Quan hệ Trung- Triều cải thiện sau lễ duyệt binh
13-10-2015 06:14

(Toquoc)- Cử đại biểu cấp cao tới thăm Triều Tiên, Trung Quốc gửi đi thông điệp hòa giải, củng cố mối quan hệ đồng minh truyền thống.

Ông Lưu Vân Sơn, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Bí thư Ban Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc dẫn đầu phái đoàn cấp cao nước này tới thăm Bình Nhưỡng trong 4 ngày từ 9/10 và tham dự lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm ngày thành lập đảng Lao động Triều Tiên cầm quyền (10/10).

Là nhân vật quyền lực thứ 5 của Trung Quốc, ông Lưu Vân Sơn là quan chức cấp cao nhất thăm Triều Tiên kể từ khi nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong-un lên nắm quyền vào năm 2011.

Trong cuộc hội kiến một ngày trước lễ duyệt binh, ông Lưu Vân Sơn đã chuyển đến tận tay nhà lãnh đạo Kim Jong-un thư chúc mừng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong thư, ông Tập cho biết đây không chỉ là sự chúc mừng của Đảng Cộng sản Trung Quốc, mà còn là lời chúc tốt đẹp của cá nhân ông. Bắc Kinh còn bày tỏ mong muốn "trao đổi mật thiết và làm sâu sắc hợp tác với phía Triều Tiên".

Ông Lưu là quan chức nước ngoài duy nhất xuất hiện bên cạnh nhà lãnh đạo Kim Jong-un trên lễ đài. Nhà lãnh đạo Triều Tiên còn nắm tay ông Lưu, cùng nhau vẫy tay chào đón lực lượng duyệt binh. "Hành động này là nhằm cho thấy quan hệ hữu nghị giữa Triều Tiên và Trung Quốc", giáo sư Kim Yong-hyun thuộc Đại học Dongguk, Hàn Quốc, bình luận trên BBC.

Quan hệ Trung- Triều cải thiện sau lễ duyệt binh - ảnh 1
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un (phải) nắm tay ông Lưu Vân Sơn, ủy viên Thường vụ Bộ chính trị Trung Quốc khi theo dõi cuộc duyệt binh

Quan hệ “lạnh nhạt”

Trung Quốc là nhà “mạnh thường quân” duy nhất về cả kinh tế và an ninh cho Triều Tiên trong nhiều năm qua trong bối cảnh nước này bị Mỹ và phương Tây cô lập. Tuy nhiên, quan hệ song phương đã trở nên xấu đi từ năm 2011 khi Bình Nhưỡng từ chối cắt giảm chương trình hạt nhân.

Bắc Kinh đã rất giận dữ bởi quyết định của Bình Nhưỡng trong việc tiến hành vụ phóng vệ tinh năm 2012 và sau đó là vụ thử hạt nhân lần thứ 3 của Triều Tiên tháng 2/2013, thời điểm diễn ra kỳ nghỉ năm mới của Trung Quốc và chỉ vài tuần trước khi ông Tập Cận Bình chính thức đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch nước.

Nhà lãnh đạo Kim Jong-un và Chủ tịch Tập từ khi lên nắm quyền đều không thực hiện chuyến thăm cấp cao lẫn nhau theo thông lệ trong quan hệ song phương. Ông Kim cũng vắng mặt trong cuộc diễu hành quân sự của Trung Quốc ở Bắc Kinh kỷ niệm kết thúc Thế chiến II diễn ra tại quảng trường Thiên An Môn tháng trước.

Trong khi đó, Chủ tịch Tập đã thúc đẩy mối quan hệ gần gũi hơn với Hàn Quốc và đã có 6 cuộc gặp với Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye. Quan hệ Trung - Hàn ngày càng nống ấm, với biểu hiện mới nhất là việc Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye đến dự lễ duyệt binh tại Bắc Kinh vừa qua.

Các nhà ngoại giao và học giả Trung Quốc đã ngày càng đặt câu hỏi về giá trị của liên minh chiến lược giữa Bắc Kinh với Triều Tiên. Andrei Lankov, một chuyên gia về Triều Tiên tại Đại học Kookmin ở Seoul, nói rằng Trung Quốc đã sẵn sàng hơn để xem xét các ý tưởng về một Triều Tiên thống nhất chứ không còn coi Triều Tiên là một quốc gia vùng đệm nhằm chống lại ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực.

Trung Quốc gửi tín hiệu, Triều Tiên đáp lễ

Theo Reuters, trong diễn văn khai mạc lễ duyệt binh, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không trực tiếp đề cập đến chương trình hạt nhân của nước này. Triều Tiên cũng không thực hiện bất kỳ màn bắn tên lửa nào trong lễ kỉ niệm. Trước đó nước này thường bắn tên lửa tầm ngắn vào những dịp lễ quan trọng. Theo giới phân tích, đây nhiều khả năng là cử chỉ ngoại giao hòa giải đối với Trung Quốc.

Về phía Trung Quốc, ông Thạch Nguyên Hoa, Chủ nhiệm Trung tâm nghiên cứu Triều Tiên-Hàn Quốc của Đại học Phúc Đán, nhận định: “Bằng cách gửi một quan chức hàng đầu đến dự lễ kỉ niệm lớn của đồng minh, Bắc Kinh đang cố gắng cải thiện quan hệ và trao cho Bình Nhưỡng cái thang để có thể leo xuống từ độ cao nguy hiểm. Kịch bản tốt nhất của chuyến đi là 2 bên đạt được đồng thuận, bảo đảm Bình Nhưỡng sẽ không theo đuổi các trò chơi hạt nhân trong tương lai gần”.

John Delury, chuyên gia về Trung Quốc tại trường Đại học Yonsei ở Seoul, cũng cho rằng bức thư của ông Tập đã đánh dấu một bước chuyển quan trọng về chiến thuật, cho thấy “rõ ràng là ông Tập đã từ bỏ quan điểm cứng rắn đối với Bình Nhưỡng."

Đây được coi là nỗ lực thực sự đầu tiên của Trung Quốc nhằm gia tăng quan hệ với nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Việc không đề cập đến vấn đề hạt nhân và phi hạt nhân hóa trong bức thư cũng sẽ khiến quan chức Washington thất vọng, những người cho rằng Bắc Kinh sẽ ngày càng cứng rắn với nhà lãnh đạo Kim Jong-un.

Có thể thấy rằng, trong lịch sử mối quan hệ Trung-Triều, “tình cảm” giữa hai nước chưa bao giờ chạm tới “điểm rạn nứt”. Dù lo ngại về tác động tiêu cực của kế hoạch hạt nhân của Triều Tiên với cục diện an ninh khu vực, nhưng Trung Quốc không hề sử dụng công cụ kinh tế nhằm gây sức ép với Triều Tiên.

Sự hợp tác về kinh tế song phương vẫn liên tục gia tăng ngay cả khi các cuộc trao đổi chính trị gần như không tồn tại. Tháng 8/2015, Trung Quốc đã tuyên bố thiết lập khu thương mại biên giới trị giá 1 tỷ NDT (156 triệu USD) tại Đan Đông, thành phố giáp biên giới với Triều Tiên. Trung Quốc cũng đã mở một tuyến đường sắt cao tốc nối Đan Đông với Thẩm Dương trong một nỗ lực nhằm tăng cường khả năng vận tải giữa Trung QuốcTriều Tiên.

Ngày 15/9 vừa qua, Trung Quốc và Triều Tiên đã ký thỏa thuận xây dựng một cây cầu mới bắc qua sông Đồ Môn, kết nối thành phố Nanyang của Triều Tiên với thành phố Đồ Môn, thuộc Khu tự trị Diên Biên, tỉnh Cát Lâm của Trung Quốc, nơi hoạt động thương mại song phương đang diễn ra rất sôi động. Gần đây nhất, cuối tháng 9 vừa qua, Trung Quốc tuyên bố mở rộng tuyến đường vận chuyển hàng hóa giữa các hải cảng của Trung Quốc và Triều Tiên để tập trung vận chuyển than từ Triều Tiên sang Trung Quốc và lượng thực thực phẩm theo chiều ngược lại.

Chủ tịch Tập Cận Bình cũng bày tỏ qua bức thư rằng, Trung Quốc “đang cố gắng nhìn nhận mối quan hệ song phương (giữa hai nước) trên quan điểm chiến lược và dài hạn” và “Phía Trung Quốc sẵn sàng tìm đến cách đối thoại gần gũi hơn và mối quan hệ sâu sắc hơn, thúc đẩy mối liên kết lâu dài, lành mạnh và ổn định giữa hai nước”.

Trước một Triều Tiên cứng rắn, động thái của Trung Quốc nếu thành công sẽ mở đường cho các cuộc trao đổi cấp cao hơn, không chỉ củng cố quan hệ hai nước mà còn góp phần tạo ra những tiến bộ trong các nỗ lực nhằm phi hạt nhân hóa Triều Tiên.

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại