Đề xuất thêm giải cá nhân cho Người dựng phim
20-04-2016 09:52

(Tổ Quốc)- Trong các hạng mục Giải thưởng Cánh diều thì hạng mục dành cho Phim truyện Điện ảnh bao giờ cũng được mong đợi và thu hút sự chú ý nhất.

Với tiêu chí “Đề cao tác phẩm có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật thể hiện, mang đậm bản sắc dân tộc, giàu giá trị nhân văn và đạt hiệu quả xã hội tích cực”, “Giải thưởng Cánh diều năm 2015” của Hội Điện ảnh Việt Nam được tổ chức long trọng vào 20 giờ tối 20/4/2016 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội.

Ngoài các hạng mục giải thưởng dành cho: công trình nghiên cứu, lý luận phê bình điện ảnh; phim ngắn; phim hoạt hình; phim tài liệu khoa học; phim truyện truyền hình… thì các hạng mục giải thưởng dành cho phim truyện điện ảnh luôn được giới làm nghề, dư luận báo chí cũng như khán giả yêu điện ảnh trông chờ nhất. Với 18 bộ phim truyện điện ảnh dự tranh giải, Ban Giám khảo phim truyện điện ảnh đã thẩm định và đánh giá để chọn ra các tác phẩm xuất sắc nhất để trao “Cánh diều Vàng”; cùng các giải thưởng dành cho các cá nhân xuất sắc nhất: Biên kịch, Đạo diễn, Họa sĩ thiết kế mỹ thuật, Nhạc sĩ, Người làm âm thanh, Diễn viên nam và diễn viên nữ chính, Diễn viên nam và diễn viên nữ, cùng Giải thưởng dành cho diễn viên triển vọng…

Đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh cho rằng, năm nào cũng vậy, mọi thành viên Ban Giám khảo và nhất là Trưởng Ban Giám khảo phim truyện điện ảnh luôn luôn phải chịu áp lực từ mọi phía, nhưng mọi người thống nhất quan điểm “Phim xứng đáng giải cao phải là phim hay, không thể khác”, và “giải thưởng cho phim hay không phân biệt phim nghệ thuật với phim thị trường; phim nước nhà với phim tư nhân” nên Ban Giám khảo đã thể hiện trách nhiệm đối với nhiệm vụ một cách dân chủ, công tâm. Các bộ phim “Cuộc đời của Yến”, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, “Quyên”… đã chiếm khá nhiều thời gian bàn luận của các thành viên Ban Giám khảo.

Đề xuất thêm giải cá nhân cho Người dựng phim - ảnh 1

Ban Giám khảo Phim truyện Điện ảnh Giải thưởng Cánh diều 2015 (từ trái sang phải): Nhạc sĩ: Trọng Đài, Đạo diễn âm thanh: Đào Văn Biên, Nhà văn Chu Lai, Đạo diễn NSND Đặng Nhật Minh (Trưởng Ban), Đạo diễn NSND Phạm Nhuệ Giang, Đạo diễn Việt kiều Pháp Lê Lâm, Diễn viên Mai Thu Huyền, TS. Họa sĩ Đỗ Lệnh Hùng Tú, Đạo diễn, NSƯT Phi Tiến Sơn.

 

Những điểm nổi bật của 18 bộ phim truyện điện ảnh dự thi Giải thưởng Cánh diều năm nay:

Đề tài, thể loại, phong phú, đa dạng trong xu hướng xã hội hóa

Bên cạnh các đơn vị sản xuất phim của nhà nước như: Công ty TNHH MTV Hãng phim truyện Việt Nam, công ty TNHH MTV Hãng phim Giải Phóng, Điện ảnh Quân đội nhân dân… còn có sự tham gia sản xuất của nhiều Công ty Cổ phần (CP) điện ảnh, công ty CP truyền thông, công ty công nghệ giải trí tư nhân... Đây là xu hướng xã hội hóa đáng mừng trong việc phát triển sản xuất phim, lôi kéo khán giả đến rạp, giành lại thị phần cho Điện ảnh Việt trong giai đoạn hiện nay.

Việc này cũng khiến cho đề tài, thể loại, mục đích sản xuất phim được phong phú hơn. Sự phong phú đáng ghi nhận này là xác đáng. Các phim: “Nhà Tiên tri”, “Mỹ nhân” thuộc đề tài lịch sử; phim về đề tài chiến tranh và hậu chiến có: “Người trở về”, “Đường xuyên rừng”; phim thuộc thể loại tình cảm tâm lý xã hội khắc họa bi kịch, số phận nhân vật có: “Cuộc đời của Yến”… ; đề tài tình cảm gia đình xoay quanh các nhân vật thiếu nhi có: “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”; đề tài về cuộc sống, phong tục và làng nghề của đồng bào dân tộc Chăm có: “Trên đỉnh bình yên”… Phim từ phía Nam theo đuổi mục đích giải trí, cố gắng tạo mọi hấp lực với khán giả. Phim tình cảm về sự phản bội và ghen tuông trong gia đình có nhiều bối cảnh nhà lầu, xe hơi… đầy tiện nghi như: “Trót yêu”; phim thể loại hành động tạo nên sự hấp dẫn, hồi hộp cuốn hút người xem vào những tình tiết kịch tính, được làm có nghề như hệt các sản phẩm phim Mỹ trên HBO như: “Siêu trộm”; phim mang cách kể theo lối hài như: “Bảo mẫu siêu quậy”; phim hài mang yếu tố tình cảm, liêu trai như: “49 ngày”, phim tâm lý về đề tài giới tính như: “Cầu vồng không sắc”, pha tính hình sự như “Ám ảnh”…

Xu hướng “hài hóa” trong cách kể chuyện

Nhiều bộ phim hài sôi động được sản xuất nhắm tới mục đích thị trường. Khi phim ảnh được coi như một sản phẩm công nghiệp thì mục đích khuyến dụ khách mua hàng để thu hồi vốn trở thành mong muốn hàng đầu. Các nhà sản xuất xác định rõ yếu tố câu khách ngay từ cách đặt tên phim: “Ngày nảy ngày nay”, “Gái già lắm chiêu”, “Bộ ba rắc rối”… và hàng loạt những tình huống hài trong thoại, trong động tác, biểu cảm tự tấu tự cương của các nhân vật thông qua diễn xuất của các danh hài sân khấu mà tên tuổi của họ quá quen thuộc với khán giả.

Ngôn ngữ thể hiện trong phim hài thường thấy là diện mạo, động tác của nhân vật thông qua diễn xuất của diễn viên. Sự thay đổi của sắc thái khuôn mặt, sự dí dỏm hài hước của lời thoại và các tình huống hài khiến người xem có thể bật cười lành mạnh. Tuy nhiên, nhiều bộ phim hài sản xuất kém nên đã dẫn đến việc xuất hiện nhiều phim “hài nhảm” tra tấn khán giả.

Thật may mắn, bộ phim “Trúng số” (Kịch bản: Nguyễn Mạnh Tuấn, Đạo diễn: Dustin Nguyễn) với lối kể chuyện “tưng tửng” hài hước, đã chiếm được cảm tình của đa số thành viên Ban Giám khảo và được đánh giá cao. Hiện thực trong phim được xây dựng từ một kịch bản tốt, toát lên màu sắc miền Tây Nam Bộ đáng yêu. Từ cốt truyện, đến cách kể thông qua nhiều trạng huống, tình tiết hài hước khá sinh động, nhân văn, hướng thiện vẫn làm cho người xem xúc động, có nhiều lúc vẫn cười thỏa mái, cón có lúc cười ra nước mắt.

Kỹ thuật dựng phim, gia công hiệu ứng kỹ xảo có nhiều tiến bộ, nhưng…

Nhiều bộ phim sử dụng kỹ xảo điện ảnh "Made in Việt Nam". Đó là tiến bộ đáng mừng. Trong “Ngày nảy ngày nay” các nhà làm phim phô diễn nghệ thuật đồ họa thông qua khả năng vẽ 2D và vẽ kỹ xảo 3D. Cảnh mây trời, đồng lúa đẹp như tranh trong “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” rất bắt mắt, lôi cuốn. Kỹ xảo vi tính đạt mức độ cao như hệt phim nước ngoài như trong “Siêu trộm”. Cảnh ma hiện hình trong “Ám ảnh”, cảnh đua ô tô nghẹt thở trong phim “Quyên”… cho thấy các công đoạn kỹ thuật và nghệ thuật gia công hậu kỳ tại Việt Nam đã và đang từng bước phát triển, đạt nhiều tiến bộ, vượt xa sự ngô nghê, vụng về so với nhiều năm trước đây.

Những thành phần sáng tác là người nước ngoài xuất hiện nhiều trong các phim Việt Nam không còn xa lạ với khán giả. Cùng đó là những hình ảnh qua những bố cục khuôn hình có nghề, chất lượng âm thanh, sự cải thiện về thiết bị thu âm, hòa âm gắn liền với tên tuổi nhiều chuyên gia âm thanh… người nước ngoài.

Tuy nhiên, xu hướng lạm dụng hiệu quả công nghệ sẽ có lúc tạo nên hiệu quả không thật. Bên cạnh đó, nhiều bối cảnh được chau chuốt, sạch sẽ tinh tươm như hệt phim quảng bá, giới thiệu du lịch đã tạo nên cảm giác giả. Có thể nói, những bộ phim có yếu tố thành phần là người nước ngoài khá nổi trội hơn. Do tiêu chí trao giải cá nhân quy định rõ chỉ “trao giải cá nhân cho người Việt (kể cả người Việt mang quốc tịch nước ngoài và người nước ngoài mang quốc tịch Việt Nam)”, nên nhiều đạo diễn âm thanh là người nước ngoài đều không nằm trong diện được xét trao giải.

Nhận thức tầm quan trọng của dựng phim không chỉ là thợ ráp nối theo yêu cầu của kịch bản và đạo diễn, mà còn thể hiện sự sáng tạo, có vai trò thay đổi cấu trúc và nội dung bộ phim, nhiều ý kiến đề nghị Hội Điện ảnh nên có giải thưởng cá nhân cho những người dựng phim kể từ Giải thưởng Cánh diều năm sau.

Xu hướng “sân khấu hóa”, “truyền hình hóa” điện ảnh

Trong rất nhiều bộ phim người xem thấy như đang xem truyền hình. Nghĩa là tác giả của chúng lạm dụng thoại để kể chuyện, khiến người xem “như đang nghe phim” chứ không phải là xem phim. Trong các phim này, diễn viên thi nhau trề môi, nhếch mép làm điệu bộ gây cười và ồn ào mở máy nói liên tục, khiến khán giả tưởng như đang xem kịch truyền hình. Điều này dễ thấy trong nhiều bộ phim như: “Bảo Mẫu siêu quậy”, “Gái già lắm chiêu”… và, ngay cả bộ phim “Người trở về” (Biên kịch: Nguyễn Thu Dung - Đặng Thái Huyền, Đạo diễn: Đặng Thái Huyền) hay “Mỹ nhân” (Biên kịch Văn Lê, Đạo diễn Đinh Thái Thụy)… dù được đánh giá tốt vì đã tạo nên nhiều xúc động cũng vẫn không tránh được những trường đoạn giống sân khấu truyền hình.

Bài và ảnh: Tú Anh

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại