Mứt bàng Côn Đảo
18-07-2016 09:22
(Tổ Quốc) - Đến Côn Đảo, từ con đường ven biển đến tận mọi ngõ ngách đường phố, không khó để bắt gặp những cây bàng cổ lão, thân to đến 2-3 người ôm không xuể, gốc xù xì vươn dài ra đường. Những cây bàng nơi đây còn được gắn biển đề tên một cách trang trọng.
Mứt bàng Côn Đảo - ảnh 1Ảnh: dulichcondao365.com

Mứt bàng là đặc sản mang đậm dấu ấn Côn Đảo được làm từ nguyên liệu hạt trái bàng tự nhiên với phương pháp rang truyền thống. Những năm qua, hạt bàng đã tạo thêm thu nhập cho nhiều gia đình người dân ở Côn Đảo và tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng, ý nghĩa cho hòn đảo đầy ắp lịch sử này.

Gọi là mứt nhưng thật sự đó là hạt bàng rang với muối hoặc với đường như đậu phộng rang muối, đường ở đất liền. Công đoạn chế biến dù chỉ là phơi khô, rồi rang sao cho khéo để có những sản phẩm thơm ngon bán cho người dân địa phương và du khách cũng rất công phu. Lấy hạt bàng tuy không khó nhưng phải kiên nhẫn. Có khi vừa chẻ vừa tách vài tiếng đồng hồ chỉ được chừng vài trăm gram hạt, và phải chặt thật khéo để không bị vỡ hạt.

Mứt bàng Côn Đảo - ảnh 2Ảnh: landtourcondao.com

Để có được 1 kg nhân hạt bàng làm quà cho khách du lịch người quen tay cũng mất cả ngày công. Bởi thế, giá mứt hạt bàng không rẻ. Những hạt bàng từ những cây bàng lâu năm tại Côn Đảo làm mứt có hương vị thơm, bùi, ăn vào còn đọng mãi vị béo trong miệng. Trong hạt bàng có chứa một số chất rất giống như hạt hạnh nhân nước ngoài (quả óc chó) nên ăn hạt bàng rất tốt cho sức khỏe.

Mùa hè ở Côn Đảo, khoảng thời gian tháng 7, tháng 8 là vụ thu hoạch của trái bàng. Lúc này bàng chín rộ nhất và cho ra những trái ngon nhất. Trong những lúc rỗi việc nhà, người dân Côn Đảo đi lượm quả bàng đem phơi khô chừng bốn năm nắng. Sau đó lấy dao đập vỏ, chẻ từng quả một, dùng tăm khều tách lấy hạt ra rồi rang với muối hay đường tùy ý. Hạt bàng mới tách ra mập mạp đều nhau có màu nâu sậm. Có hai loại mứt hạt bàng: ngọt và mặn.

Mứt hạt bàng mặn: đổ muối bột vào chảo cùng chút nước, đun nhỏ lửa liu riu cho muối tan ra rồi cho hạt bàng đã rang vừa chín vào. Đảo đều tay cho muối thấm khô vào hạt bàng. Khi vỏ hạt bàng ngả màu nâu có mùi thơm là được. Hạt bàng rang muối nhìn mập, vỏ hơi thâm nâu, khi cắn vào thì thấy các lớp màu trắng ngà của hạt bàng xếp cuộn khít vào nhau, rất đều đặn.

Mứt bàng Côn Đảo - ảnh 3Ảnh: landtourcondao.com

Mứt hạt bàng ngọt: cho đường cát trắng vào chảo với một chút nước, đun nhỏ lửa cho đến khi đường hơi sền sệt thì cho hạt bàng vào và đảo đều tay cho tới lúc đường khô là tắt bếp.

Cho một vài hạt vào miệng, vị ngọt của đường hay vị mặn của muối hòa lẫn vị bùi và béo của hạt bàng ở đầu lưỡi thật lạ và ngon! Nhiều người thích loại hạt bàng rang với muối hơn. Dù là rang với muối nhưng loại này không hề mặn, chỉ đậm đà hơn hạt bàng tươi một chút và gần như giữ được vị bùi bùi nguyên gốc của hạt bàng tươi. Loại rang với đường thì không còn giữ được vị gốc của hạt bàng.

Trải qua hai cuộc kháng chiến bảo vệ tổ quốc, Côn Đảo khét tiếng là “địa ngục trần gian” giam cầm những chiến sĩ cách mạng. Theo nhân dân truyền lại, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, một người con ra thăm cha bị giam cầm tại Côn Đảo những ngày Tết đã tự tay chế món mứt từ quả bàng Côn Đảo để dâng lên cha, tỏ lòng hiếu thảo. Vào những ngày mùa đông giá rét, hay mùa hè oi ả, lá bàng thậm chí là nguồn thực phẩm của những tù nhân bị giam cầm trong những xà lim, chuồng cọp. Trong lúc lao động khổ sai, tù nhân nhặt lá bàng rụng, giấu mang về trại giam. Khi đêm đến họ lây ra lót lên nền bê tông, nền đá để chống chọi với cái lạnh, cái nóng khắc nghiệt. Quả bàng, lá bàng non có khi còn là bữa ăn lót dạ qua ngày. Lá bàng còn thay giấy để viết thơ ca, để truyền tin giữa những người tù. Nhiều người bị giam dài ngày cứ nhìn cây bàng thay lá mà đếm mùa, đếm năm tháng qua đi.  

Giờ đây, Côn Đảo đã chuyển mình thành thiên đường du lịch. Những gốc bàng cổ thụ không chỉ là chứng nhân lịch sử của một thời bi tráng nhưng hào hùng của dân tộc, mà còn làm nên dấu ấn văn hóa riêng biệt của hòn đảo xinh đẹp, linh thiêng, và truyền thuyết.

LT (TH)

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại