Tăng lương tối thiểu: Nhìn từ hai phía
06-08-2015 03:23

(Toquoc)-Đại diện chủ sử dụng lao động, người lao động đưa ra các phương án và luận cứ cho mức tăng lương tối thiểu năm 2016.

 

Ngày 5/8, Hội đồng tiền lương Quốc gia đã họp về phương án tăng lương tối thiểu vùng 2016. Tuy nhiên, kết thúc ngày làm việc, các bên tham gia (đại diện chủ sử dụng lao động, đại diện người lao động và Nhà nước) vẫn chưa đi đến thống nhất.

Nguyên nhân là do sự chênh lệch quá lớn giữa đề xuất của đại diện DN và người lao động. Cụ thể: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất mức tăng là 16%, còn Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) là 10% (mức cũ mà đại diện này đưa ra là khoảng 6-7%).

Tăng lương tối thiểu: Nhìn từ hai phía - ảnh 1
Khi tăng lương tối thiểu, các chi phí đặc biệt chi phí nguồn nhân lực cũng tăng theo từ đó ảnh hưởng đến khả năng chi trả của doanh nghiệp, VCCI nêu quan điểm

Doanh nghiệp còn nhiều khó khăn

Quan điểm của VCCI cho rằng, mức 10% (gồm từ 4-5% cho chỉ số giá tiêu dùng, 3% năng suất lao động bình quân và 3% nhằm bảo đảm nhu cầu tối thiểu của người lao động) là tối đa để doanh nghiệp có thể đảm bảo tồn tại, chiếm lĩnh thị trường và phát triển bền vững. Bởi hiện nay các doanh nghiệp vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn. Cả nước có khoảng 483.000 doanh nghiệp đang hoạt động (trong đó hơn 96% là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ), gần 70% doanh nghiệp kinh doanh không có lãi.

Số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể rất lớn. Việc làm mới tạo ra trong ba năm gần đây giảm đáng kể.

Hơn nữa, hiện nay, chi phí chủ sử dụng đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, công đoàn phí ở các doanh nghiệp Việt Nam (năm 2015 tăng 35% so với năm 2014), cao nhất so với các nước trong khu vực (doanh nghiệp Malaysia đóng khoảng 13%, Thái Lan 5% , Philippines 10%, Indonesia 8%). Điều này dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp sẽ không đủ khả năng thực hiện các chế độ chính sách cho người lao động.

Khi tăng lương tối thiểu, các chi phí đặc biệt chi phí nguồn nhân lực cũng tăng theo từ đó ảnh hưởng đến khả năng chi trả của doanh nghiệp.

Trong điều kiện sản xuất khó khăn như hiện nay thì đây thực sự là cú sốc đối với doanh nghiệp, VCCI nêu quan điểm và bày tỏ e ngại “doanh nghiệp có thể sẽ chọn phương án giảm phần lương mềm (ăn ca, thưởng các loại, tiền tham quan, nghỉ mát, hỗ trợ nhà trọ, nhà trẻ…) để bù lại phần lương cứng hoặc các khoản trích nộp tăng. Thậm chí, một số doanh nghiệp có thể chọn phương án tăng thời gian làm thêm giờ để giảm các khoản phải trích nộp trên một đơn vị sản phẩm”.

Với mức tăng 10% như đã nêu ở trên thì thực tế người lao động ngoài mức lương tăng thêm 10% còn được hưởng các chế độ an sinh xã hội cao hơn như chế độ nghỉ phép năm, thai sản, ốm đau, tiền làm thêm giờ…

Đại diện người sử dụng lao động cũng khuyến nghị  cần xây dựng lộ trình cụ thể cho việc tăng lương và căn cứ vào sự phát triển kinh tế và yếu tố thu hút đầu tư nước ngoài, năng lực cạnh tranh của quốc gia, của cộng đồng doanh nghiệp và cũng cần tính đến những phản ứng tiêu cực, những hệ lụy xấu có thể xảy ra (ví dụ giá cả lạm phát vì khi giá thành nội địa tăng dẫn đến chi phí tiêu dùng tăng làm tăng chỉ số lạm phát, đầu tư nước ngoài sụt giảm vì các nhà đầu tư dich chuyển đơn hàng sang các nước khác có lợi thế hơn như Bangladesh hay Indonesia, chi phí sản xuất tăng, giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp…).

Trả lời báo giới, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng chia sẻ, dù kinh tế vĩ mô đã có những chuyển biến tích cực nhưng đối với doanh nghiệp, chính sách đã thông thoáng nhưng để doanh nghiệp có thể tận hưởng được kết quả của các chính sách này vẫn cần có “độ trễ”.

Tiến tới đảm bảo mức sống tối thiểu

Trong khi đó, đại diện người lao động (Tông liên đoàn Lao động Việt Nam) lại đưa ra phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2016 với mức tăng bình quân là 16,8% so với năm 2015 (tăng từ 350.000 - 550.000 đồng tùy vùng).

Cơ sở để đại diện người lao động đưa ra phương án tăng này là do tình hình kinh tế- xã hội năm 2014 và 6 tháng đầu năm 2015 được Chính phủ đánh giá là rất khả quan: GDP 6 tháng đầu năm tăng 6,28% và số DN mới thành lập, DN tiếp tục hoạt động tăng lên…

Đồng thời, việc tăng lương tối thiểu vùng cũng đảm bảo lộ trình đến năm 2017, tiền lương tối thiểu phải đảm bảo 100% mức sống tối thiểu. Do vậy, để đảm bảo lộ trình này, mức tăng năm 2016 phải đáp ứng 90% mức sống tối thiểu (năm 2015 mới đáp ứng được 78-83%).

Một khảo sát của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tại 60 doanh nghiệp cho thấy, các doanh nghiệp (nhất là các doanh nghiệp FDI có hạch toán từ công ty  mẹ ở nước ngoài) đều cho rằng việc tăng mức lương tối thiểu năm 2015 không ảnh hưởng nhiều đến sản xuất kinh doanh và sẽ chấp hành nghiêm khi Nhà nước công bố mức lương tối thiểu năm 2016.  

Phiên họp của Hội đồng tiền lương quốc gia đã phải tạm dừng. Vấn đề này sẽ được xem xét và đưa ra quyết định cuối cùng sau hai tuần nữa sau khi bộ phận kỹ thuật của Hội đồng tiền lương quốc gia nghiên cứu xem xét lại các yếu tố làm cơ sở tính toán cho việc đề xuất lại mức tăng lương. Nếu khi đó vẫn chưa thể đi đến thống nhất, Chủ tịch Hội đồng tiền lương quốc gia sẽ lựa chọn phương án cuối cùng để trình Chình phủ./.

T.Nam-L.Thanh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại