Kiên quyết chấm dứt lễ hội phản cảm
02-07-2015 05:11

(Toquoc)- “Những lễ hội phản cảm dứt khoát phải chấm dứt, có thể thay đổi hình thức khác, không nên bảo thủ giữ hủ tục” - Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh khẳng định tại Hội nghị sơ kết công tác quản lý, tổ chức lễ hội 6 tháng đầu năm 2015 được tổ chức sáng 2/7 tại 3 điểm cầu: Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM.

Công tác lễ hội tiến bộ rõ rệt

Tại Hội nghị, lãnh đạo Cục Văn hóa cơ sở đã báo cáo đánh giá sơ kết 6 tháng đầu năm 2015 về công tác quản lý, tổ chức lễ hội. Theo đó, công tác tổ chức lễ hội đã có nhiều tiến bộ rõ rệt so với những năm trước. Các lễ hội diễn ra trong 6 tháng đầu năm 2015 hầu hết không còn xuất hiện trường hợp đổi tiền lẻ công khai, không xảy ra trường hợp cháy nổ, tình trạng nâng giá, ép giá, cờ bạc, hoạt động mê tín dị đoan, mất vệ sinh nghiêm trọng… đã giảm nhiều so với mùa lễ hội trước.

Một số địa phương đã tổ chức cho các hội kinh doanh ký cam kết, thực hiện các quy định của Ban tổ chức, phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc niêm yết giá bán một số mặt hàng, không tranh giành, đeo bám khách, đảm bảo vệ sinh môi trường như Yên  Tử, Đền Cửa Ông (Quảng Ninh), Đền Đô (Bắc Ninh); Côn Sơn (Hải Dương); Đền Hùng, Đền Mẫu Âu Cơ (Phú Thọ)… Ban quản lý di tích, Ban tổ chức lễ hội các địa phương cũng đã xây dựng kế hoạch dự kiến thu chi tiền trong hoạt động tổ chức lễ hội; bố trí hòm công đức, hòm đựng tiền dầu nhang theo quy định, đồng thời bố trí lực lượng thu gom tiền lễ, tiền giọt dầu.

Kiên quyết chấm dứt lễ hội phản cảm - ảnh 1

Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh chỉ đạo Hội nghị sơ kết công tác quản lý, tổ chức lễ hội 6 tháng đầu năm 2015

Năm 2015 cũng là năm đầu tiên các địa phương thực hiện Tiêu chí, thang điểm đánh giá thực hiện công tác quản lý, tổ chức lễ hội. Nhiều địa phương như: Quảng Ninh, Phú Thọ, Lào Cai, Lâm Đồng, Long An, Thanh Hóa… đã thực hiện khá nghiêm túc theo tiêu chí với các biện pháp như: xây dựng văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, ban hành kế hoạch triển khai xuống tận cơ sở…

Cũng theo báo cáo của Cục Văn hóa cơ sở, vẫn còn một số hạn chế, tồn tại của lễ hội trong 6 tháng đầu năm. Một số BTC lễ hội làm viêc với tinh thần trách nhiệm và phối hợp chưa cao, chưa kịp thời giải quyết, chấn chỉnh những phát sinh, tồn tại diễn ra trong lễ hội. Còn một số di tích chưa quy hoạch được khu vực để bố trí các công trình phụ trợ phục vụ du khách, không gian lễ hội quá chật chội; hàng quán chưa được sắp xếp khoa học. Việc cấp phép tổ chức lễ hội chưa có sự giám sát chặt chẽ, có nơi lễ hội không phải truyền thống của địa phương nhưng vẫn cấp phép tổ chức. Đặc biệt, đâu đó vẫn còn biểu hiện thương mại hóa, lợi dụng lễ hội để trục lợi, bán vé vào lễ hội như lễ hội chọi trâu tại một số địa phương, làm giảm giá trị của lễ hội….

Tục hiến sinh cần phải được điều chỉnh cho phù hợp

Trong khi đó, ông Vũ Xuân Thành – Chánh Thanh tra Bộ VHTTDL đánh giá, qua công tác thanh kiểm tra thực tế cho thấy, công tác tổ chức và quản lý lễ hội 6 tháng năm 2015 có nhiều điểm tiến bộ rõ ràng. Đặc biệt, một số lễ hội có sự tham gia của doanh nghiệp đã giúp cho tính chuyên nghiệp trong công tác tổ chức được nâng cao, không còn sự lúng túng như những năm trước, ví dụ như lễ hội Tây Thiên, Yên Tử…

Tuy nhiên, ông Thành cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại trong mùa lễ hội đầu năm 2015 cần phải chấn chỉnh, trong đó nhấn mạnh đến tục hiến sinh như “chém lợn”, “đập trâu” gây nhiều tranh cãi trong dư luận. Báo cáo kết quả buổi tọa đàm với các nhà khoa học về tục hiến sinh diễn ra trước đó, ông Vũ Xuân Thành khẳng định: “Tục hiến sinh luôn có sự biến đổi để phù hợp với hoàn cảnh xã hội. Vì vậy, cần phải nghiên cứu, giải quyết hài hòa, có tình có lý về tục hiến sinh. Cái gì tốt thì giữ lại và phát huy, cái gì không còn phù hợp hoặc cản trở sự phát triển của xã hội thì phải có sự điều chỉnh theo hướng vừa đảm bảo giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa, vừa phù hợp với hoàn cảnh xã hội trong thời đại ngày nay”.

Đồng quan điểm về vấn đề này, nhà nghiên cứu văn hóa Trần Hữu Sơn (Giám đốc Sở VHTTDL Lào Cai) cho rằng, tục hiến sinh và một số lễ hội phản cảm gây nên bức xúc, tranh cãi trong dư luận trong thời gian qua chủ yếu vì hai nguyên nhân. Thứ nhất là do cơ chế thị trường tác động mạnh đến ý thức của người dân và cả người tổ chức lễ hội khiến cho lễ hội ngày càng biến tướng (ví dụ Lễ hội cướp phết); Thứ hai là do cơ chế toàn cầu hóa phức tạp đã khiến cho không gian lễ hội cấp làng xã chuyển dịch rộng hơn, khiến cho cả nước, thậm chí cả thế giới biết đến. Từ đó, ông Sơn khuyến nghị rằng, nên có sự phân cấp lễ hội ở các cấp, làng, vùng, địa phương hoặc những lễ hội có tính chất phức tạp để quản lý. Đối với tục hiến sinh, ông Sơn cho rằng, tục lệ này không thể không tồn tại trong lễ hội, nhưng cần điều chỉnh những lễ hội mang tính chất “dã man, phản cảm” cho phù hợp. Tuy nhiên, cần tìm cách thuyết phục và thay đổi nhận thức của người dân về vấn đề này, chứ không thể dùng mệnh lệnh hành chính để điều chỉnh.

Sau khi nghe các đơn vị, địa phương báo cáo về tình hình tổ chức, quản lý, lễ hội 6 tháng đầu năm 2016, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh đã chỉ đạo một số nhiệm vụ đối với các đơn  vị thuộc Bộ, các địa phương nhằm chấn chỉnh những tồn tại trong công tác tổ chức quản lý lễ hội. Đó là: Chú trọng công tác tuyên truyền ý nghĩa lễ hội, các văn bản chỉ đạo lễ hội của Đảng, Nhà nước nhằm nâng cao nhận thức người dân, thực hiện văn minh lịch sự tại các lễ hội; Nâng cao trách nhiệm  và vai trò của BTC lễ hội; Các địa phương phải thực hiện niêm yết giá công khai tại lễ hội, quy  hoạch lại hàng quán, có giải pháp chấm dứt tình trạng ăn xin, ăn mày tại lễ hội…

Đặc biệt, đối với tục hiến sinh gây bức xúc dư luận thời gian qua, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh khẳng định, cần phải chấm dứt trong các mùa lễ hội tới, có thể thay đổi bằng hình thức khác chứ không nên bảo thủ giữ lại hủ tục. “Các địa phương thực hiện bảo tồn, chọn lọc loại bỏ những yếu tố không phù hợp, hiện vật lạ trong di tích; tục hiến sinh phản cảm trong các lễ hội truyền thống cần có hình thức thay đổi phù hợp nhằm đảm bảo những giá trị nhân văn của lễ hội” – Bộ trưởng cho biết.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ VHTTDL yêu cầu các địa phương cần chủ động rà soát lễ hội trên địa bàn để thực hiện quy hoạch lễ hội ở cấp địa phương. Hiện nay công tác quản lý lễ hội đã được phân cấp xuống địa phương, do vậy lãnh đạo Bộ chỉ đạo các Sở VHTTDL địa phương cần quyết liệt hơn và chủ động tham mưu cho chính quyền về công tác tổ chức quản lý lễ hội, tránh thái độ trông chờ và buông lỏng quản lý.

Bộ trưởng cũng giao Cục Văn hóa cơ sở phối hợp với Thanh tra Bộ và các đơn vị thuộc Bộ, các địa phương xây dựng và hoàn thiện Thông tư về tổ chức và quản lý lễ hội để ban hành trước mùa lễ hội 2016. Yêu cầu các địa phương kiện toàn, nâng cao trách nhiệm, năng lực quản lý của các Ban quản lý di tích địa  phương, chú trọng bồi dưỡng tập huấn công tác quản lý lễ hội cho các lực lượng chức năng đáp ứng nhu cầu được giao; phối hợp tổ chức tập huấn đối với việc tổ chức các lễ hội lớn và những lễ hội có vấn đề./.

Hồng Dương

 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại