Năm 2016- cơ hội của văn học trẻ
06-02-2016 08:56

(Toquoc)- Văn học trẻ, ngay từ cái tên đã mang đến cho người đọc cảm giác mới mẻ, hứa hẹn. Năm 2016, song hành với cuộc thi văn chương còn có Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ IX diễn ra. Liệu đây có phải là cơ hội để độc giả hi vọng ở văn học trẻ năm 2016 không?

Nở rộ các cuộc thi văn học

Không hẹn mà gặp, năm 2016 đồng loạt các cuộc thi văn chương ở tất cả các thể loại từ thơ, truyện ngắn, truyện dài của ba đơn vị văn học uy tín và lâu năm cùng song hành diễn ra. Đó là cuộc thi thơ của tạp chí Văn nghệ Quân đội kéo dài đến hết tháng 11/2016. Theo sơ kết cuộc thi thơ năm 2015 thì đã có 145 tác giả với gần 500 bài tham dự đã được đăng tải trên tạp chí. Và điều vui mừng đáng kể nhất trong số đó phần lớn là của tác giả trẻ. Nếu rạch ròi độ tuổi thì tác giả trẻ dưới 25 tuổi thì đã chiếm khoảng 30%, tức 1/3 số lượng tác giả có bài được đăng. Có thể kể ra những tác giả trẻ đầy triển vọng như: Lê Quang Trạng ở An Giang, Hoàng Anh Tuấn ở Lào Cai, Kai Hoàng ở TP. Hồ Chí Minh, Trương Công Tưởng ở Bình Định, Viễn Hải ở Nam Định… Theo nhận định của nhà thơ Phùng Văn Khai - Trưởng ban Thơ tạp chí Văn nghệ Quân đội thì không chỉ cuộc thi thơ hiện nay mà ở tất cả các cuộc thi văn chương của Văn nghệ Quân đội, các tác giả trẻ tham gia khá đông. Không những thế, tác giả trẻ cũng giành được nhiều giải thưởng, như nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ từng được giải thưởng truyện ngắn Văn nghệ Quân đội khi mới 25, 26 tuổi, mới đây tác giả trẻ Nguyễn Thị Kim Hòa được trao giải nhất truyện ngắn ở tuổi 31. Còn nhà văn Nguyễn Đình Tú khẳng định, mặc dù cuộc thi thơ vẫn đang diễn ra nhưng đã thu hút được các cây bút trẻ sung sức nhất ở mọi tỉnh thành tham dự.

Cuộc thi truyện ngắn của báo Văn nghệ kéo dài trọn vẹn năm 2016 và sang đến cả năm sau. Mấy cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ gần đây luôn có sự tham gia hưởng ứng nhiệt tình của các cây bút trẻ và đã đạt được những giải thưởng nhất định. Trong hành trình của cuộc thi truyện ngắn lần này, nhìn vào danh sách 10 truyện ngắn hay thì thấy đội ngũ các cây bút trẻ rất có ưu thế với những cái tên như: Đặng Nguyên Sơn, Vivian Nguyễn, Vũ Thị Huyền Trang… Còn nhìn rộng hơn, trước nay các cuộc thi văn chương của báo Văn nghệ thì tác giả trẻ luôn giành được giải thưởng, không ít người trong số họ đã trưởng thành từ cuộc thi báo Văn nghệ và trở thành những tên tuổi văn chương sau này.

Mới đây nhất, cuộc thi văn học tuổi 20 lần thứ VI cũng đã được khởi động. Đây được xem là cuộc thi “dài hơi” nhất dành cho văn học trẻ, bởi nếu là truyện ngắn thì người dự thi phải gửi tối thiểu 10 truyện ngắn, ngoài ra tác giả có thể gửi số lượng nhiều hơn nữa. Với số lượng truyện dự thi của một tác giả như vậy, nếu được in thì sẽ tương đương với một tập sách. Không những thế, theo khảo sát kết quả cuộc thi nhiều năm gần đây thì phần lớn thể loại truyện dài trong khoảng 400 trang được giải cao. Truyện dài cũng được xem là thể loại tiệm cận với tiểu thuyết. Mà tiểu thuyết luôn được đánh giá là sức nặng của văn học. Có lẽ ban tổ chức cũng linh hoạt dùng từ “truyện dài” để cho mềm mại và không tạo cảm giác quá sức đối với cây bút dự thi “văn học tuổi 20” chứ thực ra có nhiều cuốn dự thi đã in thành sách không khác so với tiểu thuyết. Ngay từ tên gọi của cuộc thi đã hứa hẹn là cuộc “đổ bộ rầm rộ” của các cây bút trẻ ở độ tuổi 20. Sau 5 lần tổ chức, cuộc thi đã trở thành bà đỡ mát tay cho những tác giả trẻ bước vào văn chương và nhanh chóng trở thành tên tuổi luôn được nhắc tới như: Nguyễn Ngọc Tư, Nguyễn Ngọc Thuần, Trương Anh Quốc, Trần Thị Hồng Hạnh, Dương Thụy, Võ Diệu Thanh…

Ngoài các cuộc thi văn học của những nơi có uy tín kể trên thì còn rất nhiều cuộc thi thơ, truyện ngắn… ở các Hội văn học nghệ thuật địa phương, tạp chí, công ty sách, các đơn vị, tổ chức không chuyên về văn học, đơn vị tư nhân… tạo nên những cuộc thử sức đầy hấp dẫn cho các cây bút trẻ. Đây không chỉ là cơ hội để người viết thể hiện ở mọi đề tài mà còn là động lực tạo nên danh tiếng cho người cầm bút.

Năm 2016- cơ hội của văn học trẻ - ảnh 1
Các gương mặt nhà văn trẻ tại Hội nghị viết văn trẻ toàn quốc lần thứ VIII (ảnh: vnexpress.net)

Trước thềm Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ IX

Theo thông báo Hội nghị Ban chấp hành Hội Nhà văn lần thứ 2, khóa IX thì Hội nghị những người viết văn trẻ toàn quốc lần thứ IX sẽ được tổ chức vào quý III năm 2016. Cũng như nhiều lần Hội nghị đã qua, mục đích lớn là nhìn lại lực lượng viết văn trẻ trong 5 năm qua. Đây cũng là dịp giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm cũng như lắng nghe tâm tư nguyện vọng, khó khăn thuận lợi của những cây bút trẻ. Hội nghị viết văn trẻ không phải là ngôi nhà thần kỳ đến độ ai được ngồi vào trong đó bỗng nhiên viết hay hơn, tài năng tỏa sáng hơn. Thậm chí có không ít cây bút trẻ không đặt kỳ vọng gì cho sáng tác của mình ở Hội nghị.

Tuy nhiên, việc được tham dự, xuất hiện trong Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc luôn có những hấp dẫn riêng. Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc là dịp “báo cáo thành tích” văn học của các cây bút trẻ sau 5 năm nhìn lại. Một trong những “căn cứ” để trở thành đại biểu được mời tham dự Hội nghị là giải thưởng, sách in, tần suất xuất hiện trên báo chí, đánh giá của độc giả… Khi lựa chọn đại biểu tham dự Hội nghị viết văn trẻ khó ai có thể biết được hết tài năng thực sự, khó ai đọc được hết tất cả tác phẩm mà các cây bút trẻ đã viết ra. Vì vậy nhiều khi phải căn cứ vào những gì thuộc về “bề nổi”, nhìn thấy được. Thế nên rất có khả năng trước thềm Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc sẽ có nhiều tác giả in sách, xuất hiện trong các cuộc thi văn học, trên mặt báo, tạp chí chuyên về văn học. Và đây chính là lý do để độc giả có quyền hi vọng sự tươi mới, ghi dấn ấn của văn học trẻ trong năm 2016.

Bày tỏ quan điểm của mình về văn học trẻ trong năm 2016, Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy (hiện là Phó ban Nhà văn Trẻ- Hội Nhà văn Việt Nam) cho biết: “Tôi nghĩ những hoạt động mang tính kích ứng trong đời sống văn chương chưa bao giờ dừng lại. Ngay như Tạp chí Văn nghệ Quân đội nơi tôi làm việc, gần như cuộc thi này kết thúc thì lại tiếp tục phát động cuộc thi kia, không thơ thì truyện ngắn, ngoài ra các nơi khác cũng thế. Nên hiểu đó là những kênh để giới thiệu với công chúng các tác giả trẻ, tác giả mới, bắc cho họ nhịp cầu đến bến văn chương. Nhưng nhìn vào mức độ thành công của các cuộc thi cũng ra một phần mùa màng văn học.

Theo góc nhìn của cá nhân tôi, các cuộc thi đều đã chọn đúng các tác giả để vinh danh trong đó có nhiều người trẻ đã đứng ở vị trí cao nhất. Họ vẫn tiếp tục sáng tác, tiếp tục khẳng định mình sau khi cuộc thi khép lại, có người đồng thời khẳng định mình ở nhiều cuộc thi khác nhau. Năm qua, bạn đọc dần quen thuộc hơn với những cái tên như Tống Ngọc Hân, Nhật Phi, Nguyễn Thị Kim Hòa, Văn Thành Lê, Hoàng Anh Tuấn… Hay những người với nỗ lực tự thân đã có chỗ đứng trong bạn đọc như Nguyễn Phong Việt, Trần Việt Anh, Anh Khang, Hồng Sakura… Họ đã làm nên những mùa màng văn chương của chính mình. Chưa có một thống kê rõ ràng nhưng tôi cảm thấy lực lượng viết trẻ ngày càng đông hơn về số lượng, đa giọng đa thanh hơn, vươn tới mọi ngõ ngách của đời sống, hướng tới mọi đối tượng bạn đọc. Và các cuộc thi cũng cần mở rộng cửa hơn để “tiếp đón” họ. Trẻ đồng nghĩa với những hứa hẹn, bứt phá, mới mẻ. Bởi thế chúng ta luôn luôn có quyền hi vọng đủ cả chính thống và phi chính thống, lề Hội và lề bạn đọc”.

Tất nhiên, cơ hội vẫn mãi chỉ là cơ hội nếu như không có sự nỗ lực, học hỏi, trau dồi kiến thức của chính người cầm bút. Thành quả lao động không tự nhiên mà có, cơ hội hay cơ may chỉ là một nhân tố nhỏ hỗ trợ trên con đường thành công của người cầm bút.

Hiền Nguyễn

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại