Chính quyền mới sẽ mang lại điều gì cho Myanmar?
17-03-2016 06:17

(Tổ Quốc) - Đứng trước nhiều thử thách, liệu bà Suu Kyi có tiếp tục đưa Myanmar đạt được những thành tựu mới?

>>Thân tín của bà Suu Kyi trở thành Tổng thống Myanmar

Ngày 15/3, ông Htin Kyaw, một đồng minh thân cận của bà Suu Kyi đã trở thành nguyên thủ quốc gia dân sự đầu tiên của Myanmar kể từ thập niên 1960.

Ông Htin Kyaw, người sẽ nhậm chức vào ngày 1/4 tới đã tuyên bố: “Kết quả hôm nay là nhờ tình yêu của nhân dân dành cho bà ấy. Đây là thắng lợi của người chị Aung San Suu Kyi của tôi”, theo Reuters.

Bà Suu Kyi, người đã dẫn dắt Liên đoàn quốc gia vì dân chủ (NLD)  đi đến chiến thắng lịch sử trong cuộc tổng tuyển cử tháng 11/2015 đã không thể làm tổng thống do có chồng, con mang quốc tịch nước ngoài (theo hiến pháp Myanmar).

Nhân dân Myanmar và dư luận quốc tế hiện đang trông đợi rất lớn vào chính quyền sắp tới của Myanmar do Liên đoàn quốc gia vì dân chủ (NLD) lãnh đạo và đặc biệt là vai trò của biểu tượng dân chủ Aung San Suu Kyi.

Chính quyền mới sẽ mang lại điều gì cho Myanmar? - ảnh 1
Chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử tháng 11/2015 của bà Suu Kyi và NLD đến từ sự ủng hộ rất lớn của người dân Myanmar. (Nguồn: AFP)

Câu hỏi về vị trí của bà Suu Kyi?

Trong suốt thời gian qua, các nhân vật quan trọng của NLD luôn nhấn mạnh rằng bà Suu Kyi “không sớm thì muộn” cũng sẽ trở thành tổng thống, tuy nhiên, sự tin cậy của thông điệp này ngày càng giảm xuống. Tiến trình cải cách hiến pháp, đang gặp nhiều bế tắc và dư luận cũng không biết chắc hiến pháp có được sửa đổi hay không và khi nào nó sẽ sửa đổi trong bối cảnh chính quyền mới nhậm chức sẽ còn vô số vấn đề khác phải giải quyết. Trong khi đó, bà Suu Kyi sẽ bước sang tuổi 71 vào năm nay.

Một vấn đề khác cũng được thảo luận là liệu bà Suu Kyi có sẵn sàng đảm nhận một vị trí khác trong chính phủ hay không, như chức ngoại trưởng. Vị trí này tạo điều kiện cho bà trở thành thành viên của Hội đồng quốc phòng và an ninh quốc gia, cơ quan đóng một vai trò đặc biệt trong các trường hợp khẩn cấp.

Tuy nhiên, việc trở thành một thành viên trong chính phủ cũng có nghĩa là bà sẽ phải từ bỏ chức chủ tịch đảng NLD cũng như vị trí nghị sĩ Quốc hội, qua đó bà sẽ bị loại khỏi quá trình ra quyết định chính trị và nền tảng quyền lực của mình.

Và hiện vẫn chưa rõ bà Suu Kyi sẽ giữ vai trò gì trong chính phủ mới dù trước đó, biểu tượng dân chủ Myanmar từng cho biết sẽ “đứng trên tổng thống” để lãnh đạo đất nước. Tình trạng “nhập nhằng” này sẽ trở thành một vấn đề rất nhạy cảm về chính trị và dư luận trong bối cảnh nội bộ chính trường Myanmar còn nhiều bất đồng.

Gia tăng chia rẽ

Ngay trước ngày bầu cử tổng thống, mối quan hệ “tinh tế” giữa bà Suu Kyi và lực lượng quân đội Myanmar (Tatmadaw) đã cho thấy sự chia rẽ sâu sắc.

Ngày 14/3, Đại tướng Than Soe - thành viên trong ủy ban Quốc hội được thành lập để xét lý lịch các ứng cử viên đã bỏ phiếu trắng cho ông Htin Kyaw bởi ông ta không phải là một nghị sĩ đắc cử (dù Hiến pháp không quy định ứng cử viên phải là nhà lập pháp) và tuyên bố phản đối ông Henry Van Thio bởi quân đội cần thời gian để xét xem liệu quá trình sống ở nước ngoài của ông này có khiến ông bị loại khỏi danh sách ứng cử hay không.

Về phía NLD, theo các thông tin bí mật từ các nhà lập pháp đảng này, việc Tatmadaw lựa chọn ứng cử viên Myint Swe đã đi ngược lại tinh thần tái hòa giải mà bà Suu Kyi đang tìm kiếm thúc đẩy. Trong chính quyền quân đội, ông Myint Swe là người đứng đầu bộ máy tình báo quân đội và đang nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ.

Dù cuối cùng, các ứng viên do NLD vẫn được thông qua (do NLD chi phối ủy ban này), nhưng những diễn biến trên cũng thể hiện mâu thuẫn ngày càng lớn giữa hai bên.

Nhiều nguồn tin còn cho biết bà Suu Kyi ngày càng tức giận trước việc quân đội không khoan nhượng về các vấn đề từ sửa đổi Hiến pháp đến các thủ tục nhỏ nhặt như địa điểm diễn ra chuyển giao quyền lực. 

The Washington Post ngày 15/3 đã trích dẫn nhận định của giới phân tích rằng, quan hệ với các tướng lĩnh sẽ là một ưu tiên lớn đối với ông Htin Kyaw và bà Suu Kyi.

Điều này xuất phát từ thực tế rằng, quân đội, với tư cách là một yếu tố quyền lực, sẽ không biến mất khỏi hệ thống chính trị của Myanmar trong dài hạn. Tatmadaw vốn đang nắm giữ một thiểu số được hiến pháp đảm bảo với 25% số đại biểu Quốc hội và đang đảm nhận các lĩnh vực quan trọng với việc nắm giữ ba bộ chính là Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ và Bộ Phụ trách các vấn đề biên giới.

Kì vọng vào NLD

Cộng đồng thế giới đang dõi theo NLD trong vai trò lãnh đạo tiến trình dân chủ  và chuyển giao hòa bình tại Myanmar. Hiện tại, Myanmar đang trải qua quá trình chuyển giao hòa bình từ chế độ chính trị này sang chế độ chính trị khác, điều chưa từng có trong lịch sử.

Ngay trong thế kỷ 20, thời kì Myanmar giành được độc lập, sự qua đời của “Nhà sáng lập đất nước”, Tướng Aung San, đã ngăn chặn việc tiếp quản lãnh đạo đất nước. Và con đường đi tới quyền lực của Aung San Suu Kyi, cũng một lần bị ngăn chặn khi quân đội không công nhận kết quả bầu cử năm 1990.

Chiến thắng áp đảo của NLD trong cuộc bầu cử năm 2015 đã đem lại cho đảng này tính hợp pháp đặc biệt. Và lần này, quân đội cũng chủ động tham gia quá trình chuyển giao dần dần.

Tuy nhiên, cho tới thời điểm này, hai bên vẫn chưa thể thống nhất về thủ tục nghi thức cho việc chuyển giao quyền lực. Chính phủ sắp mãn nhiệm muốn tổ chức một buổi lễ trong Phủ Tổng thống, còn NLD khăng khăng muốn chuyển giao quyền lực trong khuôn viên Quốc hội.

Đồng thời, khả năng điều hành chính phủ của NLD cũng là một dấu hỏi lớn khác. NLD, vốn phải gánh chịu nhiều tổn thất với tư cách là đảng đối lập, không có nhiều kinh nghiệm đối với quyền lực và hiện chưa đủ các nguồn nhân lực chất lượng.

Theo đánh giá của nhiều nhà quan sát trong và ngoài Myanmar, những tuyên bố tranh cử của NLD về các chủ đề quan trọng vẫn rất nghèo nàn, thậm chí trong nhiều vấn đề quan trọng còn không có tuyên bố nào.

Đồng thời, NLD được cho là cũng sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc loại bỏ một trong số những rào cản lớn nhất đối với sự phát triển kinh tế trong tương lai của đất nước, cụ thể là các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Ít nhất là trong năm nay, một giải pháp nhanh chóng cho vấn đề này sẽ chưa thể xuất hiện do toàn nước Mỹ đang tập trung cho cuộc bầu cử tổng thống và các quan ngại hiện tại của giới hoạch định chính sách tại Washington về đường lối của Myanmar trong tương lai.

Đối mặt với nhiều thách thức, có thể thấy rằng, tương lai chính trị trước mắt của Myanmar có vẻ không được chắc chắn như trông đợi.

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại