Hội Nhà văn tái thành lập ban văn học thiếu nhi
04-10-2015 04:34
(Toquoc)- Thông báo của Hội nghị BCH Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ 2- khóa IX vừa được công bố, bên cạnh việc phân công công việc của thành viên Ban chấp hành, danh sách các Hội đồng chuyên môn, Ban công tác… thì đáng chú ý nhất là việc tái thành lập Ban Công tác Văn học thiếu nhi. Nhưng liệu rồi việc làm này có khiến bức tranh văn học thiếu nhi 5 năm tới thay đổi?

 Hội Nhà văn tái thành lập ban văn học thiếu nhi - ảnh 1
Trẻ em và sách (ảnh Internet)


Xác định lại vai trò văn học thiếu nhi

Nhà văn Lê Phương Liên- người từng làm trưởng ban văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam, nhiều năm gắn bó với văn học thiếu nhi cho biết, từ khi thành lập đến nay, trừ khóa 8 (tức là từ năm 2010-7/2015) Hội Nhà văn Việt Nam đều có Ban Văn học thiếu nhi. Thậm chí thời nhà văn Tô Hoài, Vũ Tú Nam có rất nhiều hoạt động dành cho văn học thiếu nhi, văn học thiếu nhi từ đấy cũng khởi sắc. Gần đây nhất, khóa 7 do nhà văn Lê Phương Liên làm trưởng ban, khóa 6 do nhà thơ Trần Đăng Khoa làm trưởng ban, khóa 5 do nhà thơ Định Hải làm trưởng ban.

Tuy nhiên, đến khóa 8, và là khóa duy nhất trong dòng chảy văn học thiếu nhi thì Ban văn học thiếu nhi đã không còn nữa mà sáp nhập vào Ban văn học chuyên đề cùng với văn học an ninh, quốc phòng… Việc sáp nhập này đã khiến không ít nhà văn và những người quan tâm đến văn học thiếu nhi thấy hẫng và thấy thiếu hợp lý. Vì rằng, khó có thể cho rằng nếu phân chia văn học theo lứa tuổi- thiếu nhi thì sẽ kéo theo hàng loạt văn học khác như: thanh niên, cao tuổi… ra đời. Thế nên, văn học thiếu nhi nằm trong văn học chuyên đề. Đến khi xét giải thưởng thường niên thì văn học thiếu nhi cũng được xét bình đẳng theo các chuyên ngành văn xuôi, thơ… Nhà văn Lê Phương Liên đã đưa ra quan điểm khi Hội Nhà văn đẩy văn học thiếu nhi vào văn học chuyên đề: “Tôi chỉ thực sự lấy làm tiếc cho Ban chấp hành Hội Nhà văn khóa VIII đã thể hiện sự đuối sức trước phong trào văn học thiếu nhi Việt Nam đang có những bước phát triển đầy hứa hẹn”.

Sau một nhiệm kỳ 5 năm, những bất hợp lý này ngày một thể hiện rõ. Văn học thiếu nhi là văn học dành cho đối tượng có độ tuổi nhất định với những đặc thù riêng. Hay nói một cách khác là văn học thiếu nhi khó có thể chung chiếu được với văn học dành cho người lớn.

Văn học thiếu nhi sau khi bị “thất sủng” ở nhiệm kỳ 8, thể hiện ở chỗ không đứng tách riêng thành một Ban, thì đến nhiệm kỳ 9 này lại được tái thành lập với tên gọi Ban Công tác Văn học thiếu nhi. Số thành viên trong Ban cũng khá đông đảo - 9 người, có cả đại diện hai miền Nam, Bắc.

Đừng để “đủ mâm đủ bát”

Việc tái thành lập Ban Công tác Văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam sau một nhiệm kỳ vắng bóng là việc làm cần thiết và hợp lý. Tuy nhiên, cái mà nhiều người quan tâm là Hội sẽ làm được những gì, sẽ có hoạt động gì để 5 năm tới văn học thiếu nhi khởi sắc hơn, thì còn giá trị hơn rất nhiều. Chứ nếu chỉ vì “nhiều người kêu ca” mà nhập rồi tách thì cũng chỉ là hình thức, chỉ là cho “đủ mâm đủ bát”.

Thử nhìn lại ở một vài nhiệm kỳ trước - nhiệm kỳ mà văn học thiếu nhi cũng được tách riêng ra thành một ban thì các hoạt động dành cho văn học thiếu nhi có gì? Lưa thưa vài cuộc hội thảo, lác đác một hai trại sáng tác, tác phẩm viết cho thiếu nhi thì chỉ dịp khai giảng, trung thu, quốc tế thiếu nhi mới thấy xuất hiện trên báo… Tóm lại là quá ít sự quan tâm dành cho văn học thiếu nhi. Gần đây, Hội Nhà văn có liên kết, đồng tổ chức, hợp tác với một số đơn vị để tổ chức các cuộc thi văn chương dành cho thiếu nhi. Nhưng xem ra vai trò của Hội Nhà văn là “đứng đằng sau” cho giải thưởng có thêm uy tín chứ Hội chưa hề có giải thưởng, có cuộc thi nào đứng độc lập mà lẽ ra với khả năng chuyên môn cũng như tổ chức Hội hoàn toàn có thể làm được và làm tốt.

Theo thông tin từ Tham luận Đại hội nhà văn lần thứ IX của nhà văn Thu Trân - người dành nhiều trang viết cho thiếu nhi thì: “Thời nhà văn Vũ Tú Nam là tổng thư ký Hội Nhà văn Việt Nam, tôi nhớ hàng năm đều có giải thưởng dành riêng cho văn học thiếu nhi, giải thưởng to và danh giá. Có phải vì nhà văn Vũ Tú Nam chuyên viết về thiếu nhi nên mảng văn học thiếu nhi được xem trọng trong thời kỳ này?

Nhiều năm vừa qua, các giải thưởng văn học thiếu nhi, sáng tác văn học thiếu nhi, phát hiện các cây bút mới phần lớn công lao thuộc về một số nhà xuất bản.

Nhà văn Trần Đức Tiến người vừa được đảm nhiệm vai trò trưởng ban văn học thiếu nhi từng bày tỏ mong muốn từ khóa 8: Hội Nhà văn tái thành lập ban văn học thiếu nhi cùng với giải thưởng thường niên dành cho văn học thiếu nhi. Hiện nay, việc thứ nhất - tái thành lập ban văn học thiếu nhi đã được thực hiện. Còn việc giải thưởng thường niên thì chưa biết thế nào.

Thiết nghĩ giải thưởng thường niên dành cho văn học thiếu nhi là cần thiết, bởi vì giải thưởng là cách tôn vinh những người cầm bút viết cho thiếu nhi. Giải thưởng ít nhiều là động lực cho tác giả dành trang viết của mình cho thiếu nhi.

Bên cạnh giải thưởng, cũng nên có các hoạt động khác như hội thảo, giới thiệu tác giả, tác phẩm… thường xuyên, định kỳ hơn. Nhà văn Nguyễn Thái Hải - Khôi Vũ ở Đồng Nai, nhiều năm nay tâm huyết với văn học thiếu nhi cũng mong muốn có báo điện tử dành cho văn học thiếu nhi.

Nhà văn Thu Trân cũng đưa đề xuất rất thiết thực của mình tới Hội Nhà văn: “Có lẽ mỗi năm Hội cũng tổ chức được một trại viết vì các em, sau trại viết sẽ có một ấn phẩm tốt cho các em. Năm năm, làm được 5 ấn phẩm thiếu nhi giá trị đã đủ nâng cao uy tín Ban Chấp hành. Cũng không loại trừ những cuộc thi viết dành cho các em do chính Hội tổ chức để làm phong phú hoạt động Hội. Hội cần có một quỹ sáng tác dành cho văn học thiếu nhi để hấp dẫn các nhà văn viết cho thiếu nhi, đây sẽ là nguồn tài trợ để in ấn hoặc giới thiệu tác phẩm mới. Sau cùng là “ngân hàng” dành cho các tác phẩm viết về thiếu nhi. Tôi đề nghị ngân hàng này được công bố trên trang web của Hội. Các nhà văn có thể ký gửi tác phẩm vào ngân hàng này nhằm tìm hoặc được Hội giới thiệu đối tác phối hợp xuất bản, phát hành. (Tham luận Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IX của nhà văn Thu Trân).

Có thể nói, để bức tranh văn học thiếu nhi khởi sắc Hội cần làm nhiều việc. Việc tái thành lập Ban văn học thiếu nhi chỉ là bước đầu và chưa có tính quyết định, đằng sau đó còn rất nhiều việc khác. Ngay như các khóa trước, Hội vẫn cho thành lập Ban văn học thiếu nhi nhưng cả một nhiệm kỳ chỉ có một vài hoạt động rất lẻ tẻ dành cho văn học thiếu nhi thì kết quả thu về cũng chả có gì khác so với khi Ban văn học thiếu nhi bị sáp nhập.

Thêm một Ban công tác văn học thiếu nhi có lẽ không khó, nhưng để hoạt động như thế nào cho hiệu quả mới là cái khó. Với năng lực của Hội Nhà văn hoàn toàn có thể làm tốt được, chỉ có điều hội có thực sự muốn làm hay không, có thực sự dành tâm huyết vì thiếu nhi hay không mà thôi.

Hiền Nguyễn
Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại