Tìm đường cho … rễ cây ở Hà Nội
Thứ Sáu, ngày 27/03/2015 - 06:11

(Toquoc)- Một trong những ý kiến rất đáng lưu ý, chúng ta chưa hề quan tâm đúng mức tới cây xanh và đã tới lúc, trong quy hoạch phải có quy định tạo đường ống cho rễ cây phát triển, chạy song song với các đường ống cống cáp ngầm, dây điện hay thoát nước hiện nay.

>>Thăng- trầm cây Hà Nội…

Trồng không kỹ thuật, cây sống được đã là một giá trị!

Theo Kỹ sư lâm nghiệp đô thị Phan Thanh Giang, ông nhất trí với đánh giá của đề án thay thế, cải tạo cây xanh của Hà Nội là trồng cây đang lộn xộn, manh mún và cần cải tạo.

Tuy nhiên, theo quan điểm của ông Giang, việc cải tạo không nên làm trước trong nội thành mà bắt đầu từ ngoại thành. Cần cải tạo dần đưa cây lớn vào thay cây nhỏ nếu không thì chọn thiết kế trung gian, đưa cây rừng về. Đồng thời, chọn cây cũng cần tính toán tới tính chất, cảnh quan đường phố thủ đô và phải thực hiện đúng được điều này.

"Ví dụ đường Thanh Niên, nếu trồng một thời điểm 4 cây vàng anh và nở hoa đồng thời thì tháng 3, 4 đường phố bẩn vô cùng. Những cây này nên trồng điểm xuyết chứ không thể trồng một loạt. Hoặc đường Cổ Ngư rất mơ mộng, cần có các cây mở rộng không gian hồ để thưởng thức cảnh đẹp ngoài đó, phố này lại không thể chọn cây vàng anh" - ông Giang nói.

Tìm đường cho … rễ cây ở Hà Nội - ảnh 1
Điều kiện sống đô thị ngày càng xấu đi, bê tông hóa hạ tầng càng ngày càng nhiều khiến cây không sinh trưởng nhanh (ảnh minh họa: T.Xuân)

Nguyên Chủ nhiệm bộ môn Lâm Nghiệp đô thị, ĐH Lâm nghiệp, TS.KTS Phó Đức Tùng cho hay, khảo sát hiện trạng cây trên đường phố Hà Nội, 10 cây thì có tới 8 cây "gật gù, dặt dẹo", trong đó có 4-5 cây vô giá trị được trồng từ những năm 90 thế kỷ trước trở lại đây.

Ông Tùng thẳng thắn nêu quan điểm, việc đề án của Hà Nội chặt vài nghìn cây không phải là một mất mát quá lớn, không hẳn là hàng nghìn cây cổ thụ như nhiều người đang tưởng tượng.

Điều mà ông Tùng quan tâm, đặt câu hỏi là: tại sao những cây đó yếu, bệnh tật và ông tự trả lời rằng, đây không phải là điều ngẫu nhiên ở một số cây mà là vấn đề kỹ thuật.

Ông Tùng dẫn giải: thời Pháp thuộc, người Pháp trồng thưa thớt được nhưng từ khi mật độ đô thị cao thì chưa bao giờ chúng ta trồng cây đô thị đúng quy cách.

"Còn giờ cây mà ốm yếu là hoàn toàn bình thường vì ta vẫn trồng cây đô thị lạc hậu y như cũ. Có nghĩa là khoét một cái lỗ, cho cây xuống thì nó còn yếu hơn cây cũ vì điều kiện sống đô thị ngày càng xấu đi, bê tông hóa hạ tầng càng ngày càng nhiều" - ông Tùng phân tích.

Và ông nói thêm, một cây mới mà giờ chúng ta trồng thì khả năng 30-40 năm nữa chưa chắc đã bằng một cây “dặt dẹo” như bây giờ.

Ông Tùng cũng cho hay, một nhóm cây mà thời gian qua chúng ta nhắc nhiều đó là những cây không có giá trị như dâu da xoan, vông thì lại có thể sống sót với điều kiện sống bình thường mà không cần kỹ thuật, không cần đầu tư.

"Vì chả có cây nào có thể sống được ngoài những cây vô giá trị như vậy. Cây vô giá trị có thể sống được như thế nó đã là một giá trị!" – ông Tùng khẳng định.

Ông Tùng cho hay, các đô thị lớn trên thế giới chỉ trồng vài loại cây nhưng Hà Nội lại đa dạng. Nếu ta muốn trồng tập trung thì loại cây đó trước tiên phải trồng trong môi trường hoàn toàn nhân tạo nhưng đất ở đây không hề là thổ nhưỡng tự nhiên.

"Để làm được điều đó thì phải có labor nghiên cứu nhiều năm. Chứ không phải dễ dàng lên Yên Bái đào cây mỡ về đây cắm thì hoàn toàn sai. Cây ở vườn ươm đắt tiền và kỹ thuật cũng phức tạp.Trước đây tôi từng là người thành lập khoa lâm nghiệp đô thị, mời chuyên gia Đức về trồng cây như thế nào, bảo tồn, cắt tỉa ra làm sao… rất cụ thể" - ông Tùng nói.

Trồng cây trong đô thị khác hoàn toàn với trồng cây lâm nghiệp hay cây nông nghiệp. Cây đường phố có kỹ thuật khác hẳn, hoàn toàn không phải đất nào thì trồng cây nấy.

Tạo ống cống riêng cho bộ rễ cây phát triển

Một vấn đề đáng lưu tâm nữa được nhiều chuyên gia chú ý đó là theo ông Phan Thanh Giang, dưới mỗi tuyến đường, hệ thống ngầm có nhiều cống, cây dễ bị đè khó phát triển được rễ.

Cùng quan điểm phải tìm đường cho rễ cây, ông Tùng cho hay, với cây đô thị, người ta không trồng bằng đất mà phải trồng bằng giá thể. Loại giá thể này có công suất gấp 100 lần đất thường thì mới trồng được cây trong đô thị” – ông Tùng nói.

Giá thể là cách gọi chung cho tất cả các hỗn hợp của các vật liệu có thể giữ nước , tạo độ thoáng cho sự phát triển của cây, hỗn hợp này được dùng đơn lẻ hoặc trộn lại để tận dụng ưu điểm từng loại.

Giá thể được sản xuất công nghiệp và các nước trên thế giới đều trồng bằng giá thể. "Tại đô thị không còn đất tự nhiên thì phải bắt buộc trồng bằng giá thể nhưng Việt Nam chưa có mô hình nào được trồng như thế cả" - ông Tùng cho biết.

Với điều kiện đất nội đô Hà Nội nước ngập cao, xung quanh đều kín công trình xây dựng, đất để làm đường đã bị nén chặt, cây không thể bám rễ vào phát triển được. Để khắc phục điều này, theo ông Tùng, phải làm hạ tầng ống cho bộ rễ cây phát triển song song như đường ống nước, điện. rễ cây sẽ mọc trong đó với giá thể. Khi làm đường thì phải đặt cho bộ rễ cây đi, các nước đều làm thế.

Về những cây vô giá trị, ông Tùng cho rằng không cần phải bỏ những cây vô giá trị đi, vì điều kiện trồng hiện nay chúng ta mới chỉ tới thế, nhưng những cây này không nên trồng ở đại lộ, nên trồng xen kẽ và trước nhà nào thì nhà đó dọn.

"Chúng ta có không gian đô thị lộn xộn đặc biệt trong phố cổ, còn giờ muốn trồng theo quy hoạch thì chỉ có thể trồng đồng nhất một loại cây tại các đại lộ thôi. Các đô thị cổ truyền trên thế giới đều trồng lộn xộn, còn đại lộ mới đủ điều kiện để trồng cây đồng loạt. Ngay tại Hà Nội, bản thân người Pháp không chặt toàn bộ cây xanh ở phố cổ để trồng như ở khu phố Pháp" - ông Tùng cho biết.

Theo ông Tùng, ngay khâu tổ chức hiện nay bộ phận trồng cây và làm đường là khác nhau nên không đặt hạ tầng ngay từ đầu. Cũng không có quy chế khi làm đường thì phải làm đường ống dẫn cho rễ cây. Cây xanh cũng phải làm đường ngầm như các hạ tầng khác trong lòng đất.

“Nhà quản lý phải nhận ra đó là một bộ phận của hạ tầng, khi cây đổ nó sẽ làm hỏng đường ống nước, đường điện thoại, nhà cửa… chứ đây không còn là riêng vấn đề của cây xanh nữa. Do vậy cần phải có quy chế, các TP trên thế giới đều làm như thế cả".

Và muốn vậy từ khâu quy hoạch tới xây dựng phải đồng bộ. Còn hiện tại việc trồng cây chỉ như tô điểm son phấn bên ngoài!

Thái Tùng

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm