Tăng lương khoảng 10% là hợp lý
28-08-2015 12:13

(Toquoc)- Phó chủ nhiệm Uỷ ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sĩ Lợi vừa có cuộc trao đổi với các phóng viên về mức tăng lương tối thiểu vùng cho người lao động.

Tăng lương tối thiểu: Nhìn từ hai phía
Đề xuất tăng lương tối thiểu từ 350.000-550.000 đồng/tháng
Thương lượng về lương tối thiểu vùng thất bại lần hai
Phủ nhận lương công nhân xây dựng thấp hơn lương tối thiểu

- Thưa ông, qua hai cuộc thương lượng về mức tăng lương tối thiểu cho người lao động năm 2016 thất bại, quan điểm của ông như thế nào về các mức lương mà VCCI và Tổng Liên đoàn Lao động đưa ra?

+ Trong giá thành sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, tiền lương chiếm 18%, trong khi khu vực ASEAN chỉ khoảng 16%. Do vậy, chúng ta phải cân nhắc hài hoà lợi ích của người lao động và chủ sở hữu lao động.

Cá nhân tôi thì mong muốn mức tăng lương từ 10 – 12%, mức này vừa đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu vừa đảm bảo theo lộ trình tăng lương tối thiểu của chúng ta đến năm 2018.

Tiền lương tối thiểu là đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu chứ không hoàn toàn đảm bảo tăng năng suất lao động. Ba yếu tố của tiền lương tối thiểu là nhu cầu sống tối thiểu, tình hình phát triển kinh tế, xã hội và quan hệ về nhu cầu lao động trên thị trường. Quan hệ cung cầu lao động rất quan trọng, là yếu tố kích thích tăng năng suất lao động, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xã hội. Doanh nghiệp phải xem xét tăng yếu tố này lên, để đảm bảo doanh nghiệp vừa tồn tại, nhưng cũng khuyến khích người lao động, để đảm bảo việc làm lâu dài cho họ dù tiền lương chưa cao như mong muốn.

Tôi rất muốn giữa VCCI và đại diện công đoàn nên xác định mức tiền lương tối thiểu (TLTT) tăng lên 10% là hợp lý .

Trước đây tôi cho rằng con số này là 10 – 12%, nhưng qua phân tích, tôi thấy chỉ số giá sinh hoạt (CPI) không quá 2%, nên nếu nâng mức TLTT của 2016 là 10% thì đảm bảo cho các doanh nghiệp tồn tại phát triển, tránh lợi bất cập hại, giữ việc làm cho người lao động, đảm bảo phát triển ổn định.

Người lao động có thể thiệt một chút nhưng ở 10% thì cũng đảm bảo nhu cầu và lộ trình là đến năm 2018 TLTT mới đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu. Việc này đảm bảo hài hoà lợi ích của ba chủ thể, người lao động, chủ lao động và Nhà nước .

Ở đây, tôi cho rằng, không nên nói rằng sự đấu tranh giữa hai bên là xung đột, căng thẳng mà là sự hài hoà về lợi ích nên phải có sự thông cảm và chia sẻ giữa người lao động và chủ sử dụng lao động để giữ cho doanh nghiệp phát triển và người lao động có việc làm.

Về cơ sở của con số trên, 8 tháng đầu năm, lạm phát của Việt Nam là 2%, nhưng phải dự phòng lạm phát cuối năm tăng, có thể khoảng 4%. Tăng năng suất khoảng 3,7% đến 4% và tôi cho rằng phải thêm 2% để khuyến khích tăng năng suất lao động. Để khẳng định tiền lương là đòn bẩy tăng năng suất lao động thì 10% là hợp lý. Người lao động và chủ sử dụng lao động phải chia sẻ để cùng phát triển.

Tăng lương khoảng 10% là hợp lý - ảnh 1
Trong giá thành sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, tiền lương chiếm 18%, trong khi khu vực ASEAN chỉ khoảng 16%

- Thưa ông, hiện vẫn còn nhiều ý kiến băn khoăn về tính chính xác của con số về mức sống tối thiểu?

+ Tôi không đồng tình, mức sống trung bình cao hơn mức sống tối thiểu. Theo điều 90 của Bộ luật Lao động, mức tiền lương tối thiểu là mức tiền lương thấp nhất của chủ lao động trả cho người lao động theo quy định của Chính phủ, đảm bảo ba yêu cầu: nhu cầu sống tối thiểu, đảm bảo yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội và mức tiền lương trên thị trường lao động.

Hiện thị trường lao động của ta đang hoàn thiện nên chưa đạt đến đỉnh cao của thị trường lao động. Do vậy, cần có lộ trình và phải đảm bảo hài hoá lợi ích hai bên. Nếu đi quá, doanh nghiệp sẽ rất khó khăn.

Trong khối ASEAN, chi phí lao động của doanh nghiệp Việt Nam là 18%, chi phí lao động của chúng ta cao hơn so với năng suất lao động. Trong khi, nguyên tắc tiền lương là tốc độ tăng tiền lương phải thấp hơn tốc độ tăng năng suất lao động, để có quá trình tái sản xuất và thúc đẩy kinh tế phát triển. Nếu chúng ta làm ít ăn nhiều, tức là không có tích luỹ, còn làm nhiều ăn ít thì không đáp ứng tái sản xuất sức lao động.

- Nhưng năng suất lao động không hoàn toàn do người lao độnkỹ năng của người lao động, hai là cải tiến tổ chức, công nghệ. Nhưng đây là tiền lưg mà có thể do giới chủ không chịu đầu tư thưa ông?

+ Năng suất lao động phải đáp ứng hai yêu cầu, một là

ơng tối thiểu, là mức thấp nhất chủ sử dụng lao động trả trong điều kiện bình thường, nên không nên đặt hoàn toàn TLTT trong yêu cầu tăng năng suất lao động. Như tôi đã nói, tiền lương tối thiểu gồm ba yếu tố như trên và nếu cung lớn cầu, tiền lương sẽ thấp hơn và ngược lại. Năng suất lao động và tiền lương lao động có mối quan hệ mật thiết, nhưng không tỷ lệ thuận và quyết định.

- Vậy chúng ta có cần đội ngũ độc lập tính toán về mức sống tối thiểu?

+ Cách tính nhu cầu sống tối thiểu của các nước khác nhau. Một số nước tính theo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và 50% khẩu ăn theo, còn Việt Nam thì tính theo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và 70% khẩu ăn theo, như vậy là cao hơn 20% các nước khu vực. Một đất nước năng suất lao động đang thấp, tiền lương thấp mà an sinh xã hội đi trước một bước sẽ ảnh hưởng đến tiền lương. Vấn đề là ưu tiên cho phát triển sản xuất.

Nếu TLTT cao quá trong khi năng suất lao động thấp thì sẽ có điểm nghẽn trong phát triển kinh tế, làm tăng trưởng chậm lại.

Nếu không nuôi dưỡng nguồn thu qua doanh nghiệp thì không có ngân sách. Chúng ta đang phải đối mặt với nhiều thay đổi, đồng tiền nhân dân tệ giảm giá, tỷ giá đồng Việt Nam điều chỉnh… Doanh nghiệp phải đối mặt nhiều khó khăn, nên phải duy trì sự phát triển cho doanh nghiệp để nuôi dưỡng nguồn thu./.

Thái Tùng (Lược ghi)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại