Nhật Bản không tuần tra chung Biển Đông
01-12-2015 05:56

(Toquoc)-Sau một thời gian cân nhắc, Nhật Bản quyết định “xem xét” nhưng “không” tham gia tuần tra chung với Mỹ ở Biển Đông.

Một quan chức Nhật cho biết, trong cuộc thảo luận hợp tác giữa Mỹ và Nhật Bản ở vùng biển Đông Nam Á, Thủ tướng Shinzo Abe nói với Tổng thống Mỹ Barack Obama trong cuộc gặp ngày 19/11 bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC tại Manila, “Tôi phản đối tất cả những nỗ lực đơn phương để thay đổi hiện trạng và gây leo thang căng thẳng” (ở Biển Đông). Đồng thời, Thủ tướng Abe nói rằng ông đang “xem xét” các hoạt động của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) ở Biển Đông.

“Xem xét” nhưng chưa có kế hoạch tham gia

Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nhấn mạnh trong một cuộc họp báo ngày 20/11 rằng “SDF không có kế hoạch tham gia vào các hoạt động tự do hàng hải của Mỹ. Cũng không có bất cứ kế hoạch cụ thể cho hoạt động giám sát liên tục trong vùng Biển Đông… Chúng tôi có kế hoạch theo dõi tình hình đang ảnh hưởng đến an ninh của Nhật Bản như thế nào, và tiếp tục cân nhắc cẩn thận trong vấn đề này”.

Tuy nhiên, một nguồn tin thân cận với chính phủ Nhật Bản giải thích nhận xét của ông Abe, cho rằng ông Abe dùng từ “xem xét” là để nhấn mạnh lập trường của Nhật Bản là một quốc gia đồng minh với Mỹ.

Trong nội bộ Bộ Quốc phòng Nhật Bản có ý kiến thận trọng, cho rằng sẽ thực tế hơn đối với Nhật Bản để chứng minh sự hiện diện của mình thông qua cuộc tập trận chung với Mỹ và các nước khác hơn là thông qua tuần tra giám sát thường xuyên trên Biển Đông.

Ngày 24/11, Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản Gen Nakatani đã có chuyến thăm Hawaii và đối thoại với Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ, Đô đốc Harry Harris. Trả lời báo chí sau cuộc gặp, ông Nakatani khẳng định Nhật Bản ủng hộ vai trò của Mỹ trong việc gìn giữ hoà bình, tự do ở Biển Đông. Tuy Nhật Bản chưa có kế hoạch tham gia các hoạt động tuần tra vì tự do hàng hải của hải quân Mỹ nhưng Nhật Bản luôn sẵn sàng đóng góp cho ổn định ở khu vực bằng những phương thức khác. Nhật Bản cũng nhất trí với Mỹ về quan điểm không một quốc gia nào được sử dụng vũ lực để đơn phương thay đổi hiện trạng ở Biển Đông.

Trong khi đó, Phó Đô đốc Yasuhiro Shigeoka, chỉ huy lực lượng phòng vệ hàng hải Nhật Bản, tháp tùng ông Nakatani, cho biết lực lượng Nhật Bản có đủ khả năng để tham gia tuần tra với Mỹ nếu được yêu cầu, nhưng hiện “chưa nhận được chỉ thị cụ thể nào về việc làm một điều gì đó tại Biển Đông”.

Nhật Bản không tuần tra chung Biển Đông - ảnh 1
Tại cuộc gặp Seoul, ngày 1/11, ông Shinzo Abe đã nhận được những cam kết có lợi từ Thủ tướng Lý Khắc Cường trong hợp tác kinh tế song phương

Trung Quốc thở phào nhẹ nhõm

Từ nhiều tháng nay, khi hải quân Mỹ lên kế hoạch tuần tra bảo đảm tự do hàng hải ở Biển Đông, điều Trung Quốc lo ngại nhất là việc Nhật Bản sẽ tham gia “tuần tra chung” với Mỹ. Lập trường của Nhật Bản như các quan chức nội các và SDF đưa ra gần đây đã cho thấy cuối cùng Nhật Bản đã lựa chọn thực hiện chủ trương “không tham gia”, ít nhất vào thời điểm hiện nay.

Thời báo Hoàn Cầu (Trung Quốc) ngày 24/11 liền đưa tin: “Thủ tướng Nhật Bản Abe bày tỏ rõ không tuần tra “Nam Hải” (Biển Đông) với Mỹ”. Thông tin cho biết ngày 22/11, tại Kuala Lumpur, Malaysia, Thủ tướng Abe đã bày tỏ rõ không thể tham gia hành động tự do hàng hải của Mỹ. Thái độ của ông Abe dường như là một tín hiệu tốt lành mà phía Nhật Bản truyền đến phía Trung Quốc.

Cũng theo tờ báo này, Cao Hồng, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Nhật Bản của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho biết Thủ tướng Abe khẳng định không tham gia hành động của Mỹ ở Nam Hải (Biển Đông), điều này phần nhiều là xuất phát từ tính toán về mặt chính trị và kỹ thuật. Chính phủ Abe không muốn “dẫn lửa đốt mình”, vì vấn đề Nam Hải (Biển Đông) mà dẫn đến sự nghi ngờ của dân chúng trong nước đối với chính sách bảo đảm an ninh của Abe, càng không muốn gánh rủi ro an ninh và chi phí quân sự.

Còn theo nghiên cứu viên Trung tâm Nghiên cứu phát triển biển Trung Quốc, Úc Chí Vinh, ông Abe bày tỏ không tham gia vào hành động ở Nam Hải (Biển Đông), một trong những nguyên nhân là xem xét đến quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Cao Hồng cho rằng Shinzo Abe không muốn làm tổn hại lợi ích của mình nhưng hy vọng “khuấy đục” nước trong vấn đề Nam Hải (Biển Đông) vì vậy áp dụng phương thức bày tỏ quan tâm bằng lời, điều này cho thấy rõ tính hai mặt của chính phủ Nhật Bản trong vấn đề Nam Hải (Biển Đông). Mục đích thực sự của nước này là mượn chủ đề Nam Hải (Biển Đông) để gây ly gián giữa Trung Quốc và các nước láng giềng như Philippines..., lôi kéo các nước ASEAN cùng nhau kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc để mưu cầu quyền chủ đạo của mình tại châu Á.

Một nguồn tin Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản chỉ ra rằng nếu Lực lượng phòng vệ biển (MSDF) bắt đầu hoạt động cảnh báo và giám sát liên tục trong cơ cấu hiện tại, máy bay P-3C và tàu tuần tra MSDF có thể sẽ được sử dụng, nhưng P-3C sẽ chỉ có khả năng giám sát trong 2 giờ, ngay cả khi cử từ các cơ sở gần nhất ở Naha. Một quan chức Bộ Quốc phòng Nhật Bản giải thích rằng “không phải là cần thiết trong môi trường hiện nay để cử SDF ngay lập tức… Chúng tôi sẽ bắt đầu bằng cách thực hiện liên kết đào tạo và thực hiện các cuộc thăm viếng cảng ở các nước láng giềng trong khi (tàu MSDF) đang đi qua Biển Đông”.

Người ta hiểu rằng lập trường của Nhật Bản đã trở nên rõ ràng sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Lý Khắc Cường và Thủ tướng  Shinzo Abe ngày 1/11 tại Seoul, trong đó, hai bên đã thảo luận các biện pháp thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương và đàm phán hiệp định thương mại tự do ba bên Trung-Nhật-Hàn. Trung Quốc ra sức cô lập Mỹ trong vấn đề tuần tra bảo vệ tự do hàng hải và dùng chiêu kinh tế để lôi kéo Nhật Bản giữa lúc Abenomics không phát huy hữu dụng./.

Lưu Việt

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại