Tình hình Đông Á 2016: Nhiều khó khăn, thách thức (II)
22-01-2016 06:22

(Toquoc)- Biển Đông vẫn là một trọng tâm của tình hình an ninh khu vực.

>>Tình hình Đông Á 2016: Nhiều khó khăn, thách thức (I)

Hợp tác kinh tế có thể kiềm chế sự cạnh tranh an ninh khu vực. Tuy nhiên, nó sẽ không cải thiện hoàn toàn các tranh chấp chính trị và lãnh thổ biển đảo.

Tình hình Đông Á 2016: Nhiều khó khăn, thách thức (II) - ảnh 1

Quân đội Myanmar tiếp tục giao tranh với các lực lượng nổi dậy, trong khi tiến trình thương lượng tiếp diễn, với sự tham gia của bà Suu Kyi

 

Biển Đông vẫn tranh chấp

Trung Quốc sẽ tiếp tục khẳng định tuyên bố của mình trên các lãnh thổ tranh chấp, và Mỹ sẽ tiếp tục tự do tuần tra hàng hải quanh các đảo mà Trung Quốc chiếm đóng và mở rộng hợp tác quân sự với một số quốc gia ven biển. Căng thẳng hàng hải có thể bùng phát trở lại khi Tòa án Trọng tài thường trực tại Hà Lan đưa ra phán quyết ban đầu của mình về vụ kiện của Philippines đối với tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Mặc dù quyết định của Tòa không xác định vấn đề chủ quyền, và mặc dù Trung Quốc không tham gia vào vụ án, phán quyết dù sao cũng làm tăng thêm sự phức tạp cho các tranh chấp hàng hải và các câu hỏi về việc liệu các đảo tranh chấp  có thể được dùng làm căn cứ pháp lý để xác định lãnh thổ. Mỹ đã lên ngân sách cho đào tạo liên quan đến quốc phòng và bán vũ khí ở khu vực Đông Nam Á (và Đài Loan) trong năm 2016 và sẽ mở rộng hợp tác quốc phòng với Nhật Bản và Úc.

Năm 2016, Việt Nam sẽ triển khai mạnh các hoạt động ở vùng biển chủ quyền của mình, tăng cường công tác thăm dò khai thác dầu khí, đảm bảo an ninh năng lượng. Mặc dù giá dầu quốc tế còn có thể đi xuống, nhưng Tập đoàn dầu khí Việt Nam vẫn nỗ lực thăm dò, đầu tư, tăng cường dự trữ dầu khí, nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và việc kinh doanh sản xuất, đồng thời khẳng định các vùng biển chủ quyền của Việt Nam. Đây cũng là một trong những biện pháp để bảo vệ chủ quyền và an ninh trên biển.

Nhật Bản sẽ tiếp tục tranh luận trong nước liệu nước này có sẵn sàng tham gia các cuộc tuần tra trên Biển Đông về mặt chính trị hay quân sự, nhưng nhiều khả năng sẽ không có quyết định được đưa ra cho đến nửa sau của năm 2016 sau cuộc bầu cử Thượng viện. Thậm chí sau đó, Tokyo có nhiều khả năng chỉ hạn chế tuần tra trinh sát trên không hơn là các hoạt động liên quan trên biển. Mỹ cũng sẽ thúc đẩy Úc đảm nhận một vai trò tích cực hơn ở Biển Đông. Tuy nhiên, giống như Tokyo, Canberra sẽ thận trọng cân nhắc các chi phí và lợi ích của bất kỳ hành động nào do có mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Mặc dù Mỹ tiếp tục hoạt động ở Biển Đông và dự kiến bán vũ khí cho Đài Loan, Trung Quốc sẽ không giảm đáng kể quan hệ quân sự song phương với Washington hoặc đe dọa không xem xét lời mời tham gia Cuộc trận trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC).

Nhật Bản tại khu vực tăng cường quan hệ với Đông Nam Á

Trong năm 2016, chương trình kinh tế “Abenomics” của Nhật Bản sẽ làm tăng chỉ trích trong xã hội do bị vỡ mộng. Chính phủ có thể cố gắng định hình lại các điều khoản đảm bảo sự thành công của chương trình, chuyển sự chú ý từ |mũi tên” tiền tệ - một trong ba khía cạnh cốt lõi của chiến lược - sang cải cách cơ cấu và các tiến trình đang được thực hiện. Kế hoạch dài hạn chẳng hạn như tăng thuế doanh thu năm 2017 có thể bị trì hoãn lâu hơn nữa khi nền kinh tế vẫn đang ở bên rìa của suy thoái kinh tế. Nếu chương trình Abenomics chính thức kết thúc, trái phiếu chính phủ có thể sẽ không trở thành thảm họa như dự đoán.

Quan hệ chính trị, an ninh và kinh tế của Nhật Bản ở Đông Nam Á sẽ lan tỏa vào năm 2016, bất chấp những khó khăn kinh tế trong nước. Tokyo vẫn có số lượng tài chính đáng kể cung cấp cho khu vực Đông Nam Á và sẽ tích cực hơn theo đuổi các hợp đồng cơ sở hạ tầng trong khu vực, cạnh tranh trực tiếp với Trung Quốc.

Các cuộc bầu cử đáng chú ý trong khu vực

Vào tháng 1/2016, Đài Loan sẽ bầu ra một Tổng thống lẫn Quốc hội khoá mới. Các cuộc thăm dò cho thấy đảng đối lập Dân chủ Tiến bộ đang sẵn sàng để tiếp nhận quyền lực từ Quốc Dân Đảng đang cầm quyền. Đảng Dân Tiến theo truyền thống được coi là ủng hộ độc lập, mặc dù các quan chức của Đảng khẳng định rằng họ muốn duy trì mối quan hệ hiện tại của Đài Loan với Trung Quốc.

Trung Quốc cũng sẽ theo dõi cuộc bầu cử vào tháng 5 ở Philippines, một quốc gia có vai trò trung tâm của các tranh chấp Biển Đông. Bắc Kinh hy vọng rằng một chính phủ hòa giải hơn sẽ được thành lập tại Manila.

Tại Malaysia, chính phủ của Thủ tướng Najib Razak có thể tổ chức một cuộc bầu cử vào năm 2016. Đảng cầm quyền Tổ chức Dân tộc Mã Lai Thống nhất và Barisan Nasional sẽ vẫn đạt được đa số, nhiều khả năng làm tăng  căng thẳng trong quan hệ vốn không ổn định với người Hoa, một bộ phận quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp Malaysia.

Ở Hàn Quốc, tình trạng bất ổn lao động tăng làm tăng các cuộc biểu tình và bạo động dẫn đến cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 4.

Mặc dù không thực sự là cuộc tổng tuyển cử, Đại hội Đảng Lao động của Bắc Triều Tiên sẽ củng cố thời kỳ cai trị của Kim Jong Un.

Tại Myanmar, bà Suu Kyi quyết định tham gia vào tiến trình hoà bình Myanmar, tuyên bố: “Tại thời điểm này, dựa trên sự uỷ thác của cử tri, thì điều đúng đắn là nên làm những gì mà nhân dân muốn chúng ta làm, chúng tôi sẵn sàng nhận trách nhiệm xây dựng một nền hoà bình vĩnh cửu trong nước. Tôi hy vọng rằng tất cả mọi người sẽ giúp chúng tôi.”

Chính quyền của ông Thein Sein đã thương lượng với các lực lượng nổi dậy từ khi lên nắm quyền vào năm 2011. Nhưng nhiều nhóm nổi dậy hoặc là từ chối tham gia các cuộc đàm phán trước đây, hoặc từ chối ký thoả thuận.

Đông Á bước vào năm 2016 với những chuyển động chính trị và an ninh bất thường và khó lượng định kết quả./.

Lưu Việt

 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại