Tìm đủ cách "né" hạn mặn
26-02-2016 06:03

(Tổ Quốc)- Vựa lúa ĐBSCL đang phải đối mặt với xâm nhập mặn chưa từng xảy ra trong vòng 100 năm qua với mức thiệt hại ước khoảng 1.000 tỷ đồng.

>>Nhà máy nước 'đắp chiếu' vì khô hạn

Theo báo cáo mới nhất của Cục Trồng trọt, Bộ NN&PTNT, diện tích lúa vụ Đông Xuân 2015-2016 có nguy cơ xâm nhập mặn và hạn hán của các tỉnh ven biển khoảng gần 440.000 ha, chiếm 35 % tổng diện tích, 70% diện tích gieo trồng có nguy cơ bị mất trắng.

Tới thời điểm này, các tỉnh này đã thiệt hại khoảng 200.000 tấn lúa, ước khoảng 1.000 tỷ đồng.

Tại Kiên Giang, từ tháng 12/ 2015 đến nay, tại các huyện vùng Minh Thượng, tình hình khô hạn diễn ra gay gắt: ít mưa, nắng nóng kéo dài, mực nước trên các dòng sông xuống thấp, khô hạn đã làm thiệt hại lúa vụ Mùa và Đông Xuân 2015 – 2016. Diện tích lúa bị thiệt hại còn tiếp tục tăng.

Theo đánh giá, ĐBSCL là vùng chịu tác động mạnh nhất của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và những ảnh hưởng tiêu cực từ các hoạt động tại thượng nguồn sông Mê Kong, sụt lún mạch nước ngầm…

Tìm đủ cách
ĐBSCL đang phải đối mặt với tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng (nguồn: báo giao thông)

Ông Ma Quang Trung, Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ NN&PTNT nhận định, nếu xâm nhập mặn tiếp tục căng thẳng, diện tích lúa thiệt hại còn có thể tăng thêm, thậm chí ảnh hưởng tới vụ Hè Thu. Triều cường xâm nhập mặn tại ĐBSCL có thể diễn ra đỉnh điểm vào cuối tháng 3, đầu tháng 4 tới.

Chưa tới nỗi quan ngại về tình hình an ninh lương thực, ông Trung cho rằng, đây mới là vụ đầu năm, các địa phương sẽ tìm mọi cách để điều chỉnh diện tích gieo trồng các vụ tiếp theo để bù lại sản lượng bị thiếu.

Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý công trình thủy lợi và an toàn đập, Tổng cục Thủy lợi Nguyễn Hồng Khanh cho hay, Tổng cục đã khuyến cáo các địa phương, có sổ tay hướng dẫn các biện pháp tưới tiêu nước tiết kiệm cho cây trồng cạn, đặc biệt là cây lúa.

Nhiều vùng lúa đã thực hiện theo quy trình tưới đạt tiêu chuẩn tiến tiến SRI. Ông Khanh đánh giá, giải pháp này có thể tiết kiệm nước từ 20-30%, giảm thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường tốt hơn.

Ông Khanh cho hay, các cơ quan liên quan cũng đang nghiên cứu dự báo sớm tình hình xâm nhập mặn ở các cửa sông vùng ĐBSCL để cảnh báo sớm người dân biết được con triều, các vùng nguy cơ xâm nhập mặt để có kế hoạch lấy nước cho sản xuất, sinh hoạt.

Ngoài ra, Tổng cục cũng yêu cầu các địa phương chủ động giải pháp làm đập tạm mùa vụ, lắp trạm bơm tạm… với mức chi phí không quá lớn.

Còn Cục Trồng trọt đã chỉ đạo các địa phương chuyển đổi cơ cấu mùa vụ và cơ cấu giống. Như vụ Đông Xuân vừa qua đã dịch chuyển lên từ 20 ngày tới 1 tháng và vụ tiếp theo sẽ xuống giống muộn hơn để "né" thời điểm mặn nhất.

Ông Trung cũng khuyến cáo, người dân nên sử dụng các giống lúa ngắn ngày, bố trí nhóm giống cùng thời gian sinh trưởng để thuận tiện cho việc cung cấp nước tưới, đảm bảo sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả.

Trong chỉ đạo mới nhất, ngày 25/2, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Bộ NN&PTNT chỉ đạo chặt chẽ công tác kiểm tra, đánh giá hiện trạng nguồn nước trữ ở các hồ thuỷ lợi, thuỷ điện, dự báo diễn biến hạn hán, thiếu nước tại từng lưu vực sông để thông báo cho các địa phương làm cơ sở chỉ đạo chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và chế độ canh tác phù hợp với khả năng bảo đảm nguồn nước, ưu tiên nguồn nước cho sinh hoạt, chăn nuôi gia súc…

Về lâu dài, Phó Thủ tướng cho rằng, do tác động của biến đổi khí hậu, khu vực miền Trung và Tây Nguyên, nhất là khu vực Nam Trung Bộ sẽ rất khó khăn về nguồn nước, Bộ NN&PTNT cần phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch thủy lợi, quy hoạch sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng chủ động thích nghi với hạn hán; tiếp tục ưu tiên đầu tư các hệ thống thuỷ lợi, nâng cấp, xây dựng bổ sung các hồ chứa nước chủ động tích nước, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, sử dụng các biện pháp tưới tiết kiệm để sử dụng hiệu quả, hạn chế thất thoát tài nguyên nước…

Cũng liên quan tới tình hình hạn hán, Thủ tướng vừa quyết định hỗ trợ 85,1 tỷ đồng cho 6 tỉnh khắc phục hậu quả hạn hán và xâm nhập mặn vụ Hè Thu năm 2015.

Cụ thể, 6 tỉnh được hỗ trợ gồm: Quảng Trị, Đắk Lắk, Đắk Nông, Long An, An Giang, Đồng Tháp.

UBND các địa phương chủ động sử dụng nguồn vốn dự phòng ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp khác cùng với nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ trên để thực hiện có hiệu quả việc khắc phục hậu quả hạn hán và xâm nhập mặn./.

Song Đào
Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại