• Đường dây nóng

    0243 9742817 - toasoan@toquoc.gov.vn

  • Liên hệ quảng cáo

    0968933869

Dự án Junin 2 của PVN: Từ "bánh vẽ" đến "cái chết" được báo trước

Kinh tế 13/03/2019 12:34

(Tổ Quốc) - Đúng như những khuyến cáo của giới chuyên môn và các bộ, ngành mà lãnh đạo PVN lúc đó đã bỏ ngoài tai, kết cục, "siêu dự án" đã chẳng đi tới đâu và nhận một cái kết "đắng chát".
Dự án Junin 2 của PVN: Từ bánh vẽ đến cái chết được báo trước - Ảnh 1.

Một góc nhà máy xử lý tại mỏ Bir Seba, lô 433a - 416b - một trong những dự án đầu tư của PVN (Ảnh: PVN)

Có tới 11 dự án của PVN ở nước ngoài gặp khó khăn, có dự án phải tạm dừng triển khai, nguy cơ mất lượng tiền lớn đã đầu tư. Điển hình là dự án Junin 2 tại Venezuela.

Dự án này có tổng mức đầu tư là hơn 1,8 tỷ USD cho giai đoạn 1 từ 2010-2015 doTổng công ty thăm dò và khai thác dầu khí (PVEP) là chủ đầu tư (40% vốn) cùng với Tổng công ty dầu khí Venezuela.

Cụ thể, theo thông tin từ báo Thanh niên, năm 2007, Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) xin phép Chính phủ được đàm phán với Công ty dầu khí quốc gia Venezuela về việc thành lập một liên doanh khai thác dầu giữa hai nước. Được chấp thuận, PVN giao cho  PVEP trực tiếp làm việc với TCT dầu khí Venezuela (thành viên của Công ty dầu khí quốc gia Venezuela).

Tháng 6/2010, tại thủ đô Caracas của Venezuela, "siêu dự án" khai thác và nâng cấp dầu nặng lô Junin 2 được chính thức ra mắt. Tổng mức đầu tư được loan báo lên tới 12,4 tỉ USD, phân kỳ làm hai giai đoạn, ban đầu rót 8,9 tỉ USD, giai đoạn 2 rót 3,5 tỉ USD. Khi đó, dự án được báo cáo là nằm ở khu vực có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, cho phép khai thác công suất 1.400 tỉ thùng. PVN có thể thu về 4 triệu tấn dầu/năm, dự kiến hoàn vốn sau 7 năm. Con số này tương đương 70% sản lượng dầu của Vietsovpetro, liên doanh dầu khí đầu tiên và lớn nhất tại Việt Nam.

Tuy nhiên, đúng như những khuyến cáo của giới chuyên môn và các bộ, ngành nước ta mà lãnh đạo PVN lúc đó đã bỏ ngoài tai, "siêu dự án" đã chẳng đi tới đâu. Các chi phí đầu tư lên đến hàng trăm triệu USD, chỉ riêng tiền mặt mà PVN trực tiếp trao cho Venezuela, một đi không trở lại, đã lên đến 532 triệu USD: 442 triệu tiền "bonus", 90 triệu tiền góp vốn ban đầu.

Tháng 4/2013, ban lãnh đạo mới của PVN đã quyết định bỏ dự án này để "cứu" khoản tiền phải nộp lên đến 142 triệu USD, chấp nhận bỏ hơn 500 triệu USD, cho dù chưa thu được giọt dầu nào.

Trong báo cáo ngày 11/8/2010 gửi Thủ tướng, Bộ trưởng KH-ĐT khi đó là ông Võ Hồng Phúc đã phân tích các rủi ro tại thị trường Venezuela, đặc biệt là về tài chính (lạm phát, chênh lệch tỷ giá, yêu cầu sử dụng dịch vụ nội địa, phá giá đồng tiền...) và Bộ trưởng Võ Hồng Phúc đã yêu cầu "phải được cân nhắc hết sức thận trọng, đặc biệt khi nó được đầu tư bằng vốn nhà nước và vốn vay của DNNN".

Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Bộ Tài Chính khi đó cũng có những cảnh báo và bày tỏ lo ngại khi dự án chưa làm rõ được rủi ro tại quốc gia đầu tư, khả năng huy động vốn, trong đó làm rõ về thời gian ân hạn khoản vay...

Bộ Tài chính còn yêu cầu PVN giải trình khoản thanh toán 584 triệu USD bằng tiền mặt trong khoảng thời gian ngắn cái gọi là "phí tham gia hợp đồng (bonus)" cho phía Venezuela (một nửa số tiền phải thanh toán ngay trong vòng 6 tháng từ ngày hợp đồng có hiệu lực)...

Ngày 5/8/2010, Bộ trưởng Võ Hồng Phúc đã có văn bản gửi PVN, yêu cầu phải khẩn trương hoàn tất hồ sơ dự án để trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.

Đáng nói là dù chưa xin ý kiến Quốc hội nhưng từ tháng 5/2009, PVN đã cho tiến hành các hoạt động phối hợp thăm dò, đàm phán và từ ngày 29/6/2010 đã ký hợp đồng với nhiều điều kiện phi lý, ràng buộc chính PVN vào tình huống nếu không làm tiếp là phải chịu phạt rất nặng.

Báo Thanh Niên thông tin, tại dự án này, PVN không chỉ sai phạm về việc tuân thủ các quy trình, thủ tục đầu tư; ký hợp đồng khi chưa được các cấp có thẩm quyền cho phép..., tiến trình thực hiện dự án còn cho thấy rằng, PVN đã báo cáo sai sự thật về kết quả thăm dò, về đánh giá trữ lượng, bỏ qua các cảnh báo rủi ro, làm mất mát một lượng vốn khổng lồ của nhà nước. Chưa kể nhiều chi phí khác, dự án đã làm thất thoát 532 triệu USD, tương đương 11.000 tỉ đồng.

Hiện nay, dự án đã tạm dừng triển khai theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo ngày 2/12/2013 của Văn phòng Chính phủ.

Hà Giang (T/h)

NỔI BẬT TRANG CHỦ