Myanmar xét lại các dự án lớn của Trung Quốc
12-03-2016 07:51

(Tổ Quốc)-Chính phủ mới Myanmar cân bằng lại quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và các đối tác chủ yếu khác.

Ông Hantha Myint – người đứng đầu Ủy ban Kinh tế của đảng Liên Đoàn Quốc gia vì Dân Chủ (NLD), đảng thắng cử trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11 vừa qua, nay là đảng cầm quyền do bà cho San Suu Kyi cầm đầu, ngày 9/3 cho biết chính phủ mới của Myanmar sẽ xét lại các dự án lớn do Trung Quốc đầu tư tại Myanmar, ký kết dưới thời kỳ phe quân đội cầm quyền.

Dự án đập thủy điện Myitsone trị giá hàng tỉ USD do Trung Quốc xây dựng ở bang Kachin, miền bắc Myanmar, năm 2011 đã bị chính phủ dân sự Myanmar đình chỉ vì bị người dân địa phương phản đối mạnh mẽ. Việc ngăn đập để xây trạm thuỷ điện này sẽ ảnh hưởng tới sông Irrawaddy ở phía Bắc Miến Điện, có khả năng gây ngập một vùng đất có diện tích tương đương Singapore. Cư dân trong vùng ảnh hưởng nhìn nhận con đập Myitsone như một cách để chính phủ quân sự lúc đó di dời các nhóm sắc tộc địa phương.

Myanmar xét lại các dự án lớn của Trung Quốc - ảnh 1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp bà Aung San Suu Kyi, lãnh tụ đảng đối lập, trong chuyến thăm được trải thảm đỏ, tháng 6/2015

 

Một thách thức khác cũng đang chờ đón chính phủ mới của bà Aung San Suu Kyi, đó là dự án mỏ đồng ở Letpadaung, miền trung Myanmar. Đây là dự án liên doanh giữa công ty Vạn Bảo của Trung Quốc với một công ty của quân đội Myanmar.

Mỏ đồng này đã trở thành một biểu tượng đấu tranh kể từ sau vụ đàn áp biểu tình năm 2012, khi lực lượng an ninh Myanmar dùng đạn có chứa chất phospore trắng, một chất độc hại, bắn vào những người dân địa phương phản đối dự án.

Bên cạnh việc xét lại các dự án của Trung Quốc, chính phủ của bà Aung San Suu Kyi còn phải tìm cách xóa bỏ dần những ưu đãi mà các công ty của quân đội Myanmar vẫn được hưởng. Nhưng cũng như đối với Bắc Kinh, bà Aung San Suu Kyi sẽ phải rất khéo léo trong mối quan hệ với phe quân sự, mà trong suốt nhiều năm vẫn là đối tác trực tiếp của các công ty Trung Quốc. Quân đội hiện vẫn còn thế lực rất mạnh, nắm trong tay nhiều công ty và vẫn còn giữ một số quyền lực quan trọng trên chính trường Myanmar.

Chính phủ của Tổng thống Thein Sein đã chịu nhiều áp lực của chính quyền Bắc Kinh và các nhà đầu tư Trung Quốc để các dự án được tái khởi động.

Myanmar không phải không có đòn bẩy chính trị, kinh tế, ngoại giao trước sức ép của Trung Quốc. Bắc Kinh hiện nay cần quan hệ thân thiện và gần gũi với Miến Điện một phần vì nước này ở gần Ấn Độ, một quốc gia có tiềm năng cạnh tranh trong cùng khu vực với Trung Quốc. Đồng thời, Myanmar cũng được coi là cửa ngõ thông ra Vịnh Bengal. Trung Quốc và Miến Điện hiện đang xây dựng một đường ống dẫn dầu và khí đốt xuyên qua Myanmar thông vào phía Tây Nam của Trung Quốc, một nỗ lực của chính phủ Trung Quốc nhằm đa dạng hóa các nguồn nhiên liệu và một con đường tiếp dầu khí an toàn trong trường hợp có xung đột với các nước lớn. 

Năm 2013, đường ông dẫn khí đốt từ Vân Nam nối với giàn khoan khí ngoài khơi Myanmar đã bơm 66,5 tỉ m3 khí đốt cho Trung Quốc. Đường ống phụ hoàn tất đấu nối vào cuối năm 2014, dự kiến sẽ sản xuất 440.000 thùng dầu/ngày, và hầu hết sẽ “chảy ngược” về Trung Quốc. Cách đây vài năm, Bắc Kinh đã xây dựng một đường ống dẫn dầu và khí dài 1.240 km kéo dài từ Kyauphyu (Myanmar) đến tỉnh Vân Nam.

Trong những năm Myanmar bị cấm vận, các quan hệ đầu tư và thương mại của nước này chủ yếu dựa vào Trung Quốc. Đến năm 2013, Trung Quốc đầu tư vào Myanmar 8,26 tỉ USD. Năm 2014, con số đó đã giảm một nửa, khi  Myanmar mở cửa chào đón các nhà đầu tư phương Tây.

Bằng cách mở rộng quan hệ đối ngoại và kinh tế, Myanmar đã dần giảm sự lệ thuộc vào Trung Quốc. Trong năm 2014, vốn đầu tư của Trung Quốc cam kết dành cho Myamar chỉ còn 56,9 triệu USD. Trung Quốc là đối tác buôn bán hàng đầu của Myanmar, kim ngạch tăng từ 10 tỉ USD năm 2013 lên 25 tỉ USD vào năm 2014. Sự tăng đột biến này là do xuất khẩu khí gas tự nhiên từ Myanmar sang Trung Quốc bắt đầu từ giữa năm 2013.

Cho tới nay, Trung Quốc vẫn là đối là đối tác thương mại hàng đầu của Myanmar và quan hệ rất tế nhị với Bắc Kinh sẽ là một trong những thách đố quan trọng đối với chính phủ mới của bà Aung San Suu Kyi và đảng NLD của bà. Tuy nhiên, Trung Quốc đang trên đà cải thiện quan hệ với đảng NLD của bà Suu Kyi. Tháng 6/2015, bà Aung San Suu Kyi với tư cách là lãnh tụ phe đối lập đã thăm Trung Quốc. Trung Quốc đã trải thảm đỏ đón tiếp. Myanmar mở rộng quan hệ với các nước phương Tây, đồng thời lôi kéo Ấn Độ vào hoạt động kinh tế, đã tạo đối trọng cạnh tranh với Trung Quốc. Mối quan hệ này tạo đòn bẩy cho chính quyền mới triển khải quan hệ với Trung Quốc trong một tư thế bình đẳng./.

Hoài Nam

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại