Thái Lan năm 2016: Triển vọng nào cho nền dân chủ
26-12-2015 06:41

(Toquoc)- Năm 2015 là một năm “mờ nhạt” của Thái Lan khi tăng trưởng kinh tế và tiến trình dân chủ không đạt được nhiều thành tựu khả quan.

Ngày 23/12, Chính phủ Thái Lan đã tổ chức sự kiện công bố các thành tựu chính trị, kinh tế, xã hội trong một năm cầm quyền của nội các do Thủ tướng Prayut Chan-ocha đứng đầu. Đây là sự kiện được dư luận Thái Lan và quốc tế hết sức quan tâm sau các biến động lớn trên chính trường nước này suốt 19 tháng qua.

Ông Chan-ocha đã một lần nữa khẳng định, chính quyền quân sự Thái Lan sẽ chuyển giao quyền lực vào năm 2017, đồng thời nhấn mạnh Thái Lan hiện đã bước vào giai đoạn 2 của tiến trình cải cách.

Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha cho biết: "Trong 1,5 năm còn lại của nhiệm kỳ, từ tháng 1/2016 đến tháng 7/2017, Chính phủ sẽ đặt nền tảng cho những công việc còn lại chưa được thực hiện và cả những công việc vẫn đang tiếp diễn. Nếu không hoàn thành được nhiệm vụ đúng hạn, chúng tôi sẽ đưa nó vào chương trình cải cách quốc gia. Giai đoạn 1 của cuộc cải cách đã được hoàn thiện".

Thái Lan năm 2016: Triển vọng nào cho nền dân chủ - ảnh 1
Sự kiện công bố các thành tựu chính trị, kinh tế, xã hội trong một năm cầm quyền của nội các ngày 23/12 do Thủ tướng Prayut Chan-ocha đứng đầu được dư luận Thái Lan và quốc tế hết sức quan tâm

Nỗ lực phục hồi kinh tế thành công hay thất bại?

Hội đồng Quốc gia vì hòa bình và trật tự, tức chính quyền quân sự của Thái Lan lên nắm quyền kiểm soát đất nước tháng 5/2014, chấm dứt làn sóng biểu tình tại thủ đô Bangkok đòi lật đổ Chính phủ dân sự của Thủ tướng Yingluck Shinawatra. Cho đến nay, Chính phủ của Thủ tướng Prayuth Chan-ocha tập trung vào việc soạn thảo hiến pháp mới và tiến hành cải cách, nỗ lực phục hồi nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu.

Trước đó, Trung tâm Dự báo Kinh tế và Xã hội của Phòng Thương mại Công nghiệp Thái Lan đã chấm điểm chính phủ của Thủ tướng Prayut 7/10 về mức độ hài lòng trong công tác điều hành nền kinh tế cũng như đưa ra dự báo kinh tế Thái Lan sẽ đạt mức tăng trưởng 3% trong năm nay bất chấp các khó khăn trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, ngày 22/12, đảng Pheu Thai, chính đảng của phe Áo Đỏ đối lập tại Thái Lan đã đưa ra 1 báo cáo cho rằng chính phủ của Thủ tướng Prayuth đã thất bại.

Pheu Thai đặc biệt chỉ trích sự bất lực của chính phủ trong việc đưa đất nước thoát khỏi suy thoái kinh tế cũng như không có kiến thức và năng lực trong lĩnh vực này dù đã tăng mạnh chi phí vào các dự án đường sắt và đường bộ. Hiện nhu cầu nội địa của Thái Lan vẫn ở mức thấp trong khi nợ của các hộ gia đình đã đạt mức kỷ lục đã tác động xấu đến nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á.

Ngân hàng thanh toán quốc tế (BIS) có trụ sở tại Thụy Sĩ trong một báo cáo công bố tháng 9 năm nay cho biết xét theo mốc thời gian là cuối năm 2014, tỷ lệ nợ hộ gia đình trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Thái Lan đạt 69%, cao hơn 2 lần so với bình quân của 14 quốc gia mới nổi là 30%.

Chính đảng đối lập này cũng đặt câu hỏi về sự thành thực của chính quyền quân sự trong cuộc chiến chống tham nhũng bởi chính các quan chức trong chính phủ cũng đang đối mặt với các cáo buộc tham nhũng qua một số vụ việc như mua micro cho phòng họp nội các với giá 140.000 baht/chiếc hay vụ bê bối dự án xây dựng 7 tượng đài vua khổng lồ ở Công viên Rajabhakti. Tháng trước, một cựu Thứ trưởng Quốc phòng Thái Lan xác nhận, "bên trung gian" nhận 10% hoa hồng của dự án.

Không chỉ thế, chương trình chi 5 tỷ baht cho dự án hỗ trợ các làng ở khu vực nông thôn Thái Lan cũng xuất hiện nhiều nghi vấn tham nhũng.

Hiệu quả của nỗ lực cải cách dân chủ

Theo The Diplomat, có 2 sự kiện lớn trong năm 2015 chứng minh cho câu hỏi về sự chân thành của chính phủ quân sự Thái Lan trong nỗ lực cải cách dân chủ.

Việc đầu tiên là sự thất bại của quá trình soạn thảo hiến pháp. Bản dự thảo hiến pháp do Ủy ban soạn thảo hiến pháp Thái Lan đưa ra đã bị Ủy ban Cải cách quốc gia Thái Lan (NRC) ngày 6/9 bác bỏ.

Động thái này đã làm cuộc bầu cử dân chủ bị hoãn lại và kéo dài thời gian cầm quyền của chính quyền quân sự. Điều này mạnh mẽ ngụ ý rằng, chính quyền đang lên kế hoạch duy trì quyền lực ít nhất cho đến khi bất kì sự thay đổi nào ở Hoàng gia diễn ra hoàn tất. Nhà vua Bhumibol Adulyadej đã lâm bệnh nặng trong thời gian dài và có thể tiến trình kế vị Hoàng gia sẽ diễn ra trong thời gian tới. Đức vua đã không xuất hiện trong dịp lễ sinh nhật ngày 5/12 vừa qua như thường lệ.

Những lo lắng đi kèm với quá trình kế thừa tiếp theo trong hoàng gia đã nhắc nhở chính quyền quân đội Thái Lan rằng họ phải nắm giữ quyền lực chính trị để bảo vệ cho lợi ích của hoàng gia và chính bản thân lực lượng này.

Một sự kiện quan trọng khác, góp phần tạo ra “không khí sợ hãi” ở Thái Lan là một chuỗi vụ bắt giữ các cá nhân đã làm việc cho gia đình hoàng gia về tội tham nhũng. Cái chết của người thầy bói danh tiếng Suriyan Sucharitpolwongse (còn được gọi là Moh Yong) nhấn mạnh đến những bí ẩn xung quanh chế độ quân chủ Thái Lan.

Trước khi cái chết bí ẩn của Suriyan Sucharitpolwongse xảy đến, ông này đã là thân tín của lực lượng quân đội và Thái tử Maha Maha Vajiralongkorn. Moh Yong đã thúc đẩy việc tuyên truyền về những chiến dịch lớn, bao gồm cả “đạp xe vì mẹ”- hoạt động nhằm chúc mừng sinh nhật Hoàng hậu Thái Lan vào tháng 8 năm nay và cũng là một phần của nỗ lực nhằm củng cố vai trò của chế độ quân chủ trước công chúng.

Tuy nhiên, ông này sau đó bị buộc tội tham nhũng cũng như lạm dụng chức danh trong hoàng gia vì lợi ích riêng- cáo buộc được đưa ra với tội danh khi quân tại Thái Lan. Việc bắt giữ Moh Yong chỉ là phần nổi của tảng băng trôi và kéo theo sau đó là việc bắt giữ một số quan chức quân đội và cảnh sát cao cấp.

Một số nhà phân tích cho rằng việc thanh trừng có hệ thống các nhân vật chủ chốt xung quanh Thái tử là một dấu hiệu của sự chia rẽ trong Hoàng gia. Và việc bắt giữ một số nhân vật quân đội cũng ám chỉ một cuộc đấu tranh quyền lực trong nội bộ quân đội.

Triển vọng nào?

Theo tác giả Pavin Chachavalpongpun trên The Diplomat, việc hoàn thành và thông qua hiến pháp mới tại Thái Lan là điều không dễ dàng. Mục đích cuối cùng mà chính phủ quân sự muốn là sử dụng hiến pháp như cơ sở để duy trì sự ảnh hưởng liên tục của quân đội trong nền chính trị ngay cả khi quyền lực được chuyển giao cho chính phủ dân sự. Chủ tịch Ủy ban soạn thảo hiến pháp Thái Lan (CDC) Meechai Ruchupan ngày 10/12 cho biết dự thảo đầu tiên bản hiến pháp mới của nước này sẽ được công bố vào ngày 29/1/2016. Và với động cơ nói trên, có vẻ hiến pháp mới sẽ không đóng góp nhiều vào thúc đẩy cải cách chính trị mà nhằm trao quyền cho các tổ chức ngoài hiến pháp, khuyến khích các ứng cử viên độc lập chạy đua vào Quốc hội Thái Lan và chia sẻ số ghế đại diện cho nhà Shinawatra.

Vì vậy, trong khi chính phủ quân sự đã hứa sẽ tổ chức một cuộc bầu cử vào năm 2016, có rất ít hy vọng rằng cuộc bầu cử sẽ thay đổi chính trường Thái Lan một cách hiệu quả và tách rời những bàn tay quyền lực truyền thống. Thực tế này sẽ làm suy yếu niềm tin của các doanh nghiệp nước ngoài vốn lo sợ sự bế tắc chính trị ở Thái Lan sau cuộc bầu cử dân chủ trong tương lai sẽ đẩy đất nước chìm sâu vào khủng hoảng.

Năm 2016, hồi phục nền kinh tế vẫn là một thách thức lớn đối với Thái Lan. Hiến pháp có thể được thông qua để đảm bảo quá trình chuyển giao quyền lực năm 2017. Tuy nhiên, thời gian chính xác và tình hình cụ thể là chưa rõ ràng. Có thể nói, những hi vọng trong năm 2016 vào những bước tiến mới về cả sự phát triển kinh tế và dân chủ tại đất nước chùa Vàng vẫn còn khá ảm đạm.

An Bình (Tổng hợp)
Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại