Singapore và những nan đề trên đường phát triển
28-07-2015 06:09

(Toquoc)- Thủ tướng Lí Hiển Long gần đây đã phác thảo những thách thức và một số giải pháp của Singapore để tiếp tục phát triển.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi Singapore đang đứng trước thềm kỷ niệm 50 năm ngày Quốc khánh (9/8/1965-9/8/2015) và cả nước ráo riết chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử lần thứ 12, theo luật định, sẽ diễn ra trước tháng 1/2017.

Theo ông Lí, tương ứng với các mốc thời gian 10 năm, 25 năm và 50 năm, Singapore sẽ phải đương đầu với những khó khăn về kinh tế, suy giảm dân số và duy trì bản sắc dân tộc.

Tiếp tục đà phát triển kinh tế

Khó khăn trước mắt của Singapore trong 10 năm tới, theo nhận định của Thủ tướng Lí sẽ là nâng cao năng suất hơn nữa để tiếp tục thúc đẩy một nền kinh tế tiên tiến. GDP bình quân theo đầu người của Singapore (đạt 55.182 USD, theo báo cáo tháng 7/2014 của Ngân hàng thế giới) đã tăng 13 lần so với thời kì đầu độc lập và mức độ phát triển của quốc đảo hiện đã ngang bằng với Nhật Bản, nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng đang chậm lại. Ông Lí cảnh báo nếu Singapore không tìm ra được đường lối để tiếp tục tăng trưởng, quốc đảo này có thể rơi vào tình trạng trì trệ như Đài Loan, Hàn Quốc và thậm chí là Nhật Bản. Điều đó lần lượt có thể dẫn đến nhiều vấn đề kinh tế và xã hội, bao gồm, tâm lí bất ổn lo lắng trong xã hội và nạn thất nghiệp.

Duy trì tăng trưởng có thể đạt được thông qua việc tăng năng suất hay dựa vào một lực lượng lao động lớn hơn. Mặc dù dựa phần lớn vào con đường tăng trưởng truyền thống hơn là phương thức bền vững, Singapore cũng bày tỏ quan ngại về sự tràn vào của lao động nhập cư.

Dân số hiện nay của đảo quốc này là 5,3 triệu người, nhưng dân số nhập cư đã lên đến 1,3 triệu. Tốc độ tăng trưởng dân số nhập cư không ngừng gia tăng khiến người dân Singapore cảm thấy bức xúc vì phải chia sẻ phúc lợi xã hội.

Singapore và những nan đề trên đường phát triển - ảnh 1
Tăng trưởng dân số Singapore giai đoạn năm 2012-2050 thể hiện rõ xu hướng già hóa (Số liệu biểu đồ giả định tỷ lệ sinh hiện tại và xu hướng nhập cư vào Singapore không tăng cao)

Trong thập kỉ qua, hơn 4/5 tốc độ tăng trưởng hàng năm, khoảng 5,8% dựa vào sự phát triển của lực lượng lao động hơn là tăng năng suất. Một mục tiêu hợp lí, Thủ tướng Lí cho biết là đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức 4%, trong đó, 2% đến từ thúc đẩy năng suất và phần còn lại đến từ sự phát triển lực lượng lao động.

Để đạt được điều này, chính phủ đã đưa ra phong trào quốc gia- Kĩ năng cho tương lai để hỗ trợ người dân Singapore phát triển các kĩ năng của họ trong suốt cuộc đời để nhanh chóng thích ứng và đáp ứng được sự thay đổi của xã hội.

Già hóa và suy giảm dân số nghiêm trọng

Trong 25 năm tới, Singapore sẽ phải đối mặt với xu hướng già hóa và suy giảm dân số. “Điều này là đáng lo ngại, bởi lẽ xét về tầm nhìn dài hạn, nhân khẩu học là nhân tố quyết định”, ông Lí Hiển Long nhấn mạnh. Singapore đã phải đối mặt với một vấn đề nan giải khi tỉ lệ tăng trưởng dân số năm 2014 chỉ là 1,3%- mức thấp nhấp trong thập kỉ này, trong khi tỷ lệ cần thiết để duy trì dân số ổn định là 2,1. Theo số liệu thống kê mới nhất, hiện tại cứ 5 người trưởng thành đóng góp trợ cấp cho 1 người cao tuổi, thì đến năm 2030, tỉ lệ này sẽ là 2-1 và cho đến năm 2050, tháp dân số của Singapore sẽ đảo ngược.

Giải pháp cho vấn đề này là khuyến khích người dân kết hôn và đẻ nhiều con hơn. Singapore phấn đấu đạt được tỉ suất sinh từ 1,2 lên 1,5, có hơn 200 nghìn trẻ em được sinh ra trong khoảng 25 năm tới. Chính phủ đảo quốc sẽ có nhiều biện pháp hỗ trợ, từ nhà ở, dịch vụ chăm sóc trẻ em và thu xếp công việc hợp lí.

Nhưng Thủ tướng Lí cũng thừa nhận rằng chính sách này sẽ không giải quyết được toàn bộ thách thức này vì nó cũng đòi hỏi một sự thay đổi lớn trong quan niệm xã hội và văn hóa để trở thành "một quốc gia hướng về gia đình nhiều hơn."

Hạn chế trong lĩnh vực quốc phòng

Cũng theo Bộ trưởng Quốc phòng Singapore Ng Eng Hen, dân số cũng là thách thức lớn nhất mà Singapore phải đối mặt. Trong một bài phát biểu vào tháng 5 vừa qua, ông Hen đã cho biết rằng số lượng quân nhân chính thức của nước này sẽ giảm 30% từ nay đến năm 2030.

Lực lượng Quốc phòng Singapore (SAF), bên cạnh việc tăng cường trang thiết bị, nâng cao chất lượng đào tạo về tình báo, tìm kiếm thông tin và công nghệ, cũng đang tìm cách để nâng cao số lượng nữ quân nhân, đảm bảo rằng nước này có thể huy động khoảng 300 nghìn binh sĩ.

Vai trò của phụ nữ trong SAF gần đây đã nhận được sự chú ý đáng kể khi bổ nhiệm nữ chuẩn tướng đầu tiên, Gan Siow Huang. SAF hiện có 1500 nữ quân nhân, chiếm khoảng 7% quân số trong quân đội. Chuẩn đô đốc hải quân Singapore Lai Chung Han cũng đã bày tỏ ý định tăng gấp đôi số lượng phụ nữ trong đơn vị này trong vòng 10-15 năm tới.

Bộ trưởng Hen cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng tốt hơn nguồn nhân lực hiện có của SAF. Các quân nhân không đủ năng lực thể chất để đảm nhân vai trò chiến đấu có thể phục vụ cho các vai trò phi truyền thống trong các lĩnh vực đang phát triển như an ninh mạng. Với sự ra đời của chiến tranh hỗn hợp- lĩnh vực mà Singapore đặc biệt dễ bị tổn thương khi đang hoạt đông như một nền kinh tế mở. Trước đó, ông Lí đã nói rằng việc bổ sung những người tài phục vụ cho lĩnh vực này sẽ giúp Singapore có nhiều ưu thế hơn.

Bộ trưởng Hen cũng nhấn mạnh rằng là một nước nhỏ với lực lượng quân đội không nhiều, Singapore sẽ đặc biệt dễ bị tổn thương nếu chủ nghĩa dân tộc gia tăng giữa các nước châu Á và có thể dẫn tới nhiều căng thẳng và xung đột, điều đã từng xảy ra ở châu Âu và các khu vực khác của thế giới.

"Khi sự việc đó (xung đột) xảy ra, các nước nhỏ sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên và lãnh hậu quả chủ yếu," ông Hen cho biết.

Duy trì bản sắc

Một thách thức dài hạn trong 50 năm tới sẽ là duy trì bản sắc dân tộc của Singapore. Ông Lí cảnh báo rằng khi một phần lớn tài năng của đất nước di cư ra nước ngoài trong khi người Singapore trong nước bị chia rẽ bởi các mâu thuẫn kinh tế- xã hội, từ chênh lệch thu nhập tới vấn đề phân biệt đối xử với người đồng tính…, bản sắc thống nhất của Singapore sẽ bị đe dọa.

Tại Singapore, khoảng cách thế hệ đang ngày càng bị kéo dãn khi thế hệ trẻ, có học vấn cao hơn, đến từ các gia đình không cần phải chật vật để sinh tồn và tiếp xúc nhiều hơn với thế giới có thể quên những khó khăn mà thế hệ trước đã phải đối mặt.

Ông Lí thừa nhận rằng bản sắc quốc gia là điều mà chính phủ không thể tạo ra được nhưng có thể bị phân hóa và bộc lộ rõ rệt khi người dân cùng nhau đối mặt với nghịch cảnh hay đón chào thành công.

Khi đưa ra một chính sách và muốn người dân thực hiện thì chính phủ phải khiến cho người dân cảm nhận được họ là người Singapore, họ cần làm việc cùng nhau để phát triển đất nước. “Giữ tinh thần đoàn kết trong dài hạn là quan trọng song cũng là một thách thức”, Thủ tướng Lí cho biết.

Trong hai tuần qua, một cuộc tranh luận đã được dấy lên về tình trạng phát triển chung của Singapore, cuộc sống khó khăn của một số người già, đặc biệt là những người lao động cao tuổi kiếm sống bằng việc thu gom bìa cứng sau khi Bộ trưởng Bộ Phát triển Gia đình Xã hội Tan Chuan-Jin nước này coi đây là một hình thức tập luyện để giữ gìn sức khỏe của người già trong một nhận định trên mạng xã hội.

Một kg bìa cứng đã qua sử dụng có thể thu được 10 cent và những người thu nhặt chúng chỉ kiếm được 4-5USD/ ngày. Gilbert Goh, người đang làm việc với một cơ quan hỗ trợ người lao động thất nghiệp, nhấn mạnh sự cần thiết phải chú ý nhiều hơn đến tầng lớp người lao động cao tuổi tại Singapore.

Còn Mohammed Nafiz Kamarudin, thuộc Quỹ nhân đạo Happy People Helping People Foundation cũng bày tỏ hy vọng rằng sự kiện này sẽ tạo ra nhận thức rõ ràng hơn về sự tồn tại của nghèo đói tại Singapore, không hào nhoáng như những gì các phương tiện truyền thông vẫn mô tả về đảo quốc.

Không thể bác bỏ những kì tích kinh tế mà con rồng châu Á đã đạt được trong 50 năm lập quốc nhưng trong thời gian tới, Singapore còn rất nhiều việc phải làm kéo dài câu chuyện thành công hiện tại.

Binh Tương

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại