Ra mắt sách có cần phải PR?
20-12-2015 09:16

(Toquoc)- PR hay giới thiệu cuốn sách mới đến độc giả không còn xa lạ trong đời sống văn chương từ nhiều năm nay. Với vô vàn cách thức, từ lặng lẽ đến ồn ào… khiến người cười kẻ khóc. Liệu PR có phải là cứu cánh cho người cầm bút?

Có cần thiết phải PR sách không?

Trong thời buổi người người viết sách, nhà nhà in sách thì chuyện để một tác phẩm từ dạng bản thảo cho đến khi trở thành một cuốn sách không hề khó. Chính vì thế mà lượng sách mới hàng tháng, hàng tuần, thậm chí hàng ngày là khá lớn và hiếm độc giả nào nắm bắt được hết thông tin. Đấy là còn chưa kể hằng hà sa số sách được kế thừa từ đông tây kim cổ mà nhiều người chưa hề biết đến và được coi là… mới!. Vậy thì trong cái biển sách rộng lớn ấy việc một cuốn sách mới ra đời cũng lọt thỏm, chẳng khác gì đại dương thêm một giọt mưa.

Mỗi cuốn sách là một đề tài đề cập đến một vấn đề khác nhau, việc giới thiệu cuốn sách mới ít nhất mang đến cho độc giả thông tin cuốn sách này viết về cái gì. Độc giả, sinh viên, người làm nghiên cứu văn học… đang tìm kiếm, muốn tìm hiểu về đề tài gì, lĩnh vực gì có thể cân nhắc để mua cuốn sách đó. Nhất là trong thời buổi internet phát triển, chỉ cần vài thao tác là độc giả có thể lựa chọn được cuốn sách có nội dung mình đang kiếm tìm.

Một cuốn sách mới ra, nhất là của những tác giả tên tuổi còn xa lạ trong đời sống văn chương cần phải được PR hay giới thiệu đến độc giả là điều cần thiết. Xét cho cùng, khi một cuốn sách được hoàn thành niềm hạnh phúc lớn của người viết là được bạn đọc biết đến, tìm mua, đọc và chia sẻ.

Nói như thế không có nghĩa là các tác giả quen tên biết mặt, các giả thành danh hoặc nổi tiếng không cần PR sách. Nếu họ muốn và cảm thấy thiết thực thì việc PR sách cũng cần thiết. Bởi thông qua việc quảng bá cuốn sách, độc giả ít nhất cũng biết được cuốn sách mới có gì khác với cuốn trước và có điểm chung hoặc riêng gì so với cuốn sách cùng thời của các đồng nghiệp. Đây cũng là cách sàng lọc thông tin hữu ích cũng như theo dõi con đường văn chương của một tác giả cụ thể.

Nếu như vài chục năm trước, khi ngành xuất bản còn nhỏ bé, việc xuất bản sách còn khó khăn thì việc một cuốn sách mới ra chưa cần phải PR đã được độc giả săn đón, chờ đợi, giới nghiên cứu lý luận phê bình cũng để mắt tới. Nhưng hiện nay một cuốn sách mới mà không có bất cứ thông tin gì đến độc giả thì là điều đáng tiếc, tiếc cho tác giả và tiếc cho cuốn sách.

Nhà văn Di Li, người ra cuốn sách mới nào cũng chăm chút khá kỹ lưỡng cho việc quảng bá đến tay độc giả từng thẳng thắn: “Tôi nghĩ rằng quan điểm sách hay không cần đến PR là một sự ấu trĩ và ngạo mạn. Ngay cả một tác giả hàng đầu trên thế giới mới ra một cuốn sách, báo chí cũng cần thông báo rằng nhà văn X vừa ra cuốn sách Y vào ngày Z thì độc giả mới biết đến để đi mua chứ. Họp báo chỉ đơn giản là truyền thông tin mà thôi”.

 Ra mắt sách có cần phải PR? - ảnh 1
PR cho một cuốn sách PR (ảnh Internet)

PR bề nổi hay tự thân?

Có rất nhiều cách thức PR, nhưng theo quan sát của cá nhân người viết bài thì tựu chung lại có hai cách. Một là PR theo bề nổi, hai là PR tự thân.

PR bề nổi tức là phải dùng đến những thứ “ngoài” cuốn sách. Đây cũng là cách thức PR rầm rộ, muôn hình vạn trạng, được báo chí nhắc đến nhiều trong thời gian qua. Có tác giả thì nhờ một số tên tuổi văn chương nổi tiếng viết giới thiệu với rất nhiều… mĩ từ, thậm chí có phần hơi quá. Đâu đó cũng có ý kiến dị ứng với cách viết này, cho rằng như thế là đánh lừa cả độc giả, tác giả và không khỏi băn khoăn liệu những lời có cánh có giúp tác giả tiến bộ hơn ở tác phẩm sau không?. Tuy nhiên, có lần nhà thơ Vũ Quần Phương - người hay đi nói chuyện thơ và bình thơ ở các trường đại học cho rằng, sở dĩ ông dành nhiều lời khen cho các cây bút trẻ vì muốn động viên họ. Những bài viết giới thiệu sách trên báo chí được kí tên các nhà văn tên tuổi độc giả thường bắt gặp cũng phần lớn là lời khen, phần chê hay hạn chế của tác phẩm chỉ chiếm dung lượng rất nhỏ. Một nhà văn từng chia sẻ, thực ra khi lên mặt báo họ muốn dành nhiều lời khen để động viên và ghi nhận mang ý tích cực cho tác giả hơn. Và không vì thế cho rằng độc giả bị lừa, độc giả rất thông mình và thừa biết điều này, họ sẽ đọc và tự nhận ra cái gì được và chưa được. Còn trên thực tế cũng có khá nhiều nhận xét trái chiều được nhà văn chia sẻ với tác giả cuốn sách, chỉ có điều những lời này không được công bố thôi.

Bên cạnh việc nhờ những tên tuổi của làng văn viết giới thiệu thì có không ít tác giả trẻ nhờ đến những ca sĩ, diễn viên… viết giới thiệu, dùng lời có cánh để hậu thuẫn cho cuốn sách đến được với độc giả. Không thể phủ nhận có nhiều cuốn sách nhờ cách thức này mà bán chạy, được tái bán, lượng xuất bản tăng. Nhưng bên cạnh đó, cũng chứa biết bao chuyện dở khóc dở cười, có khi vượt ra khỏi khuôn khổ buổi giới thiệu sách thông thường được dư luận nhắc đến.

PR tự thân là sự chăm chút kỹ lưỡng cuốn sách từ hình thức đến nội dung. Trước nay nhiều người có quan điểm cho rằng PR tự thân chỉ liên quan đến nội dung cuốn sách với cách ví von “hữu xạ tự nhiên hương”, rằng sách hay thì tự khác độc giả sẽ tìm đọc. Tuy nhiên, hiện nay việc một cuốn sách hay hiện nay bao gồm cả nội dung và hình thức. Hình thức bìa, màu sắc có hấp dẫn không, tên sách, tên tác giả, chất lượng giấy, chữ in… Một cuốn sách hay mà hình thức cẩu thả thì chính cuốn sách, tác giả và đơn vị xuất bản thiệt thòi. Hiện nay, trong giải thưởng sách bên cạnh giải sách hay còn có giải sách đẹp.

Tất nhiên, vượt lên trên hết vẫn là nội dung cuốn sách. Nội dung cuốn sách sẽ xác lập tên tuổi của tác giả và trở thành hiệu ứng tích cực cho những cuốn sách ra đời sau. Người đọc sẽ là nhân tố tích cực PR cho cuốn sách như cách lý giải của nhà văn Dương Thụy - người làm trong ngành PR nhưng lại không sử dụng chiêu thức PR nào khi ra sách: Sách của tôi có một lợi thế lớn, không cần làm PR vẫn bán được, đó là nhờ độc giả. Độc giả quen thì cứ “canh” có sách mới thì mua. Độc giả mới thì biết đến tôi qua một phương pháp “cổ lỗ” nhưng cực kỳ hiệu quả: truyền miệng từ người này qua người khác. Chính độc giả là những người làm PR và tiếp thị sách của tôi đến những độc giả khác một cách nhiệt tình và hiệu quả nhất.

Mặc dù PR bề nổi hay tự thân không cái nào giống cái nào, nhưng độc giả cũng không nên chê trách, cứng nhắc và quá khó tính khi tác giả ra sách PR. Cứ để cho họ PR tác phẩm của mình như một sản phẩm mới khi xuất hiện cần tới quảng cáo, miễn là đừng đi quá những giới hạn, chuẩn mực. Còn sử dụng hay không, mua hay không, mua lâu dài hay ngắn hạn… phụ thuộc vào giá trị thực của cuốn sách, mức độ quan tâm của độc giả và cả sự… may mắn.

Hà Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại