Bầu cử Myanmar 2015: Bước chuyển mình hướng tới cải cách
11-11-2015 10:31

(Toquoc) - Tiến trình dân chủ Myanmar đạt được bước tiến mới qua cuộc tổng tuyển cử lịch sử với cơ hội chiến thắng cao của NLD.

Cuộc tổng tuyển cử, bước cuối cùng trong kế hoạch cải cách “Lộ trình 7 bước” được chính quyền Myanmar công bố và triển khai từ đầu năm 2003 đã diễn ra trong trật tự và hòa bình hôm 8/11 vừa qua với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 80%. Trong cùng ngày, Trưởng đoàn quan sát viên Liên minh Châu Âu, ông Alexander Graf Lambsdoff cũng nói rằng đã không có sai phạm gì trong quá trình diễn ra cuộc bầu cử.

Các điểm bỏ phiếu đã đóng cửa vào lúc 16 giờ chiều 8/11 (giờ địa phương) và ngay sau đó công tác kiểm phiếu đã bắt đầu với sự chứng kiến của các ứng cử viên tranh cử, các quan sát viên quốc tế và đại diện cử tri.

Kết quả bầu cử sẽ được thông báo cho đến ngày 15/11 tại các trung tâm thông tin ở trụ sở Ủy ban bầu cử Myanmar (UEC) tại thủ đô Nay Pi Taw và tại Trung tâm Hòa bình Myanmar ở Yangon vào lúc 9 giờ, 12 giờ, 15 giờ, 18 giờ, 21 giờ và 23 giờ mỗi ngày.

Bầu cử Myanmar 2015: Bước chuyển mình hướng tới cải cách - ảnh 1
Cử tri Myanmar xếp hàng đi bầu cử ngày 8/11 trong trật tự và hòa bình

NLD trước cơ hội giành chiến thắng vang dội

Trong đợt công bố kết quả tổng tuyển cử vào sáng 11/11, UEC đã công bố 394 đại biểu quốc hội đắc cử ở 3 cấp, gồm 149 ghế ở Hạ viện, 33 ghế Thượng viện và 212 ghế Nghị viện bang hoặc vùng. Trong đó, đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) giành 134 ghế Hạ viện, 29 ghế Thượng viện và 182 ghế cấp vùng hoặc bang. Còn Đảng Đoàn kết và Phát triển liên bang (USDP) cầm quyền giành 8 ghế Hạ viện, 2 ghế Thượng viện và 19 ghế cấp địa phương.

Trước đó, thủ lĩnh NLD Aung San Suu Kyi ngày 10/11 tuyên bố bà tin rằng đảng của bà đã "giành đa số tại Quốc hội" nước này, theo BBC/AFP.

NLD cho biết, theo kết quả sơ bộ mà họ tính toán tại các điểm bỏ phiếu trên toàn quốc, NLD đã giành được hơn 70% số ghế trong Quốc hội, vượt quá mức 2/3 cần thiết để có thể tự chỉ định một Tổng thống.

Thậm chí, kết quả thăm dò ngoài địa điểm bỏ phiếu của hơn 1.300 người dân trên một nửa số bang và khu vực của Myanmar do tập đoàn truyền thông Eleven tiến hành ngày 8/11 còn cho thấy NLD có thể giành được tới 90% số phiếu bầu.

Dù kết quả chính thức chưa được công bố nhưng quyền Chủ tịch Đảng Đoàn kết và Phát triển (USDP), ông Htay Oo đã phát biểu trong một cuộc trả lời phỏng vấn của Reuters rằng “Chúng tôi đã thua”.

Thế giới chào đón

Ngày 9/11, phát ngôn viên của Nhà Trắng Josh Earnest đã tuyên bố hoan nghênh cuộc tổng tuyển cử vừa diễn ra tại Myanmar, coi đây là bước tiến quan trọng trong tiến trình dân chủ tại nước này và khẳng định sự kiện lịch sử này cũng sẽ giúp mở ra việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Myanmar.

Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) ngày 10/11 cũng đã đánh giá cao cuộc bầu cử quốc hội vừa diễn ra ở Myanmar đồng thời kêu gọi tất cả các bên tham gia bầu cử chấp nhận kết quả trên tinh thần đoàn kết dân tộc và hòa giải.

Kyodo đưa tin, ngày 10/11 Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida nói rằng Tokyo hoan nghênh cuộc tổng tuyển cử diễn ra hôm 8/11 ở Myanmar. Ông Kishida cũng bày tỏ hy vọng đó là một cuộc bầu cử tự do, công bằng và các bên hữu quan sẽ chấp nhận cuộc bầu cử. Nhật Bản cũng cam kết tiếp tục ủng hộ các nỗ lực cải cách của Myanmar.

Cao ủy Liên minh châu Âu phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Federica Mogherini cũng nhấn mạnh, cuộc bầu cử là giai đoạn lịch sử quan trọng của Myanmar và việc tất cả các đảng chính trị lớn tại Myanmar tham gia cuộc bầu cử một cách yên bình là tiền đề đưa đất nước Myanmar tiến tới nền dân chủ.

Sau khi có kết quả ban đầu cuộc bầu cử tại Myanmar, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đã cho biết trong cuộc họp báo hàng ngày: "Là một người hàng xóm thân thiện của Myanmar, Trung Quốc hỗ trợ Myanmar trong tất cả các chương trình nghị sự chính trị sau cuộc bầu cử theo quy định của pháp luật để tạo ra sự ổn định quốc gia và phát triển lâu dài", theo tin Xinhua ngày 10/11.

Còn nhiều chông gai

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á Daniel Russel đã cảnh báo, mặc dù cuộc bầu cử này là một bước tiến lớn trong tiến trình dân chủ tại Myanmar nhưng phần khó khăn nhất mới chỉ bắt đầu.

Việc giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử sẽ giúp NLD có quyền đứng ra thành lập chính phủ mới. Tuy nhiên, trước đó, NLD cũng đã từng giành chiến thắng lớn trong cuộc tổng tuyển cử năm 1990 nhưng chính quyền quân sự Myanmar lúc đó đã bãi bỏ kết quả bầu cử và thực hiện quản thúc bà Suu Kyi tại gia trong khi giam giữ nhiều người ủng hộ bà.

Nhưng năm nay, Tổng thống Myanmar đương nhiệm Thein Sein cam kết sẽ chấp nhận kết quả cuộc tổng tuyển cử. Đưa ra tuyên bố trong một bài diễn văn được phát rộng rãi trên toàn quốc qua đài phát thanh và truyền hình của Myanmar ngày 6/11, nhà lãnh đạo này cho biết sẽ chấp nhận kết quả bầu cử và chính phủ mới được thành lập theo hiến pháp, đồng thời tin rằng tất cả các thế lực chính trị sẽ tôn trọng kết quả bầu cử.

Trong thời gian từ nay tới tháng 3 năm sau, chính trường Myanmar còn phải đương đầu với nhiều sóng gió để tìm ra Tổng thống mới của nước này sau khi chính quyền mới được thành lập. Do theo hiến pháp Myanmar sửa đổi, bà Suu Kyi không thể tranh cử tổng thống bởi bất cứ ai có vợ hoặc chồng hoặc con cái mang quốc tịch nước ngoài sẽ không được nắm quyền.

NLD cũng sẽ phải tìm ra sự đồng thuận với lực lượng quân sự nước này (Tatmadaw) thông qua các cuộc đàm phán, hợp tác để tiếp tục hướng tới tiến trình dân chủ và thực hiện cải cách hiến pháp.

Ông Tin Oo, cựu tổng tham mưu trưởng quân đội Myanmar và là một thành viên cao cấp của NLD nói với Nikkei Asian Review rằng “Sửa đổi Hiến pháp năm 2008 là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của NLD và "Hiến pháp phải được cải cách phù hợp với các nguyên tắc phổ quát của nền dân chủ". Trong đó, bất kì sự thay đổi nào về Hiến pháp nào đều cần sự thông qua của 75% nghị sĩ Quốc hội.

Trong khi đó, Tatmadaw hiện nắm giữ một vai trò quan trọng trong chính trường Myanmar với 25% số ghế trong quốc hội, kiểm soát các bộ chủ chốt, như quốc phòng, nội vụ và cảnh sát và có quyền hạn rộng lớn trong các vấn đề an ninh quốc gia. Tatmadaw cũng có thể kiểm soát tổng thể chính phủ, bao gồm cả quản lý kinh tế nếu thấy cần thiết.

“Chiến thắng vang dội của đảng NLD là bước đi đầu tiên trong tiến trình đàm phán diễn ra trong vài tuần và vài tháng nữa giữa NLD và giới quyền lực quân đội kiểm soát hiến pháp", phó Giám đốc phụ trách bộ phận châu Á thuộc tổ chức giám sát nhân quyền ở New York, ông Phil Robertson nói.

Ngày 11/11, bà Suu Kyi đã phát ra tín hiệu đầu tiên với việc gửi thư tới Tư lệnh Lực lượng vũ trang Min Aung Hlaing, Tổng thống Thein Sein và Chủ tịch Hạ viện Shwe Mann để kêu gọi tiến hành các cuộc đàm phán "hòa giải dân tộc", theo AFP.

Đồng thời, việc chuyển đổi vị thế từ lực lượng đối lập sang nắm quyền lãnh đạo đất nước cũng đặt ra nhiều sự thay đổi trong đường lối hoạt động của NLD. “NLD sẽ bị giới hạn về khả năng của chính họ để thực hiện những cải tổ quan trọng”, Evan Rees, nhà phân tích Đông Nam Á của Stratfor, một tổ chức phân tích tình báo có trụ sở tại Mỹ.

Chính quyền mới của Myanmar cũng còn nhiều thách thức phải vượt qua như giải quyết việc làm, chống tham nhũng, cải thiện hệ thống chăm sóc sức khỏe cũng như thúc đẩy sự hòa hợp về tôn giáo và dân tộc. Những hàng dài cử tri Myanmar kiên nhẫn xếp hàng chờ tới lượt bỏ phiếu ngày 8/11 đã phát ra tín hiệu mạnh mẽ về những sự thay đổi mới và tích cực trên cả chính trị, kinh tế và xã hội.

Không thể bác bỏ vai trò của cuộc tổng tuyển cử vừa qua như một bước chuyển mình hướng tới cải cách của Myanmar nhưng tiến trình dân chủ sắp tới tại nước này cần được nhìn nhận thận trọng. Liệu Tổng thống và chính quyền sắp tới có đáp ứng được những mong mỏi của người dân Myanmar hay không còn là một câu hỏi.

An Bình (Tổng hợp)

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại