Chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ tới châu Á
27-01-2016 07:35

(Toquoc)- Mỹ tìm kiếm giải pháp cho các tranh chấp khu vực như vấn đề Biển Đông và chương trình hạt nhân Triều Tiên.

Sau chuyến thăm Trung Đông, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đặt chân đến thủ đô Vientine (Lào) ngày 24/1 và sau đó sẽ có mặt tại Campuchia và Trung Quốc.

Ông John Kerry là Ngoại trưởng Mỹ thứ 3 từng đến thăm quốc gia Lào sau chuyến công du của những người tiền nhiệm như John Foster Dulles năm 1955 và Hilary Clinton năm 2012.

Tại Lào, ông Kerry đã có cuộc gặp với Thủ tướng Lào Thongsing Thammavong và ông Thongloun Sisoulith, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Lào. Ngày 26/1, Ngoại trưởng Mỹ cũng có cuộc hội đàm với Thủ tướng Campuchia Hun Sen, Phó Thủ tướng, Ngoại trưởng Campuchia Hor Namhong và Phó Chủ tịch Đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia (CNRP) đối lập, ông Kem Sokha.

Chuyến thăm tới Lào và Campuchia được cho là để chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-ASEAN, với một trọng tâm là giải quyết vấn đề Biển Đông, sẽ được tổ chức tại California và do Tổng thống Mỹ Barack Obama chủ trì vào tháng 2 tới.

Chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ tới châu Á - ảnh 1
Ngoại trưởng John Kerry đã có cuộc gặp với Thủ tướng Lào Thongsing Thammavong để thảo luận về hợp tác song phương cũng như công tác chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - ASEAN tại California (Mỹ) vào tháng tới

Thúc đẩy sự đồng thuận của ASEAN

Trước chuyến thăm, một quan chức Mỹ cho biết, ông Kerry sẽ kêu gọi lãnh đạo 10 nước thành viên ASEAN cần có quan điểm chung để đối phó với Trung Quốc trong tranh chấp ở Biển Đông, đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc đang đẩy nhanh tiến trình hiện thực hóa những tuyên bố chủ quyền của nước này tại khu vực tranh chấp.

Những diễn biến trong thời gian qua, bao gồm việc nước này xây dựng các đảo và nhiều công trình nhân tạo phi pháp ở Biển Đông, thực hiện những chuyến bay thử trái phép ra đảo Đá Chữ Thập, đưa giàn khoan Hải Dương-981 vào sâu trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam cũng như đưa ra cảnh báo đối với máy bay các nước ASEAN khi bay qua Biển Đông đã khiến các nước trong khu vực hết sức quan ngại.

Cộng đồng quốc tế và các nước có tranh chấp với Trung Quốc trong khu vực, bao gồm Philippines và Việt Nam đã lên tiếng cảnh báo về hoạt động nói trên của Trung Quốc và nhấn mạnh những hành động của nước này làm leo thang cẳng thẳng, đe dọa đến ổn định trong khu vực và vi phạm tự do hàng không và hàng hải ở Biển Đông.

Tuy nhiên, là các nước láng giềng và có quan hệ chặt chẽ với Trung Quốc nên quan điểm của từng thành viên ASEAN đối với vấn đề Biển Đông đôi khi không đồng nhất. Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ tháp tùng ông Kerry sang châu Á bày tỏ rằng, Mỹ tin Lào sẽ làm tốt hơn trong việc cân bằng lợi ích của ASEAN với Trung Quốc.

Trong cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Kerry với Thủ tướng Lào Thongsing Thammavong và ông Thongloun Sisoulith, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Lào, nước chủ nhà cũng đã bày tỏ mong muốn về “một ASEAN đoàn kết để bảo vệ quyền tự do hàng hải ở Biển Đông cũng như tránh nguy cơ quân sự hóa và xung đột trong khu vực, trên cương vị là nước Chủ tịch ASEAN luân phiên trong năm nay.

Yêu cầu Trung Quốc mạnh mẽ hơn trong vấn đề Triều Tiên

Có thể nói, trong chuyến thăm này thì Trung Quốc đóng một vai trò hết sức quan trọng. Thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ đã cho biết, ông Kerry sẽ có các cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cùng nhiều quan chức cấp cao khác.

Một nội dung ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự là việc Bắc Kinh cần phản ứng mạnh mẽ hơn với Bình Nhưỡng sau vụ thử hạt nhân, được cho là bom H đầu tháng này. Mỹ muốn Trung Quốc ủng hộ các lệnh trừng phạt của cộng đồng quốc tế và có những bước đi đơn phương nhằm gây áp lực với Bình Nhưỡng để từ bỏ chương trình hạt nhân.

Bắc Kinh là một đồng minh thân thiết của Bình Nhưỡng và nắm giữ đòn bẩy đáng kể, bao gồm là nhà cung cấp phần lớn dầu mỏ và có mối quan hệ chặt chẽ về thương mại và quân sự với Triều Tiên.

Ông Kerry cũng sẽ yêu cầu các quan chức Trung Quốc xem xét những hành động có thể làm được trong khả năng để hạn chế Triều Tiên và ngăn cản nước này tiếp tục theo đuổi chương trình hạt nhân và tên lửa của mình, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay.

Washington cũng đang xem xét việc triển khai một loạt các phản ứng đơn phương sau vụ thử hạt nhân của Triều Tiên, bao gồm cả tiến hành các biện pháp trừng phạt. Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye đầu tháng này cũng đã cho biết rằng Seoul sẽ nghiên cứu đồng ý cho Mỹ triển khai một hệ thống phòng thủ tên lửa (THAAD) tại nước này trước hành động của Triều Tiên. Mỹ từ lâu đã thúc đẩy tiến trình này trong khi Trung Quốc luôn phản đối và xem đây như là một mối đe dọa an ninh.

Gia tăng sức ảnh hưởng tại khu vực

Chheang Vannarith, một giảng viên chuyên nghiên cứu các vấn đề châu Á - Thái Bình Dương từ Đại học Leeds cho rằng, chuyến thăm của ông Kerry là một dấu hiệu cho thấy Mỹ muốn kết nối với các quốc gia nhỏ như Campuchia và Lào để ngăn chặn ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc. Hai nước này đang được Trung Quốc coi là đồng minh chiến lược.

Nhấn mạnh đến vai trò là nước Chủ tịch ASEAN năm nay và cũng là nước đăng cai một hội nghị Thượng đỉnh cuối năm nay với sự tham gia của Mỹ và Trung Quốc, ông Kerry cho biết,“Điều quan trọng là Lào mong muốn đóng vai trò quan trọng trong ASEAN và bản thân ASEAN cũng mong muốn đảm bảo việc tuân thủ luật pháp quốc tế đối với mọi quốc gia trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương và đảm bảo rằng, mọi quốc gia, dù lớn hay nhỏ đều có tiếng nói để giải quyết những mối quan ngại chung”.

Hiện nay, chính phủ Mỹ đang tăng cường giúp Lào xử lý bom mìn còn sót lại trong chiến tranh. Tổng thống Obama cũng sẽ thông báo chi tiết về việc mở rộng chương trình này trong chuyến thăm vào tháng 9 tới Lào, giới chức ngoại giao Mỹ cho biết.

Trước đây, bà Hillary Clinton đã đến thăm Campuchia với vai trò là Ngoại trưởng Mỹ. Hợp tác quân sự giữa Mỹ và Campuchia đã được đẩy mạnh trong cuộc tập trận chung “Người gác đền Angkor” thường niên từ năm 2010. Mỹ cũng là một thị trường lớn cho hàng may mặc và các hàng hóa khác của Campuchia.

Chuyến thăm của ông Kerry giúp tạo một nền tảng tốt hơn cho Mỹ trong chiến lược xoay trục về châu Á, đặc biệt là trước một Trung Quốc đang ngày càng cứng rắn về chính sách ngoại giao khu vực.

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại