Văn học thiếu nhi, cần nhiều hơn những dự án
26-11-2015 03:53
(Toquoc)- Nhìn lại kết quả 10 năm hoạt động của Dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch, chúng ta vui mừng với kết quả đã đạt được. Nhưng rồi lại trầm ngâm lo âu, liệu khi Dự án kết thúc, văn học thiếu nhi Việt Nam sẽ có thêm những hoạt động gì?

 Văn học thiếu nhi, cần nhiều hơn những dự án  - ảnh 1
Các tác giả lên nhận giải

Nhắc đến văn học thiếu nhi những năm gần đây hẳn có không ít những nhìn nhận như: chưa đáp ứng được nhu cầu độc giả, tác phẩm nước ngoài lấn át tác phẩm trong nước, đội ngũ viết cho thiếu nhi còn thưa thớt, thiếu những cây bút chuyên tâm, chuyên nghiệp viết cho thiếu nhi, văn học thiếu nhi chưa được quan tâm đúng mức… Tuy nhiên, không thể phủ nhận trong suốt 10 năm qua vẫn có nhiều tâm huyết bền bỉ dành cho văn học thiếu nhi mà không thể không kể tới Dự án hỗ trợ Văn học thiếu nhi Việt Nam- Đan Mạch của Nhà xuất bản Kim Đồng. Nhìn lại hoạt động 10 năm dự án chưa đủ để vui mừng nói rằng bức tranh văn học thiếu nhi đã thay đổi hoàn toàn trong cái nền chung của văn học nước nhà, nhưng lại khiến chúng ta đặt kỳ vọng vào sự khởi sắc và những tín hiệu tốt đẹp dành cho văn học thiếu nhi trong tương lai.

Trong 10 năm qua, nhìn vào kết quả từ các cuộc vận động sáng tác dành cho thiếu nhi hẳn không ít người vui mừng nhận ra nhiều cây bút mới, một số tác giả lại còn rất trẻ góp mặt vào dòng chảy văn học thiếu nhi như: Trương Tiếp Trương, Vũ Hương Nam, Đinh Thị Thu Hằng, Ngọc Linh, Lục Mạnh Cường, Nguyễn Ngọc Hoài Nam… và mới đây nhất là Nguyễn Thị Kim Hòa - một gương mặt thân quen và từng nhận giải cao nhất trong cuộc thi truyện ngắn của tạp chí Văn nghệ Quân đội. Không những thế, phần lớn những tác giả mới này còn được giải cao. Hi vọng từ sự bén duyên với văn học thiếu nhi, đội ngũ tác giả này sẽ có thêm động lực và niềm hứng khởi để viết tiếp văn học thiếu nhi.

Bên cạnh các tác giả mới như một sự phát hiện của văn học thiếu nhi, dự án hỗ trợ văn học trong suốt 10 năm qua còn thu hút được sự góp mặt của những nhà văn đã thành danh như Trần Quốc Toàn, Trần Đức Tiến, Kao Sơn, Nguyễn Thái Hải… Hầu hết là những nhà văn đã và đang viết cho thiếu nhi song song với các sáng tác khác.

10 năm qua, dự án đã có 8 cuộc vận động sáng tác với 4000 tác phẩm, trong đó có 104 tác phẩm truyện và tranh truyện đoạt giải với nhiều đề tài hấp dẫn dành cho lứa tuổi từ 3-14 tuổi. Đặc biệt, thông qua dự án, độc giả cũng như tác giả trong nước được tiếp cận với thể loại văn học giả tưởng dành cho thiếu nhi còn khá mới mẻ và thưa thớt ở Việt Nam.

Điều khá hữu ích dành cho văn học thiếu nhi từ dự án này chính là các hoạt động diễn ra song hành với các cuộc thi. Từ các buổi hội thảo, tọa đàm các tác giả được trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, cũng như phương pháp sáng tác cho thiếu nhi. Nhiều tác giả đã yêu mến, gắn bó, say mê và có nhiều trải nghiệm với văn học thiếu nhi hơn thông qua các hoạt động này. Khép lại mỗi cuộc thi, nhà xuất bản Kim Đồng lại có thêm những cộng tác viên thân thiết, làm tăng thêm số lượng sáng tác dành cho thiếu nhi.

Độc giả thiếu nhi luôn là đối tượng được quan tâm và hướng đến. Trong 10 năm qua đã có gần 50 chuyến tàu kể chuyện lăn bánh khắp mọi miền đất nước, 16 câu lạc bộ bạn đọc được hình thành, hơn 43.000 bản sách được trao tặng cho thiếu nhi cả nước.

Liên tiếp 10 năm hoạt động của dự án, nhiều công việc thiết thực dành cho thiếu nhi đã được triển khai. Những nỗ lực của các hoạt động trong dự án 10 năm qua luôn có xu hướng khơi mở cơ hội để người viết dành cho văn học thiếu nhi chứ không đóng chặt cửa khi dự án khép lại. Kinh nghiệm được chia sẻ, học hỏi sẽ là hành trang quý báu cho các cây bút sau này. Đây là điều đáng quý và hữu ích.

Nhìn lại 10 năm dự án hỗ trợ văn học dành cho thiếu nhi thông qua 8 cuộc vận động sáng tác điều khiến không ít người đặt ra câu hỏi, là dường như văn học thiếu nhi có xu hướng… Nam tiến? Quả thật nhà văn miền Bắc, các cây bút miền Bắc khá lép vế với văn học thiếu nhi, có chăng thì chỉ có thêm tác giả sống ở miền núi mới dành ưu thế về văn học thiếu nhi. Không chỉ nhìn vào giải thưởng để đánh giá chất lượng mà ngay cả số lượng các bài dự thi cũng cho thấy các tác giả phía Nam chiếm ưu thế hơn hẳn.

Mặc dù các nhà văn đã góp mặt vào các cuộc thi nhưng còn quá ít so với số nhà văn chuyên nghiệp, nhà văn có tâm huyết viết cho thiếu nhi. Nhà văn Lê Phương Liên - một người luôn quan tâm đến văn học thiếu nhi từng nói, nếu như tất cả mỗi nhà văn trong sự nghiệp cầm bút của mình chỉ cần viết một cuốn cho văn học thiếu nhi thì chúng ta sẽ có một lượng sách không nhỏ.

Được biết, dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch chỉ còn kéo dài một năm nữa với hình thức triển khai khác với cách làm 10 năm qua. Điều này cũng đồng nghĩa là những cuộc thi sáng tác truyện và vẽ tranh truyện sẽ không còn nữa, những tác giả trẻ và mới sẽ không có cơ hội được góp mặt và vinh danh trong các cuộc thi. Và như vậy động lực để thúc đẩy, khơi gợi nhưng gương mặt mới dấn thân vào văn học thiếu nhi sẽ kém thu hút và có thể sẽ bị… quên. Giải thưởng nào rồi cũng qua, người cầm bút đi đường dài không chờ có giải thưởng hay không mà vẫn cầm bút nhưng rõ ràng giải thưởng vẫn đóng vai trò khá lớn để các cây bút trẻ thử sức. Đã có tác giả- nhất là tác giả lần đầu tham gia và khi được giải tâm sự vì tình cờ biết có cuộc thi nên đã mạnh dạn cầm bút tham gia, cảm thấy rất bất ngờ, rất hứng khởi.

Theo bà Lê Thị Dắt thì dù không phát động các cuộc thi nữa nhưng dự án sẽ tiếp tục triển khai giai đoạn cuối, các câu lạc bộ bạn đọc cũng vẫn sẽ được chăm lo. Tuy nhiên, không ít người sẽ đặt ra câu hỏi, liệu khi dự án kết thúc thực sự, không có nguồn kinh phí hoạt động từ dự án thì các câu lạc bộ bạn đọc - đối tượng độc giả thiếu nhi của 16 câu lạc bộ trên cả nước đã được gây dựng từ dự án có hoạt động tốt và hiệu quả không? Quả thực khi biết rằng, thời gian của dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch không còn nhiều, không ít người đã ngậm ngùi và tự đặt câu hỏi, liệu sẽ có những dự án tương tự tiếp diễn như món quà tuyệt vời mà chính phủ Đan Mạch dành cho thiếu nhi Việt Nam suốt 10 năm qua hay không.

Hiện nay, các hoạt động dành cho văn học thiếu nhi còn khá thưa thớt. Bên cạnh dự án văn học này thì từ năm 2013 còn có hoạt động dành cho văn học thiếu nhi giữa Hội Nhà văn Việt Nam với Trung ương Đoàn thanh niên, dự kiến kéo dài đến năm 2017. Với các hoạt động mở trại sáng tác, in sách, hội thảo, tọa đàm, trao giải cây bút tuổi hồng… cũng góp phần đáng kể cho văn học thiếu nhi. Mới đây, Hội Nhà văn Việt Nam mới tái thành lập Ban Văn học Thiếu nhi, nhưng cũng chưa biết sẽ có hoạt động gì thiết thực, hiệu quả để thúc đẩy văn học thiếu nhi.

Có lẽ, trong bối cảnh hiện nay, văn học thiếu nhi muốn thực sự khởi sắc cần nhiều dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi tương tự như thế này. Và ở mỗi tỉnh thành, mỗi Hội Văn học Nghệ thuật địa phương cần có những nỗ lực, thậm chí tìm kiếm những dự án phù hợp với khả năng và điều kiện của địa phương mình thì chúng ta mới hi vọng văn học thiếu nhi có một phép màu.


 

Sáng 26/11 tại Hà Nội đã diễn ra lễ trao giải cuộc vận động sáng tác 2013 - 2015 chủ đề: "Gõ cửa trái tim" "Ngày tôi gặp".

Giải thưởng cao nhất là tác giả Nguyễn Thị Kim Hòa với tác phẩm "Hoàng tử Rơm" (truyện ngắn), và tác giả Tạ Lan Hạnh với tác phẩm truyện tranh "Người bạn tuyệt vời".
Giải nhì thuộc về Trương Bảo Châu với tác phẩm "Mùa đông ở xóm chân cầu" và Lý Minh Phúc với tác phẩm "Những ngón tay không vâng lời".
Giải ba thuộc về tác giả Võ Diệu Thanh với tác phẩm "Tiền của thần cây" "Quả trứng này là của ai" của Nguyễn Phương Thảo.

Các tác giả được giải tư gồm; Nguyên Hương, Nguyễn Mạnh Hà, Văn Thành Lê, Du An, Lại Hiền Lương, Linh Vương, Vũ Tường.

 

Bài&ảnh: Hiền Nguyễn

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại