Đôi điều về Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IX
11-07-2015 01:15


(Toquoc)- Sau 3 ngày tiến hành Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2015 - 2020 tại Hà Nội đã khép lại với một Ban Chấp hành mới, một Điều lệ mới và một Phương hướng mới.

Điều dễ nhận thấy ngay từ khi Đại hội khai mạc là khá chặt chẽ về số lượng Đại biểu. Mỗi đoàn đại biểu nhà văn được ngồi theo khu vực như những lần trước, nhưng ở Đại hội IX mỗi nhà văn được ngồi theo ghế có ghi sẵn tên và thẻ đại biểu có ảnh. Ngoài ra, các đại biểu nhà văn còn được bảo vệ nghiêm ngặt, khó có chuyện gặp gỡ, phỏng vấn của bạn bè văn chương, báo chí diễn ra ở hội trường diễn ra đại hội. Sự cẩn thận này cũng có cái hay là các nhà văn mọi miền đất nước “nhỡ” không biết tên tuổi của nhau sẽ dễ dàng nhận ra nhau, tránh được những lộn xộn… Nhưng bên cạnh đó, lại làm giảm đi nhu cầu gặp gỡ, chia sẻ… với đồng nghiệp và báo chí của không khí đại hội mà 5 năm mới diễn ra một lần. Thiết nghĩ, ban tổ chức nên có những cách làm tinh tế hơn để vừa đảm bảo được sự trang nghiêm của Đại hội vừa để hình ảnh và tiếng nói nhà văn gần gũi, ấm áp hơn với công chúng, đồng nghiệp và báo giới.

Cung cấp những tài liệu cần thiết cho đại biểu tham dự Đại hội cũng là một điểm đáng được ghi nhận tại Đại hội nhà văn lần thứ IX. Mỗi đại biểu tham dự Đại hội đều có hai cuốn tài liệu bìa vàng và xanh: Tài liệu Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2015 - 2020 và Danh mục tác phẩm Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam xuất bản trong nhiệm kỳ 2010 - 2015. Trong cuốn Tài liệu Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IX bao gồm đầy đủ Nội dung những nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, Dự thảo các văn kiện trình Đại hội IX… Danh sách Đại biểu, Biên bản kiểm phiếu, Kết quả thăm dò nhân sự… khá đầy đủ, chi tiết. Đây là tư liệu rất thiết thực.

Bên cạnh đó, tại cuốn Danh mục tác phẩm cũng liệt kê khá cụ thể những nhà văn có tác phẩm xuất bản trong 5 năm qua với tên tác phẩm, thể loại, số trang, năm xuất bản, nhà xuất bản. Nhìn vào Danh mục có thể biết trong 5 năm qua nhà văn đã lao động sáng tạo như thế nào, thành quả ra sao. Xin tạm bỏ qua một và sai sót trong quá trình liệt kê còn thiếu, sai hoặc thừa mà một số nhà văn đã lên tiếng. Tuy nhiên, cũng có khá nhiều câu hỏi đặt ra khi cầm trên tay cuốn danh mục này, rằng hiện nay Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam có hơn 1000 người, nhưng trong liệt kê tác phẩm của nhà văn 5 năm qua, chỉ chưa đầy một nửa trong số họ có ít nhất một cuốn. Vậy thì hơn một nửa tổng số hội viên 5 năm qua họ đã làm gì, trong số đó có bao nhiêu người đang viết, đang ấp ủ những trang viết mà 5 năm đã qua chưa thể xuất bản, có bao nhiêu người không còn viết?.

Phần tham luận tại Đại hội nhà văn lần thứ IX diễn ra ít hơn so với Đại hội trước. Vì thế có thể những vấn đề cần bàn, nóng bỏng của văn chương sẽ không được bàn nhiều trong Đại hội. Tuy nhiên, không còn hình ảnh nhà văn lên đọc tham luận được vài phút thì bị vỗ tay… mời xuống nữa. Thực tế, ngay cả ở Đại hội trước, dành nhiều thời gian cho phần tham luận nhưng trong không khí Đại hội nhiều thứ lấn át nên những vấn đề của văn chương được đưa ra bàn bạc, mổ xẻ ít đọng lại. Nên chăng, Ban tổ chức những lần sau in các bài tham luận của nhà văn thành tài liệu và gửi đến đại biểu thì tốt hơn, các vấn đề của văn chương đỡ bị “trôi”, bị “lấn át” trong Đại hội.

Tinh thần dân chủ là tinh thần được ghi nhận trong suốt quá trình diễn ra Đại hội Nhà văn lần thứ IX. Trước khi Đại hội diễn ra đã có không ít lời ra tiếng vào về sự “áp đặt”, sự “đã rồi” của Đại hội. Nhưng diễn biến của Đại hội đã minh chứng không phải như vậy. Từ việc bầu Ban Kiểm tra cũng là do Đại hội bầu chứ không phải do Ban chấp hành bầu. Như vậy nhiệm kỳ này Ban Kiểm tra sẽ hoạt động độc lập với Ban chấp hành. Rồi danh sách đề cử Ban chấp hành cũng vậy, kết quả thăm dò nhân sự tại các Đại hội cơ sở chỉ là một đề cử, tại Đại hội đã có thêm nhiều cái tên tiếp tục được đề cử và ứng cử, thậm chí còn vượt xa dự kiến ban đầu với 38 người. Khi có kết quả bầu cử, chỉ 6 người đủ số phiếu quá bán, số đông Đại hội đã biểu quyết không bầu nữa và chấp nhận kết quả chưa được như dự kiến ban đầu.

Ban chấp hành mới chỉ có 6 người khiến nhiều người nghĩ đến số lượng của đại hội cách đây 10 năm - Đại hội nhà văn lần thứ VII. Nhưng khi ấy nhà văn Hồ Anh Thái và Phan Thị Vàng Anh là đại diện cho thế hệ trẻ và nhà văn Phan Thị Vàng Anh cùng với nhà văn Lê Văn Thảo còn là đại diện cho một nửa đất nước ở phương Nam. Còn lần này, Ban chấp hành đề ở Hà Nội, không có bất cứ một người nào đại diện cho vùng, miền. Còn nhớ, trong nhiệm kỳ của Đại hội VII - 10 năm trước, dù có đại diện Ban chấp hành của Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng nhiều nhà văn khu vực, vùng miền đã lên tiếng về sự thiếu hụt, khó bao quát của Ban chấp hành. Thế là ngay sau nhiệm kỳ VII kết thúc, đến nhiệm kỳ VIII đã xuất hiện những nhà văn đại diện vùng miền nằm trong Ban chấp hành. Đến Đại hội IX, hình như nhu cầu dại diện vùng miền lại bị chính các nhà văn chối bỏ. Tất nhiên, mọi so sánh đều khập khiếng, bởi con người mới (so với khóa VII, thì có 3 người mới là Nguyễn Bình Phương, Khuất Quang Thụy, Nguyễn Quang Thiều) thời cuộc khác thì cứ hi vọng sẽ có một sự đổi khác.

Một thay đổi đáng kể nữa là Điều lệ Hội Nhà văn đã được chỉnh sửa. Phần Hội viên, trong hồ sơ xin vào Hội ngoài những yêu cầu như điều lệ cũ thì người xin vào Hội còn có thêm: Không tham gia các tổ chức chưa được nhà nước cấp phép hoạt động.

Tại buổi họp báo trước khi diễn ra Đại hội Nhà văn lần thứ IX, khi được báo giới hỏi về một số thay đổi trong điều lệ có nhắc đến phần Hội viên danh dự, là những người trong và ngoài nước, có đóng góp cho văn hoc nước nhà. Tuy nhiên, tại Đại hội, các nhà văn đã bác bỏ thành phần Hội viên danh dự. Bên cạnh một số điểm trên còn một vài điểm nữa được các đại biểu nhất trí thay đổi trong Điều lệ.

Một kỳ Đại hội đã khép lại với nhiều tâm trạng ra về của mỗi nhà văn, vui vẻ có, nuối tiếc có, mới có, cũ có… Tất nhiên, đề làm hài lòng tất cả là điều quá khó. Đại hội nào rồi cũng phải kết thúc, cuộc gặp nào rồi cũng đến lúc chia tay. Phía trước của mỗi nhà văn không chỉ là 5 năm một nhiệm kỳ mà cả một chặng đường dài. Hi vọng thì nhiều, nhưng như nhà văn nào đã nói, Ban chấp hành mới không thể giúp nhà văn viết hay hơn mà chỉ có tự nhà văn đóng cửa và ngồi viết nghiêm túc mới có thể có tác phẩm hay.

Hiền Nguyễn

 

Ban chấp hành Hội Nhà văn lần thứ IX gồm 6 người

1. Nhà thơ Hữu Thỉnh (Chủ tịch Hội)

2. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều (Phó Chủ tịch Hội)

3. Nhà văn Nguyễn Trí Huân (Phó Chủ tịch Hội)

4. Nhà thơ Trần Đăng Khoa (Phó Chủ tịch Hội)

5. Nhà văn Khuất Quang Thụy (Ủy viên)

6. Nhà văn Nguyễn Bình Phương (Ủy viên)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại