Bất ổn tại Hong Kong có nguy cơ leo thang
19-06-2015 06:02

(Toquoc)- Căng thẳng xoay quanh tiến trình dân chủ tại Hong Kong vẫn tiếp diễn trong khi mâu thuẫn với Trung Quốc đại lục gia tăng.

Ngày 18/6, Hội đồng Lập pháp Hong Kong đã bỏ phiếu phủ quyết gói cải cách bầu cử mà Bắc Kinh đề ra.

Đường lối cải cách mà Bắc Kinh đưa ra quy định ứng cử viên cho cuộc bầu cử trưởng đặc khu hành chính Hong Kong vào năm 2017 sẽ do một ủy ban sàng lọc. Ủy ban này được cho là bao gồm các nhân vật thân cận với Chính phủ Trung Quốc đại lục. Đây chính là điểm gây tranh cãi đối với khoảng 5 triệu cử tri của Hong Kong.

Gói cải cách này cần sự ủng hộ của 2/3 trong tổng số 70 thành viên Hội đồng Lập pháp thì mới có thể trở thành luật. Trong khi đó, chỉ có 37 nghị sĩ tham gia cuộc bỏ phiếu, với 28 phiếu chống lại cải cách bầu cử, 8 phiếu ủng hộ và 1 phiếu trắng.

Kết quả này đồng nghĩa với việc Hong Kong sẽ không tổ chức cuộc bầu cử trực tiếp đầu tiên để bầu ra trưởng đặc khu hành chính vào năm 2017. Thay vào đó, hệ thống hiện tại sẽ được duy trì, lãnh đạo kế tiếp của đặc khu sẽ vẫn được lựa chọn bởi một ủy ban 1.200 thành viên, chủ yếu là những nhân vật được cho là thân với Bắc Kinh về kinh tế và chính trị. Đến nay, tất cả 3 trưởng đặc khu hành chính Hong Kong đều được lựa chọn theo hình thức này.

Bất ổn tại Hong Kong có nguy cơ leo thang - ảnh 1
28/37 nhà lập pháp Hong Kong có mặt bỏ phiếu đã chống lại cải cách bầu cử.

Bước lùi quan hệ

Cuộc bỏ phiếu diễn ra chỉ sau một ngày tranh luận gay gắt (phiên thảo luận từ 17/6), khi các nghị sĩ đặc khu cáo buộc lẫn nhau về sự bất đồng gây ảnh hưởng xấu đến Hong Kong và làm tổn thương mối quan hệ với Bắc Kinh. Một số nhà lập pháp khác kêu gọi cần một khoảng thời gian để cải thiện các mối quan hệ.

Đối với chính phủ Trung Quốc, sự thất bại này là một đòn giáng mạnh vào nỗ lực đưa Hong Kong hội nhập với đại lục. Trước đó, Bắc Kinh đã cố gắng vận động các nhà lập pháp ủng hộ dân chủ nhưng không có kết quả trong khi truyền thông Trung Quốc lên tiếng cảnh báo việc Hong Kong không chấp nhận phương án cải cách bầu cử có thể dẫn tới hỗn loạn tại thành phố này.

Trong những năm gần đây, mối quan hệ giữa Hong Kong và Trung Quốc đại lục đã xấu đi khi một số cư dân Hong Kong phản đối nỗ lực của Bắc Kinh nhằm áp đặt ý chí của mình trong các lĩnh vực như giáo dục, quản lí chính quyền và kinh tế.

Còn Hong Kong, ngày càng đổ lỗi cho người dân đại lục đã góp phần đẩy giá bất động sản, trở thành một trong những nơi có giá bất động sản cao nhất thế giới, và tràn vào thành phố để tìm kiếm tất cả mọi thứ từ túi xách thời trang đến thực phẩm như sữa bột trẻ em, sau đó sẽ bán lại tại lục địa với giá cao hơn.

Cuộc biểu tình dân chủ năm 2014 ở Hong Kong đã khiến nhiều hoạt động của thành phố này tê liệt và được xem là một trong những thách thức lớn nhất sau nhiều năm cầm quyền của đảng Cộng sản Trung Quốc.

Một cuộc họp gần đây nhất giữa các nhà lập pháp Hong Kong và ba quan chức Trung Quốc ở Thâm Quyến ngày 31/ 5 vừa qua về tiến trình dân chủ của đặc khu này không đạt được tiến bộ, báo hiệu sự thất bại của đề xuất cải cách này.

Kenneth Leung, một nghị sĩ đại diện cho các lĩnh vực kế toán đã bỏ phiếu chống lại gói bầu cử, cho biết đâysự "mất lòng tin" giữa chính quyền trung ương ở Bắc Kinh và Hong Kong sau làn sóng biểu tình, diễn ra mạnh mẽ trong năm 2014.

"Nếu chúng ta muốn có bất kỳ cải thiện nào, chúng ta phải chờ cho đến khi hai bên xây dựng lại mối quan hệ. Hiện tại, nó đang hết sức căng thẳng," nghị sĩ Leung cho biết.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích đã bày tỏ sự bi quan về mối quan hệ này. “Chúng ta không thể mong đợi chính phủ trung ương Bắc Kinh thực hiện bất kỳ nhượng bộ đáng kể trong thời gian tới”, "Tiến trình dân chủ của Hong Kong vẫn trì trệ và triển vọng ổn định chính trị sẽ vẫn chưa được chắc chắn", ông Shi Yinhong, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Renmin ở Bắc Kinh cho biết.

Trong bối cảnh nền kinh tế của Hong Kong ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc đại lục, sự suy thoái kinh tế kéo dài có thể gia tăng các lập luận của Bắc Kinh rằng phe ủng hộ dân chủ đã làm suy yếu triển vọng kinh tế của đặc khu này, Zhu Feng, giáo sư nghiên cứu quốc tế tại Đại học Bắc Kinh cho biết. Và “khi đại lục cắt giảm đầu tư vào Hong Kong, ảnh hưởng xã hội và phản ứng dữ dội chống lại phe ủng hộ dân chủ có thể đạt được hiệu quả đáng kể”.

Ngoài ra, các lựa chọn khác của Bắc Kinh nhằm gây áp lực hoặc “ăn miếng trả miếng” cũng bị hạn chế. Chính quyền trung ương có thể cố gắng làm suy yếu phe đối lập chính trị ở Hong Kong, nhưng những nỗ lực như vậy không bảo đảm được hiệu quả. Bắc Kinh cũng có thể cố gắng xoa dịu một số các chính trị đối lập với một sự thay đổi trong ban lãnh đạo của Hong Kong, nhưng điều này là không thể trước năm 2017.

"Cả hai bên đang đặt bản thân vào vị trí không thể thỏa hiệp” và "Đó là một tình huống thua-thua cho cả Bắc Kinh và Hong Kong. Bắc Kinh đã có mối quan hệ khó khăn với Hong Kong trong những tháng gần đây và tuyên bố họ sẽ không nhượng bộ. Điều này có nghĩa là sự bế tắc sẽ tiếp tục, và chúng ta sẽ phải chờ ít nhất hai đến ba năm trước khi chúng ta có thể nhìn thấy một tiến trình đàm phán hiệu quả", giáo sư Zhu nhận định.

Hỗn loạn chính trị kéo dài

Cuộc bỏ phiếu này cũng gia tăng mâu thuẫn trong nội bộ Hong Kong, từ sau khi trở về với Trung Quốc vào năm 1997 theo quy chế “một quốc gia, hai chế độ”.

Khoảng 100 người ủng hộ bầu cử tự do tập trung bên ngoài tòa nhà Hội đồng Lập pháp (LEGCO), đã bày tỏ sự vui mừng sau khi kết quả bỏ phiếu được công bố. “Tôi vô cùng háo hức - AFP dẫn lời anh Ken Tsang, 30 tuổi, cho biết - Một đề xuất phi dân chủ như thế không đáng được thông qua”.

"Chúng tôi sử dụng phiếu thiêng liêng của mình ngày hôm nay để phủ quyết lời đề nghị phổ thông đầu phiếu giả hiệu," Alan Leong, một nhà lập pháp ủng hộ dân chủ, nói với các phóng viên sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc. "Chúng tôi đã giúp người dân Hong Kong gửi một thông điệp rõ ràng đến Bắc Kinh, chúng tôi muốn một lựa chọn thực sự. Đây không phải là kết thúc của phong trào dân chủ tại Hong Kong. Một chương mới sẽ bắt đầu từ ngày hôm nay".

Trong khi đó, những người ủng hộ kế hoạch của Bắc Kinh tụ tập bên ngoài các cơ quan lập pháp sau khi bỏ phiếu, nói rằng họ sẽ tiếp tục thúc đẩy kế hoạch. "Mặc dù chúng tôi đã thua, chúng tôi sẽ giành chiến thắng một lần nữa sớm hay muộn. Chúng tôi đã thực hiện tốt công việc của mình, "Robert Chow nói.

Lực lượng này tuyên bố qua loa phóng thanh rằng cần phải loại bỏ các nghị sĩ ủng hộ bầu cử dân chủ và hô to: “Bãi miễn họ vào năm 2016”. Những chiếc hàng rào sắt đã phân chia hai phe thành hai chiến tuyến

Trước cuộc bầu cử, an ninh đã được siết chặt, Hội đồng Lập pháp ban hành “cảnh báo màu hổ phách” trước khi diễn ra bỏ phiếu và cảnh sát được triển khai dày đặc quanh tòa nhà chính quyền. Hơn 5.000 nhân viên an ninh được đào tạo đặc biệt đang “ở chế độ chờ”, trong khi một số con đường dẫn đến tòa nhà chính phủ bị đóng cửa.

Bà Carrie Lam, chánh thư ký đặc khu hành chính Hong Kong, quan chức cao cấp thứ hai của vùng lãnh thổ, cho biết, vào thời điểm hiện tại, rất khó để dự đoán nền dân chủ Hong Kong sẽ thay đổi như thế nào?

An Hoa

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại