Phục hồi tăng trưởng thiếu yếu tố bền vững
13-10-2015 12:34

(Toquoc)-Phiên họp 42 khai mạc ngày 12/10,  Thường vụ Quốc hội đã xem xét các báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách, trái phiếu Chính phủ…

Nhập siêu trở lại

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch, Đầu tư Đào Quang Thu, 9 tháng đầu năm nay, các chỉ tiêu kinh tế, xã hội cơ bản đã đạt được như tăng cường ổn định kinh tế vĩ mô, tập trung tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thực hiện mạnh mẽ các đột phá chiến lược, tái cơ cấu nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao hiệu qưả và năng lực cạnh tranh, phấn đấu tăng trưởng cao hơn năm 2014…

Theo đó, chỉ số giá tiêu dùng tăng thấp: tăng 0,4% so với tháng 12/2014.

Nền kinh tế phục hồi rõ nét và đạt tốc độ tăng trưởng cao so với kế hoạch đề ra và cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng GDP 9 tháng đầu năm đạt 6,5% và là mức tăng cao nhất so với cùng kỳ 4 năm trước.

Trong đó, Chính phủ đánh giá thu ngân sách nhà nước đạt khá cao, nhất là thu nội địa. Tổng thu ngân sách nhà nước 9 tháng đầu năm ước đạt 683.000 tỷ đồng, bằng 75% dự toán năm, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2014. Tổng chi ngân sách nhà nước ước đạt trên 823.000 tỷ đồng, bằng 71,8% dự toán.

Báo cáo Chính phủ dự kiến đến cuối năm nay, trong số 14 chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Quốc hội đề ra, có 13 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch.

Mặc dù vậy, trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu cho hay, Ủy ban ghi nhận những kết quả tích cực đạt được và cơ bản đồng tình với những đánh giá, nhận định của Chính phủ.

Nhưng một số ý kiến cho rằng, việc phục hồi tăng trưởng thiếu yếu tố bền vững: Khai thác dầu vượt kế hoạch đề ra trong điều kiện giá dầu ở mức quá thấp; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản 9 tháng đầu năm chỉ tăng trưởng ở mức 2,08% , trong khi đây là lĩnh vực tăng trưởng nổi bật thời gian trước.

Báo cáo thẩm tra cũng cho hay, tình trạng nhập siêu đã trở lại sau ba năm 2012-2014 xuất siêu.

"Đáng lo ngại, tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài trong việc nâng cao trình độ công nghệ cho nền kinh tế Việt Nam chưa rõ nét, chưa có sức lan tỏa thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ và phát triển khu vực kinh tế tư nhân" - ông Nguyễn Văn Giàu nói.

Phục hồi tăng trưởng thiếu yếu tố bền vững - ảnh 1
Việc phục hồi tăng trưởng thiếu yếu tố bền vững, báo cáo thẩm tra của Ủy ban kinh tế chỉ ra (ảnh: Internet)

Ngoài ra, báo cáo cũng chỉ ra cân đối ngân sách nhà nước tiếp tục khó khăn, do cơ cấu chi ngân sách chưa phù hợp, nhất là chi thường xuyên vẫn tăng nhanh. Bội chi ngân sách dự kiến là 5% không đạt mục tiêu giảm xuống còn 4,5% GDP (bao gồm cả trái phiếu Chính phủ). Nợ công nằm trong giới hạn cho phép nhưng tăng nhanh trong giai đoạn 2011-2015, hiệu quả sử dụng vốn ODA và các chính sách sử dụng vốn ODA chưa cao…

Một lần nữa, Ủy ban Kinh tế tiếp tục nhấn mạnh việc thực hiện một số chinh sách mới như gói giải pháp hỗ trợ nhà ở thu nhập thấp 30.000 tỷ đồng đã có chuyển biển nhưng dư nợ cho vay vẫn rất thấp hay chính sách cho ngư dân vay đóng mới tàu thuyền… là những chính sách lớn nhưng đi vào cuộc sống còn hạn chế…

Dự báo 2016 có thể khó khăn hơn 2015

Cũng theo ông Giàu, báo cáo của Chính phủ cho năm 2016 cần đánh giá thêm các mặt thuận lợi, thời cơ, thách thức sau các chuyến thăm và làm việc của các lãnh đạo nước ta tại một số nền kinh tế lớn và gần đây là sự kiện kết thúc đàm phán TPP.

"Cũng có ý kiến cho rằng việc phát triển kinh tế - xã hội năm 2016 dự kiến khó khăn hơn năm 2015 với tình hình kinh tế thế giới tiếp tục suy giảm nhất là các nước đối tác kinh tế lớn với nước ta. Trong nước, việc bội chi ngân sách cao, nợ công gần sát trần giới hạn, chu kỳ trả nợ ngày càng lớn, nợ xấu không thể xử lý nhanh, lãi suất cho vay ở mức cao khó giảm theo diễn biến tăng chỉ số giá tiêu dùng, do vậy dư địa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ không còn nhiều, hoạt động sản xuất, kinh doanh và sản xuất nông nghiệp vẫn tiếp tục khó khăn" - ông Giàu nhấn mạnh.

Báo cáo cũng cần đánh giá kỹ hơn về chỉ tiêu tăng tổng kim ngạch xuất khẩu 10% và tỷ lệ nhập siêu so với kim ngạch xuất khẩu 5%; chỉ tiêu giảm nghèo 1,3%-1,5% là khó khả thi do hộ nghèo còn lại là những hộ khó khăn nhất, không thể giảm nhanh, cần đánh giá khách quan, chính xác, thực chất tỷ lệ hộ cận nghèo, tái nghèo hiện nay…

Về bội chi ngân sách, Ủy ban Kinh tế yêu cầu Chính phủ báo cáo rõ tỷ lệ bội chi ngân sách nhà nước bao gồm cả trái phiếu Chính phủ, bội chi chủ yếu cân đối đầu tư phát triển, lộ trình giảm bội chi và nợ công trong giai đoạn 2016-2020, đảm bảo an ninh tài chính quốc gia.

Ngoài ra, Chính phủ cần có giải pháp cải thiện mạnh mẽ sự mất cân đối trong quan hệ thương mại với Trung Quốc; xử lý hiệu quả nợ xấu; kiểm soát chặt chẽ nợ công, nợ đọng xây dựng cơ bản, nợ ứng trước vốn đầu tư xây dựng cơ bản; tập trung thu hút các dự án đầu tư nước ngoài sử dụng công nghệ cao xuất khẩu hàng hóa; triển khai gói giải pháp hỗ trợ nhà ở thu nhập thấp 30.000 tỷ đồng…

Đồng thời tiếp tục rà soát các nhiệm vụ chi, triệt để thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên, cắt giảm những khoản chi không có nguồn đáp ứng, không chi vượt dự toán…

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho hay, công tác dự báo và điều hành liên quan đến lạm phát còn nhiều ý kiến khác nhau, hai năm 2014-2015 lạm phát thực tế thấp xa so với kế hoạch đề ra, lạm phát thấp cho thấy mặt tích cực củng cố thêm đối với kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc hơn tạo lòng tin vào đồng tiền Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng kiểm soát chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa thắt chặt đã tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể lớn trong những năm qua là đáng báo động và sẽ tác động tiêu cực trong trung hạn, dài hạn.

 

Song Đào

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại