Cộng đồng ASEAN: Bước ngoặt lịch sử
27-11-2015 11:25

(Toquoc) - Tuyên bố chính thức thành lập Cộng đồng ASEAN ngày 22/11 vừa qua ở Kuala Lumpur đánh dấu cột mốc quan trọng đối với hội nhập khu vực.

Ngày 22/11/2015 đã đi vào lịch sử của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đánh dấu giai đoạn mới của khu vực với việc 10 nước thành viên ký Tuyên bố Kuala Lumpur về hình thành Cộng đồng ASEAN năm 2015, có hiệu lực từ ngày 31/12 năm nay.

Kế hoạch xây dựng cộng đồng trong hơn 10 năm kể từ khi ý tưởng về một Cộng đồng ASEAN lần đầu tiên được đưa ra tại Hội nghị Cấp cao ASEAN tại Bali (Indonesia) năm 2003 đã được hoàn tất và đánh dấu bước phát triển mới của ASEAN, khởi đầu được hình thành vào năm 1967 chỉ với 5 thành viên.

Trong vài năm qua, tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của ASEAN đã ngày càng thu hút các doanh nghiệp nước ngoài tìm kiếm cơ hội mới. Hiện ASEAN là nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới với tổng GDP khoảng 2.400 tỷ USD.

Được xây dựng trên ba trụ cột là Cộng đồng Chính trị-An ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa-Xã hội, Cộng đồng ASEAN dự kiến sẽ trở thành một cộng đồng “gắn kết về chính trị, liên kết về kinh tế, chia sẻ trách nhiệm xã hội, và thực sự hướng tới người dân, lấy người dân làm trung tâm.”

Cộng đồng ASEAN: Bước ngoặt lịch sử - ảnh 1
10 nước thành viên ASEAN đã ký Tuyên bố Kuala Lumpur về hình thành Cộng đồng ASEAN năm 2015 đánh dấu giai đoạn phát triển mới của khu vực

Với sự hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), một trụ cột quan trọng, khối này được hi vọng sẽ đủ sức cạnh tranh với các nền kinh tế đang phát triển lớn trong khu vực như Trung Quốc và Ấn Độ.

AEC sẽ thúc đẩy thu nhập và việc làm, và tạo ra một sức mạnh kinh tế mạnh mẽ hơn cho khu vực khi đối diện với các “đại gia” khác, ông Michael G. Plummer, một giáo sư kinh tế quốc tế tại Trung tâm châu Âu của Đại học Johns Hopkins, có trụ sở tại Bologna, Italy cho biết.

Hội nhập ASEAN sẽ giúp cân bằng quyền lực kinh tế của Trung Quốc và Ấn Độ," giáo sư Plummer cho biết. "Riêng lẻ các nước trong ASEAN, có lẽ, quá nhỏ để có một vai trò quan trọng trong đấu trường kinh tế và an ninh. Tuy nhiên, một cộng đồng mạnh mẽ sẽ là những “cầu thủ chính” trong các giải đấu lớn.”
Giờ đây, ASEAN là một gia đình lớn với dân số 630 triệu người, lớn hơn dân số của Liên minh châu Âu (500 triệu người) và Bắc Mỹ (444 triệu người) và theo Thủ tướng Malaysia Najib Razak, dự kiến GDP của ASEAN sẽ đạt 4.700 tỷ USD vào năm 2020 và ASEAN có tiềm năng trở thành nền kinh tế lớn thứ tư trên thế giới vào năm 2030.

ây là một ngày mà tất cả chúng tôi đã chờ đợi. Đây là một ngày mà ASEAN có thể tự hào, "Thủ tướng Malaysia Najib Razak cho biết trong phát biểu khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 27 mà Malaysia hiện đang nắm giữ chức Chủ tịch ASEAN năm nay.

Còn nhiều chông gai

Còn một chặng đường dài trước khi AEC trở thành một thực thể pháp lý vào ngày 31/12 tới. 630 triệu người dân ASEAN có nhiều ngôn ngữ và tín ngưỡng khác nhau và sống trong các thể chế chính trị khác nhau.

Cũng theo ông Plummer, AEC được cho là chương trình hội nhập kinh tế đầy tham vọng nhất trong thế giới các nước đang phát triển… Nhưng thực hiện AEC cũng ngày càng khó khăn. Còn nhiều việc phải làm và khu vực này phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình hoàn thiện. AEC là cả một quá trình." Theo The Diplomat, tính đến ngày 31/10 vừa qua, ASEAN chỉ mới hoàn thành 79.5% trong tổng số danh sách hơn 600 bước cần làm để tiến đến AEC với một số tiến bộ trong các lĩnh vực như giảm thuế và thực hiện chế độ hành chính một cửa.

ASEAN giờ đây phải đảm bảo tạo ra một thị trường và cơ sở sản xuất chung thực sự với sự lưu chuyển tự do về hàng hóa và dịch vụ. Để đạt được mục đích này, một trong những yêu cầu cơ bản là phải có tiêu chuẩn sản phẩm chung, thúc đẩy kết nối kinh tế lớn hơn và xóa bỏ rào cản thương mại. Hiện thương mại nội khối hiện chỉ chiếm 24% tổng thương mại toàn cầu của ASEAN trong thập kỉ qua, thấp hơn con số 60% của Liên minh châu Âu (EU).

Trong đó, việc loại bỏ các rào cản phi thuế quan thúc đẩy tính năng động của lao động kĩ thuật cao, một trong những bước cần thiết để thực hiện AEC được cho là sẽ đối mặt nhiều thách thức từ các doanh nghiệp địa phương sợ cạnh tranh.

Tại Indonesia, đại diện cho 40% sản lượng kinh tế của khu vực, vẫn còn hoài nghi và sợ hãi đáng kể - đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) - về một sân chơi không đồng đều khi AEC có hiệu lực. Nước này hiện có 55.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ với những hiểu biết ít ỏi về kinh doanh thương mại quốc tế. Chất lượng nguồn nhân lực của các SMEs cũng rất yếu, mặt khác, vốn và kỹ năng làm chủ việc tiếp thị và phân phối đều thiếu.

Các cải cách kinh tế cũng đối mặt với nhiều sự nhạy cảm về chính trị, ví dụ như sự mở cửa hoạt động sản xuất nông nghiệp, thép, ô tô và nhiều ngành nghề đang được bảo vệ khác. Công dân ASEAN sẽ được phép làm việc ở các nước khác trong khối, nhưng sẽ bị giới hạn ở việc làm trong 8 lĩnh vực, bao gồm cả kỹ thuật, kế toán du lịch. Tuy nhiên, các lĩnh vực này chỉ chiếm 1,5% của tổng số việc làm trong khu vực trong khi các nước chủ nhà vẫn có thể đưa ra nhiều rào cản luật pháp để hạn chế dòng chảy tài năng quốc tế.

Các thành viên ASEAN cũng đang phải nỗ lực để giải quyết nhiều bất đồng ngoại giao như sự bất ổn trong chính trường Campuchia về việc phân chia đường biên giới giữa nước này với Việt Nam, vấn đề Biển Đông có liên quan đến một số nước ASEAN và Trung Quốc, Đài Loan hay sự bất lực của Indonesia trong việc chấm dứt nạn cháy rừng và giải quyết ô nhiễm khói mù đã ảnh hưởng đến các nước láng giềng Malaysia, Singapore và Thái Lan thời gian qua.

Thừa nhận thực tế này, các quốc gia thành viên ngày 22/11 vừa qua cũng đã kí Tuyên bố Kuala Lumpur về Tầm nhìn ASEAN 2025 cùng với Kế hoạch tổng thể Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN 2025, Kế hoạch tổng thể Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2025, và Kế hoạch tổng thể Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN 2025 - hợp thành văn kiện “ASEAN 2025: Cùng vững vàng tiến bước,” để tiếp tục xây dựng Cộng đồng trong 10 năm tiếp theo.

Thủ tướng Malaysia Najib Razak đã lưu ý rằng Cộng đồng ASEAN là một cột mốc chứ không phải là sự kết thúc của quá trình xây dựng khu vực, và các nhà lãnh đạo đã đặt mục tiêu năm 2025 để cung cấp cho họ thời gian và không gian cần thiết để tiến hành hội nhập sâu hơn nữa.

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại