Bật mí “bếp núc văn chương”, Trần Đăng Khoa có còn là “thần đồng”?
05-06-2016 07:39


(Tổ Quốc)- Lần đầu tiên “gia tài” thơ của thần đồng thơ Trần Đăng Thơ được tuyển chọn thành tuyển tập  dày dặn giới thiệu đến bạn đọc cùng với rất nhiều chia sẻ chuyện bếp núc văn chương một cách khá thẳng thắn.

Bài thơ “Con bướm vàng” là bài thơ đầu tiên Trần Đăng Khoa sáng tác. Lúc ấy thần đồng thơ “còn bé lắm”, người đen trũi và gầy quắt như nhái bén. Vì mải chạy theo con bướm để làm thơ mà nồi cơm trương phình và bị mẹ mắng. Nhưng chưa hết, vì “Con bướm vàng” mà khi Trần Đăng Khoa trở thành nhà thơ rồi lại bị một cu bé nhận xét rằng đây là bài thơ con cóc. Cậu bé dẫn chứng bài thơ “Con cóc”: “Con cóc trong hang/ Con cóc nhảy ra/ Con cóc ngồi đấy/ Con cóc nhảy đi” còn bài thơ “Con bướm vàng” của Trần Đăng Khoa là: “Con bướm vàng/ Con bướm vàng/ Bay nhẹ nhàng/ Trên bờ cỏ/ Em thích quá/ Em đuổi theo/ Con bướm vàng/ Nó vỗ cánh/ Vút lên cao/ Em nhìn theo/ Con bướm vàng/ Con bướm vàng”. Cậu bé lý giải bài thơ Con bướm vàng cũng lần lượt từ việc con bướm đến, con bướm đi y như con cóc vậy.

Bật mí “bếp núc văn chương”, Trần Đăng Khoa có còn là “thần đồng”? - ảnh 1
Bìa sách

Nói về những bài thơ “con cóc”, nhà thơ Trần Đăng Khoa tiết lộ mình có rất nhiều. Lý do là sau khi những bài thơ đầu tiên của “thần đồng thơ” được đăng báo đã có không ít người lặn lội vượt hàng trăm cây số, tìm đến nhà Trần Đăng Khoa để xem mặt mũi cậu bé ra sao và để “thử tài” bằng cách bắt làm thơ ngay tại chỗ. Chả thế mà có một nhà văn tên tuổi từng đến nhà “thần đồng thơ” và bắt phải “xuất khẩu thành thơ” ngay, Trần Đăng Khoa đã không ngần ngại tả lại nhà văn nổi tiếng kia... chẳng khác ông thiến lợn: “Anh đi xe lết cao cao/ Dựng xe ngoài cửa anh vào nhà em/ Mắt anh đeo cặp kính đen/ Xe anh cũng chẳng có đèn có chuông”.

Cũng có người tò mò đến nhà “thần đồng thơ” mang theo bức tranh và gợi ý Trần Đăng Khoa tả lại bằng thơ. Đương nhiên là Trần Đăng Khoa có ngay bài thơ vịnh tranh ra đời và hồ hởi đọc cho khách nghe, mặc dù thiếu thực tế và sự hiểu biết rất mù mờ. Thế nhưng, những bài thơ “con cóc” được ra đời trong những hoàn cảnh “bắt buộc” như thế này không phải lãng phí bỏ đi, hoặc chỉ có thể trở thành giai thoại của Trần Đăng Khoa mà còn giúp “thần đồng thơ” hiểu hơn về sự thơ mộng của thơ, về thực tế. Một trong những bài thơ “nhảy” ra khỏi số phận “thơ con cóc” như thế chính là bài “Bên sông Kinh Thầy”.

Bài thơ “Sao không về Vàng ơi” của Trần Đăng Khoa kể về con cho Vàng - người bạn thân thiết của Trần Đăng Khoa, khi Mỹ ném bom cầu Phú Lương dữ dội thì con Vàng cũng không về nhà, khiến cả nhà “thần đồng thơ” rất buồn. Sau đó, nhờ sự gợi ý của một người, Trần Đăng Khoa đã viết bài thơ với cái tên ban đầu rất nôm na “Mất chó”. Sau khi làm xong thì chính tay Trần Đăng Khoa đã sửa lại tên bài thơ là “Sao không về hả chó”. Khi bài thơ được đăng trên báo Văn nghệ, nhà thơ Phạm Hổ có sửa lại tên bài thơ thành “Sao không về Vàng ơi” , không những thế câu cuối Trần Đăng Khoa viết “Tao nhớ mày lắm đó. Chó ơi là chó ơi” được nhà thơ Phạm Hổ sửa câu cuối thành: “Sao không về Vàng ơi” thật đắt về âm điệu, ngữ nghĩa và cảm xúc. Nhà thơ Trần Đăng Khoa thừa  nhận, nếu mà cứ để “Chó ơi là chó ơi” thì tai hại quá!. Cho đến nay, bài thơ này được tái bản và xuất hiện nhiều lần chính là bản đã được biên tập, chỉnh sửa theo báo Văn nghệ ngót nghét gần 50 năm trước.

Nhưng chuyện bếp núc văn chương của “Sao không về Vàng ơi” chưa dừng lại ở đây. Khi bài thơ đăng báo được ít ngày thì con Vàng đột ngột trở về và Trần Đăng Khoa đã vui sướng làm bài thơ “Chó về”. Nhưng từ đó đến nay độc giả chưa hề thấy bài thơ “Chó về” của Trần Đăng Khoa xuất hiện ở đâu. Hóa ra, “thần đồng thơ” tự nhận thấy bài thơ quá dở và phải loại bỏ ngay sau đó.

Có rất nhiều chuyện bếp núc văn chương trong Tuyển thơ Trần Đăng Khoa vừa được nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành khá dầy dặn với gần 450 trang sách khổ lớn. Trong ngày Hội sách 2016 tại Hà Nội, nhà thơ Trần Đăng Khoa từng chia sẻ về Tuyển thơ mới này rằng: “Sau khi cuốn này in ra, tôi… không còn gì nữa, trở thành rỗng tuyếch. Đây là cuốn tuyển thơ đẹp nhất, đầy đủ nhất của tôi. Nó chính là một cuốn sách kép, có đến vài cuốn sách lồng trong cuốn sách này. Mọi bí mật “bếp núc” nghề thơ đều bị phanh phui”.

Bật mí “bếp núc văn chương”, Trần Đăng Khoa có còn là “thần đồng”? - ảnh 2
Nhà thơ Trần Đăng Khoa giao lưu cùng độc giả (ảnh zing)

Một câu hỏi đặt ra là liệu mọi bí mật nếp núc nghề thơ của Trần Đăng Khoa đều bị phanh phui thì trong mắt độc giả “thần đồng thơ” có bị “giải thiêng”, có được coi là “thần đồng thơ” không? Vì rõ ràng nhà thơ tiết lộ một số bài thơ khá nổi tiếng và hay được như thế là có sự can thiệp của “người biên tập” hoặc “thần đồng thơ” mà cũng có bài thơ dở phải loại bỏ ngay sau khi làm, “thần đồng thơ” mà cũng  làm thơ con cóc!...

Với những người cầm bút âm thầm lặng lẽ, để có được một tác phẩm hay đến với độc giả hẳn cũng có không ít “chuyện bếp núc văn chương” đằng sau. Nhưng dường như họ chỉ chia sẻ phần nào, và có vẻ khá kị khi tự nhận mình làm thơ “con cóc” hoặc kể lại chuyện mình bị chê, bị liệt vào thơ “con cóc” như Trần Đăng Khoa. Và với cách làm phơi gan ruột như Tuyển thơ Trần Đăng Khoa thì Trần Đăng khoa có “dại” hay có “thiệt” không?.

Có lẽ là không!.

Bởi Trần Đăng Khoa bước chân vào con đường thi ca khá sớm, mới chỉ là một cậu bé “nhà quê” chưa đầy 10 tuổi thì không thể tránh được sự non nớt, vụng về, từng trải... Chia sẻ những “bếp núc văn chương” độc giả thấy được sự hồn nhiên của một cậu bé làm thơ chứ  không phải một “người già trước tuổi” làm thơ, một “ông cụ non” làm thơ. Vì thế hình ảnh “thần đồng thơ” một thời chân thật và gần gũi hơn. Mà sự chân thật của một đứa trẻ làm thơ rất đáng quý và đáng trân trọng.

Tuyển thơ Trần Đăng Khoa không chỉ như cách nói của chính tác giả là cuốn sách kép, được lựa chọn những bài thơ tâm đắc nhất từ các tập thơ đã xuất bản trước đó, mà khi gấp sách lại độc giả bỗng thấy hiện lên chân dung của Trần Đăng Khoa khá dung dị, chân thật, hồn nhiên và nhiều khi không kém phần sâu sắc. Phải chăng, đây chính là “thành quả” ngoài mong đợi của những người làm nên Tuyển thơ Trần Đăng Khoa?.

Hiền Nguyễn

 
 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại