh vực công nghiệp chế biến của chúng ta rất tốt và đảm bảo chế biến 100% nguyên liệu làm ra. Ví dụ như chế biến cá, tôm trong thủy sản, đảm bảo đủ năng lực, thậm chí còn thiếu phải nhập nguyên liệu từ bên ngoài vào. Thứ hai là sản phẩm cà phê.

Nói tới chế biến ta chỉ nói tới một số loại hoa quả thì đúng là rất là khó. Có khá nhiều doanh nghiệp quan tâm nhưng họ loay hoay mãi chưa tìm ra mô hình chế biến thích hợp vì có những loại quả chỉ có thời vụ thôi, một năm có một vụ thôi, giờ chế biến nó xong trong 3 tháng thì 9 tháng còn lại làm cái gì, điều này rất là khó.

- Cảm ơn Bộ trưởng!

Song Đào (lược ghi)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại