Đầu tư phim Việt: Chọn doanh thu hay nghệ thuật?
24-04-2016 07:30

(Tổ Quốc)- Mục tiêu doanh thu hay nghệ thuật vẫn đang được mang ra đong đếm chất lượng phim Việt. Vì vậy, điện ảnh Việt cũng đang đi trên lằn ranh chưa phân định đó.

Điện ảnh Việt đang ở mặt bằng thấp so với khu vực và quốc tế. Trong khi Thái Lan đã có phim đoạt giải Cannes, Campuchia, Philippines cũng đã vượt chúng ta khá xa thì con đường nào để phát triển điện ảnh Việt là bài toán mà các nhà làm điện ảnh vẫn đang tìm lời giải.

Nền điện ảnh nhìn nhau

Ba năm trở lại đây, với việc đẩy mạnh xã hội hóa, điện ảnh Việt đã có sự nở rộ về số lượng phim. Nếu như năm 2013 là 19 phim (trong đó có 3 phim đặt hàng) thì năm 2014 sản xuất 24 phim (2 phim đặt hàng) và năm 2015: 40 phim (9 phim đặt hàng).

Nhưng từ thực tế sản xuất phim vài năm gần đây, hiếm có bộ phim Việt Nam được đánh giá về chất lượng lại có doanh thu cao. May mắn có một bộ phim là “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” đạt được điều đó. Ngoài ra, hầu hết phim Việt vẫn mắc những cố tật đã tồn tại hàng thập kỷ qua, làm nghệ thuật thì không bán được vé, trong khi phim giải trí lại doanh thu cao.

Đầu tư phim Việt: Chọn doanh thu hay nghệ thuật? - ảnh 1

Thay vì ngồi phân mảng phim nhà nước tư nhân, hãy ngồi bàn cách làm phim hay, làm phim hấp dẫn được đại chúng

Đạo diễn Phi Tiến Sơn đặt câu hỏi: “Vấn đề nằm ở đâu khi điện ảnh Việt Nam không có có gì nổi trội? Chúng ta muốn vươn ra thế giới phải tìm ngôn ngữ, cách làm mới. Làm theo kiểu hiện nay thì không đi đâu được. Đầu tiên là kịch bản, dòng phim giải trí kịch bản phim là yếu, cóp nhặt, nhiều phim xem xong không biết nói gì. Còn phim nhà nước, kịch bản được chú ý, nhưng lại là câu chuyện cũ, khán giả biết mãi rồi”.

Ông lấy ví dụ: Khai thác hình ảnh phụ nữ Việt Nam khổ sở, nhẫn nhục, chịu đựng, chưa chắc khán giả đã xúc động. Dạng nàng Kiều như thế đã quá nhiều. Hình ảnh phụ nữ mấy chục năm trước vẫn vậy, khán giả không chấp nhận và thế giới cũng không chấp nhận. “Vấn đề không phải là hai dòng phim gần nhau, mà vấn đề là phim nghệ thuật phải cố gắng làm mới, tư tưởng nhân vật mới. Phim giải trí phải gắng gần với quan niệm có ý tưởng nhân văn, không thể là chuyện tào lao”- đạo diễn phim “Lưới trời” nhấn mạnh.

Trong khi đó, đạo diễn, NSND Đào Bá Sơn lại thừa nhận: “Tồn tại hai dòng phim, phim Nhà nước đặt hàng nhân các sự kiến lớn, các lễ kỷ niệm lớn của dân tộc… vì đây là nhiệm vụ chính trị cũng như duy trì bản sắc Việt trong nghệ thuật và phim tư nhân. Đương nhiên các hãng phim tư nhân sẽ làm bằng mọi giá để bán vé và bán nhiều vé. Kể cả bất chấp các phim rất nhố nhăng như báo chí nhiều lần gọi là phim thảm họa Việt. Nhưng rất nhiều phim trong số này lại không phải là thảm họa phòng vé. Mà có tính nghệ thuật được thể hiện khá bài bản và công phu. Những mâu thuẫn này, vấn đề này, chắc sẽ tồn tại rất lâu trong điện ảnh Việt”.

Đồng quan điểm, nhìn nhận về nền điện ảnh Việt Nam hiện nay, nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc cho biết: “Dòng phim thương mại làm ra chủ yếu kiếm tiền, nên họ tìm cách hút khách, nhưng tìm ra giá trị đột phá, hiệu quả nhân văn thì hầu như không có. Vòng đời chiếu phim thương mại tại các rạp rất ngắn. Cái còn lại của điện ảnh Việt Nam là những bộ phim nhà nước đặt hàng, có giá trị thẩm mỹ, nhân văn, có thể thi đấu quốc tế, làm nổi bật thương hiệu của điện ảnh Việt Nam”.

Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân lại đau đáu: “Điện ảnh là vấn đề toàn cầu. Chúng ta đang đang mải miết nhìn nhau, nhìn về doanh thu. Trong khi vài năm nay, các Liên hoan phim trong khu vực như Dubai đã không mời chúng ta tham dự. Mặt bằng điện ảnh Việt đang rất thấp, đang ở bên lề của khu vực, chưa nói tới thế giới. Mặt bằng điện ảnh của chúng ta đang tụt hậu, cần lời giải đáp”.

Hãy làm phim cho đại chúng

Làm phim chiến tranh, phim nghệ thuật, hay phim giải trí, hãy tìm mẫu số chung là làm phim thế nào để cho người... trẻ thích.

Thống kê khán giả tới rạp phim thì hơn 80% là ở lứa tuổi từ 15- 29.

Vậy làm phim như thế nào để khán giả đến rạp xem?

Đạo diễn, NSND Đào Bá Sơn chia sẻ: “Có lần tôi hỏi mấy anh bạn soát vé ở rạp câu hỏi đó. Họ nói “Hãy làm những phim bọn trẻ thích”. Chúng ta đừng quên khán giả đến rạp tuổi trung bình từ 15 đến 29. May mắn thay “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” một bộ phim đi sâu vào tâm hồn Việt qua tuổi thơ và vẻ đẹp của nhân vật Nhị lại chính là bộ phim mà bọn trẻ thích”.

Ý tưởng này cũng được nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã tán đồng. Bà cho rằng: “Tôi nghĩ chúng ta không nên đặt vấn đề ở phim nhà nước hay phim tư nhân nữa. Tôi nghĩ rằng dòng phim chính thống là những phim nói về con người Việt một cách đúng đắn, nói về truyền thống Việt một cách đúng đắn và không nhân thiết phải từ nguồn ngân sách nào”.

Và nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã đề xuất: “Cần có những hội thảo về từng bộ phim chuyên biệt. Làm sao cho phim hay, kể cả những bộ phim mà chúng ta cho là ổn thì phải xem khán giả cho là “bất ổn” ở chỗ nào. Chúng ta nên nhìn thẳng vào sự thật đó. Nhìn thẳng bằng sự lên tiếng khoa học, đối thoại và cả bằng con mặt nghệ thuật của mình. Bây giờ chúng ta cứ nói chung chung như vậy thì bản thân tôi cũng không biết như phim “Sống cùng lịch sử” không thành công vì cái gì, tại sao lại bị như thế. Phim “Hoa vàng trên cỏ xanh” hay như thế, chúng ta đã bao giờ phân tích nó hay ở cái gì mà thu hút được khán giả quan tâm nhiều như vậy. Để lần sau chúng ta có thể làm tốt hơn thế. Và có thể thấy với những phân tích kiểu loanh quanh như vậy điện ảnh Việt vẫn chỉ dừng lại ở vấn đề phim nghệ thuật và phim thương mại. Bởi phim nghệ thuật định lượng vô cùng mênh mông, mỗi người xem đều có một cảm thụ riêng, cảm xúc riêng. Thế nhưng với điện ảnh thì cần quan tâm tới đại chúng và chúng ta cần biết rằng đại chúng đang mong muốn điều gì”./.

 

Năm 2015 là bước ngoặt quan trọng đối với điện ảnh bởi lần đầu tiên đạt kỷ lục mới với 40 phim chiếu rạp. Song đây cũng là thời điểm đánh dấu thời điểm không còn sự phân biệt hãng phim tư nhân và nhà nước bởi lẽ việc cổ phần hóa các hãng phim được coi như đã hoàn tất. Vì thế ngày 21/4, tại Hội điện ảnh Việt Nam, nhiều nhà quản lý, đạo diễn, biên kịch... đã cùng ngồi lại để nhìn lại chặng đường đã qua.

 

 Hà An

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại