Cạnh tranh quyền lực tại Myanmar tăng nhiệt
16-08-2015 03:44

(Toquoc)- Chính trường Myanmar vẫn luôn bất ổn trong bối cảnh cuộc tổng tuyển cử đang đến gần, tờ Financial Times nhận định.

Theo Xinhua, ngày 13/8, đảng Đoàn kết và Phát triển Liên bang (USDP) cầm quyền ở Myanmar đã tiến hành cải tổ Ban chấp hành trung ương.

Chủ tịch Đảng USDP U Shwe Mann vừa bị bãi miễn nhưng chưa rõ lý do trong khi Tổng thống U Thein Sein lên nắm giữ cương vị này. Trong thời gian ông U Thein Sein đảm đương cương vị Tổng thống, ông U Htay Oo, một đồng minh của ôngThein Sein được cử giữ chức Phó Chủ tịch thường trực và sẽ nắm quyền điều hành đảng.

Bên cạnh đó, Tổng thư ký USDP U Maung Maung Thein cũng bị bãi chức. Lên thay ông là cựu Bộ trưởng Văn phòng Tổng thống, U Tin Naing Thein, được cho một trong những phụ tá tin cậy của Tổng thống Thein Sein, người vừa từ chức trước đó để tham gia tranh cử trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11 tới theo hiến định.

Cạnh tranh quyền lực tại Myanmar tăng nhiệt - ảnh 1
Thông tin về kết quả cuộc cải tổ đã được USDP cho biết trong cuộc họp báo ngày 12/8

USDP rạn nứt

Trong nội bộ USDP, bất đồng giữa hai nhà lãnh đạo U Shwe Mann và Thein Sein đã tồn tại từ lâu khi cả hai ông đều bày tỏ mong muốn tranh cử chức vụ tổng thống trong cuộc bầu cử toàn quốc thời gian tới.

Tháng 5 vừa qua, ông Shwe Mann đã lên tiếng chỉ trích chính phủ do ông Thein Sein lãnh đạo về sự "thiếu minh bạch" trong khi có những động thái gần gũi với bà Suu Kyi và đảng đối lập Liên đoàn Dân chủ Quốc gia (NLD).

Theo dự đoán của nhiều nhà phân tích, ông Shwe Mann có ý định xây dựng liên minh tiềm năng với đảng đối lập NLD, hướng tới việc thành lập chính phủ thống nhất, trong trường hợp không đảng nào giành chiến thắng tuyệt đối.

Đặc biệt, căng thẳng đã gia tăng ngày 12/8 vừa qua sau khi USDP chỉ chọn 59/159 cán bộ cao cấp đã nghỉ hưu từ quân đội trở thành ứng cử viên cho đảng trong cuộc bầu cử sắp tới. Ông Shwe Mann, với cương vị là chủ tịch USDP thời điểm đó đã thông qua danh sách này. Điều này khiến lực lượng quân sự phản đối và có thể là nguyên nhân trực tiếp cuộc cải tổ ngày 13/8.

Sau những động thái này, cơ hội ứng cử tổng thống Myanmar của ông Shwe Mann không còn nhiều. “Ông ấy (Shwe Mann) đã cố gắng hết sức mình để trở thành tổng thống, nhưng ông không còn nhiều cơ hội”, Sithu Aung Myint, một nhà phân tích chính trị tại Yangon cho biết. "Ông đã mất đi sự hỗ trợ của quân đội."

Theo tuyên bố ngày 12/8 của Tổng Thư ký USDP đương nhiệm, Maung Maung Thein, Tổng thống Thein Sein sẽ không tham gia tranh cử ngày 8/11 tới. Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn trước đó với Nikkei Asian Review ngày 29/7, ông Thein Sein cho biết sẽ tiếp tục thực hiện cải cách nhưng không xác nhận rằng ông có kế hoạch tham gia tranh cử tổng thống hay không. Điều này sẽ được quyết định dựa trên "tình hình của đất nước, hoàn cảnh xã hội và mong muốn của người dân."

 Hiện Tổng thống Thein Sein đã đăng ký đơn vị bầu cử cho mình là Zaputhiri ở Nay Pyi Taw. Và dù USDP chưa đề cử ứng viên cho vị trí tổng thống, song nếu đảng này giành thắng lợi, ủy ban trung ương đảng sẽ ra quyết định.

Theo lưu ý của ông Maung Maung Thein, theo Hiến pháp Myanmar, sự tham gia hay vắng mặt của tổng thống trong cuộc bầu cử không ảnh hưởng tới việc ông tiếp tục cương vị tổng thống. Do đó, dù tuyên bố không tranh cử nhưng với tư cách là thành viên của USDP, Tổng thống đương nhiệm Thein Sein vẫn có thể trở thành tổng thống tiếp theo của Myanmar.

Đảm bảo quyền lực của quân đội

Reuters ngày 13/8 dẫn các nguồn tin cho biết, nhiều xe tải chở binh lính và cảnh sát ập vào trụ sở Đảng USDP ở thủ đô Nawpyidaw, cấm các thành viên của đảng này rời tòa nhà và hỗ trợ cho việc tổ chức cuộc họp khẩn của đảng này nhằm giải quyết một số vấn đề nội bộ cấp bách, trong đó có việc “hạ bệ” Chủ tịch và Tổng thư kí Đảng.

Việc triển khai quân đội trong cuộc chiến quyền lực này cho thấy rằng Đại tướng Min Aung Hlaing ủng hộ động thái này. Nhiều nhà phân tích cho rằng Thống tướng Than Shwe, nhà lãnh đạo quân đội lâu năm của Myanmar cũng có thể đóng một vai trò quan trọng từ phía sau hậu trường.

Trước đó, Shwe Mann là quan chức cao cấp thứ ba trong chính quyền quân đội do Tướng Than Shwe lãnh đạo và trong một khoảng thời gian đã được coi là người kế nhiệm yêu thích của Than Shwe. Tuy nhiên, gần đây, lực lượng quân đội Myanmar với quyền lực mạnh mẽ ngày càng không hài lòng với ông Shwe Mann sau những động thái gần gũi với lãnh đạo đối lập Aung San Suu Kyi.

Ông Shwe Mann là một trong những nhân vật đứng sau những đề xuất sửa đổi hiến pháp nhằm giảm bớt quyền lực của quân đội do NLD, đối thủ chính của USDP trong cuộc bầu cử sắp tới đề xuất. Và trong tháng 7 vừa qua, một bản kiến nghị có chữ kí và sự đồng thuận của hơn 1.700 người tại đơn vị bầu cử của Shwe Mann đã yêu cầu luận tội ông vì đã “không tôn trọng vai trò của quân đội" trong cơ quan lập pháp.

Ảnh hưởng gì đến NLD

Win Htein, thành viên của NLD cho biết rằng, bà Suu Kyi đã phải hoãn chuyến thăm các nạn nhân bị ảnh hưởng lũ lụt và cũng giúp vận động trước cuộc bầu cử tại bang Shan khi đảng USDP tiến hành cuộc cải tổ.

Theo Hiến pháp Myanmar, bà Suu Kyi vẫn bị cấm tham gia tranh cử tổng thống, vì có chồng và con trai là người nước ngoài. Do đó, trong trường hợp bà Suu Kyi không thể trở thành tổng thống, các quan chức NLD đã cho biết một cách riêng tư rằng họ có thể sẽ ủng hộ ông Shwe Mann vào cương vị tổng thống trong chính phủ liên minh, theo WSJ. Với tình hình hiện tại, ý định này sẽ khó trở thành hiện thực.

Sau cuộc cải tổ lần này, USDP thể hiện sự hậu thuẫn và ủng hộ mạnh mẽ để đảm bảo rằng ông Thein Sein chạy đua vào chức vụ tổng thống trong cuộc tuyển cử sắp tới. Với NLD và cả bà Suu Kyi, việc tìm kiếm tiếng nói chung với USDP và tiến trình dân chủ do NLD thúc đẩy trở nên khó khăn hơn. 

Đồng thời, cơ hội thành lập liên minh chính trị của NLD với các đảng phái, bao gồm USDP, trong trường hợp không đảng lớn nào (USDP và NLD) giành được đa số phiếu trong khi vẫn khẳng định được vai trò của mình trong chính phủ mới đã bị đe dọa.

Bên cạnh đó, thời hạn tổ chức tổng tuyển cử quốc gia cũng có thể bị ảnh hưởng. “Tôi nghĩ đây là một vấn đề nội bộ của đảng cầm quyền nhưng rắc rối nội bộ này có thể đe dọa tiến trình dân chủ của Myanmar, nhà bình luận Yan Myo Thein nhận định về “cuộc thanh trừng” nội bộ của USDP -  Cuộc tổng tuyển cử sắp tới có thể bị hoãn vì những vấn đề này”.

Giới phân tích cho rằng sẽ có thêm những vụ việc mới xảy ra trong thời gian tới và tình trạng căng thẳng vẫn tiếp tục bao trùm lên nội bộ USDP cũng như toàn bộ chính trường Myanmar.

Minh Hoa (Tổng hợp)

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại