Hội nghị cấp cao Hua Hin “tiếp sức” cho MRC
Thứ Ba, ngày 06/04/2010 - 14:32

(Toquoc) - Lần đầu tiên trong lịch sử, lãnh đạo MRC họp mặt, khẳng định hợp tác bảo vệ hệ sinh thái và nguồn nước sông Mekong.

Hội nghị Cấp cao Các nước Ủy hội sông Mê Công (MRC) ngày 5/4 ra Tuyên bố chung cam kết tăng cường hợp tác, cân bằng hệ sinh thái tự nhiên và cân bằng sinh thái lưu vực sông Mekong. Đây là hội nghị cấp cao lần thứ nhất về sông Mekong và từ nay cứ 4 năm lại có một lần họp cấp cao bàn về sự sống còn của dòng sông huyết mạch này.

Hội nghị cấp cao Hua Hin “tiếp sức” cho MRC - ảnh 1

Lãnh đạo 4 nước thuộc MRC khẳng định hợp tác bảo vệ hệ sinh thái và nguồn nước Mekong

Hội nghị cho thấy các nước thuộc MRC đã ý thức được mức độ nghiêm trọng của tình trạng cạn kiệt dòng sông, sau khi xảy ra một đợt hạn hán nghiêm trọng làm mực nước sông chảy qua nhiều nước Đông Nam Á xuống tới mức thấp nhất trong vòng 50 năm qua. Bài diễn văn khai mạc của Thủ tướng Thái Lan Abhisit nhấn mạnh nhu cầu và sự hợp tác giữa các nước hạ nguồn cũng như Trung Quốc và Myanmar, đồng thời chỉ ra nguyên nhân khiến dòng sông Mekong cạn kiệt là do cách sử dụng nguồn nước của con người, hay nói khác là những con đập thủy điện của Trung Quốc và các nước khác. Ông nói: “Hiện nay sông Mekong đang bị đe dọa bởi một loạt các vấn đề nghiêm trọng phát sinh từ cả việc sử dụng nguồn nước bừa bãi cũng như tác động của tình trạng biến đổi khí hậu”.

Tuyên bố Hua Hin nêu rõ chính phủ các nước thành viên trong những năm tới cần tăng cường hợp tác hơn nữa nhằm tối ưu hóa việc sử dụng đa dạng các nguồn nước và lợi ích chung của tất cả các nước ven sông; tránh mọi tác động có hại do các sự cố tự nhiên hay hành vi của con người, đồng thời bảo vệ giá trị to lớn của hệ sinh thái tự nhiên và cân bằng sinh thái. Tuyên bố ghi nhận “những tiến bộ đạt được trong việc mở rộng hợp tác giữa MRC và các đối tác địa phương, khu vực và quốc tế, trong đó có Trung Quốc, Myanmar và Các đối tác Phát triển”.

Tuyên bố cũng nhấn mạnh các nước thành viên sẽ hợp tác để quản lý hiệu quả nguồn nước tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt như một phần của chiến lược quản lý khô hạn. Trong số các ưu tiên hàng đầu của MRC có việc tăng cường nỗ lực nhằm giảm thiểu một cách hiệu quả các nguy cơ do lụt lội, khô hạn và mực nước biển dâng cao, bao gồm cả việc thiết lập các hệ thống dự báo và cảnh báo.

Dư luận đặc biệt quan tâm đến lập trường các bên đối với việc xây dựng 25 con đập trên toàn bộ dòng chảy từ Trung Quốc tới Campuchia.

Trong cuộc gặp song phương với Thái Lan bên lề Hội nghị cấp cao, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Tống Đào, đại diện Trung Quốc tham gia Hội nghị, đưa ra cam kết: Trung Quốc và các quốc gia hạ nguồn sẽ cùng nhau thảo luận trước khi quyết định xây dựng các đập có khả năng hủy hoại môi trường và đời sống của nhân dân dọc sông Mekong. Ông Tống nói: “Chúng ta cần thu thập thông tin về tất cả các dự án để xác định xem nó có huỷ hoại sông Mekong hay không trước khi bắt tay xây dựng”.

Hội nghị cấp cao Hua Hin “tiếp sức” cho MRC - ảnh 2

Bên ngoài Đại sứ quán Trung Quốc tại Bangkok, các nhà hoạt động môi trường bày tở một cách hòa bình mong muốn Trung Quốc hợp tác để khắc phục tình trạng cạn kiệt dòng chảy sông Mekong

Tuy nhiên, cũng ngay tại Hua Hin, Tổng Giám đốc Vụ hợp tác Quốc tế, Bộ khoa học và công nghệ Trung Quốc Chen Mingzhong tái khẳng định rằng “Bắc Kinh sẽ tiếp tục hoàn thành 14 đập thủy điện dọc sông Mekong vì Trung Quốc tin rằng các đập này sẽ góp phần giúp các nước hạ nguồn giảm thiểu tác động từ hạn hán và lũ lụt”(!).

Giới quan sát quốc tế cho rằng việc kêu gọi hợp tác để cứu vãn sông Mekong là một chuyện, còn việc các quốc gia thành viên cũng như hai đối tác đối thoại là Trung Quốc và Myanmar hành xử như thế nào mới là điều quan trọng. Tương lai của sông Cửu Long phụ thuộc phần lớn vào việc có thêm các đập được xây dựng hay không. Năm 2008, Trung Quốc đã xây 4 đập và sẽ xây thêm 4 đập nữa. Trong vòng 10-15 năm tới, sẽ có thêm 15 đập của Trung Quốc, Lào, Thái Lan và Campuchia.

Tại Hội nghị, Trung Quốc đã cung cấp một số dữ liệu về dòng chảy từ các đập trên thượng nguồn trong vài tháng qua, nhưng không cam kết sẽ cung cấp thông tin thường xuyên về các hoạt động cũng như kế hoạch xây dựng các đập trong tương lai. Ông Tống Đào bảo vệ quyết định hợp tác ở cấp độ như vậy. Ông Tống nói chính phủ Trung Quốc đã phát triển và sử dụng các nguồn tài nguyên của sông Mekong một cách hợp lý và bền vững, với thái độ có trách nhiệm, cũng như đảm bảo toàn bộ quyền lợi của các nước ở hạ nguồn.

Một nguồn tin ngoại giao cho biết các nỗ lực thúc đẩy hợp tác khu vực về quản lý nguồn nước và phát triển lưu vực sông Mekong sẽ có động lực mới vì Trung Quốc và Myanmar có dự định sớm trở thành thành viên của MRC.

Nhân dịp Hội nghị, báo Bưu điện Bangkok đăng xã luận với tiêu đề “Các đập thủy điện Trung Quốc giết chết dòng sông Mekong”, cho rằng đứng trước sự quan ngại to lớn từ các nước hạ nguồn và thay đổi về địa-chính trị ở khu vực, cũng như sự can dự ngày càng tích cực của Mỹ và Nhật Bản, Bắc Kinh đã cân nhắc và điều chỉnh nhất định chính sách của họ. Đây có thể là lý do mà Trung Quốc cử Thứ trưởng Ngoại giao Tống Đào, thay mặt Thủ tướng Ôn Gia Bảo, tới dự hội nghị cấp cao MRC lần này. Ông Jeremy Bird, Giám đốc điều hành của MRC, nhận xét rằng Trung Quốc có phần nào khả năng thay đổi những ảnh hưởng của hạn hán đối với các nước ở vùng hạ nguồn. Trong những tuần gần đây, khi tình trạng thiếu nước đã trở thành cấp bách, Trung Quốc đã tháo nước từ các đập nước của mình, để nâng cao mực sông.

Tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng gặp gỡ các nhà lãnh đạo trong vùng, nhất trí phối hợp chặt chẽ với MRC. Tại cuộc tiếp Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Giêm Ađam, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh sự quan tâm của Việt Nam đối với vấn đề nước biển dâng tại đồng bằng sông Cửu Long, cho rằng việc kịp thời ứng phó với vấn đề này không chỉ đảm bảo ổn định đời sống của người dân trong khu vực mà còn góp phần đảm bảo an ninh lương thực cho thế giới, bởi hàng năm đồng bằng sông Cửu Long xuất khẩu 6 triệu tấn gạo. Ông Giêm Ađam cam kết WB sẽ bố trí nguồn lực tốt nhất để hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, nghiên cứu tác động của vấn đề nước biển dâng. Đây là các dự án ưu tiên của WB, sẽ cùng phối hợp để tìm kiếm các nguồn lực phù hợp giúp Việt Nam đối phó với vấn đề quan trọng này./.

Nguyễn Nguyên



Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm