Phối hợp chống buôn bán trái phép hiện vật văn hóa
15-12-2015 11:47

(Toquoc)- Các nước Đông Nam Á đã cùng tìm giải pháp chống buôn bán trái phép hiện vật văn hóa.

Phối hợp chống buôn bán trái phép hiện vật văn hóa - ảnh 1
Xe kéo tay triều Nguyễn- một trong ít cổ vật thất thoát được trả về cố hương (ảnh minh họa)

Việc thất thoát, buôn bán, xuất nhập khẩu trái phép quyền sở hữu tài sản văn hóa là vấn đề được nhiều quốc gia trên thế giới đặc biệt quan tâm. Công ước UNESCO 1970 về các biện pháp cấm buôn bán, xuất nhập khẩu và chuyển giao trái phép quyền sở hữu tài sản văn hóa (thường được gọi là Công ước UNESCO 1970) và các Công ước liên quan khác về lĩnh vực này đã trở thành công cụ pháp lý quốc tế quan trọng để các quốc gia thành viên trên thế giới cùng hợp tác với nhau giải quyết vấn nạn này.

Ngày 15/12, tại Hà Nội, UNESCO phối hợp với Bộ  Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức hội nghị- tập huấn “Nâng cao năng lực chống buôn bán trái phép các tài sản văn hóa: ngăn chặn, hợp tác và hoàn trả”. Hội thảo thu hút sự tham gia của hơn 70 giảng viên đến từ UNESCO, cán bộ văn hóa, hải quan, công an và bảo tàng từ 5 nước trong khu vực Đông Nam Á gồm Lào, Campuchia, Indonesia, Myanmar, Phillipines và chủ nhà Việt Nam. Hội nghị sẽ diễn ra đến hết ngày 17/12 tới.

Phát biểu tại Hội nghị, bà Đặng Thị Bích Liên, thứ trưởng Bộ VHTTDL nhận định: “Nạn “chảy máu” cổ vật ở Việt Nam được xác định là do nạn đào bới trái phép các di chỉ khảo cổ học, lấy cắp cổ vật trong di tích đền, chùa, miếu... và do chiến tranh. Những mất mát cổ vật trong chiến tranh thường xảy ra với quy mô lớn, nghiêm trọng như với Huế, Mỹ Sơn, Thăng Long… Những mất mát này cũng được ghi lại rõ ràng trong sách sử. Có thể dẫn chứng cụ thể như ngày 5/7/1885, khi tấn công vào kinh đô Huế, quân đội pháp đã lấy đi những gì là quý báu nhất ở đây. Linh mục Père Siefert, người chứng kiến sự việc này đã ghi lại: Kho tàng trong hoàng cung đã mất đi gần 24 triệu quan vàng và bạc, 228 viên kim cương, 266 món nữ trang có nạm kim cương, hạt trai, hạt ngọc, 271 đồ bằng vàng trong cung của bà Từ Dũ... tại các tôn miếu thờ các vua hầu hết các thứ có thể mang đi như mũ miện, đai áo, thảm đệm long sàng, vũ khí, hỏa lò, màn thêu hoa, đỉnh trầm, khay chén, tăm xỉa răng... đều bị lấy đi”.

“Việt Nam đã có nỗ lực nhằm ngăn chặn những thất thoát này, song việc ngăn chặn tình trạng thất thoát, chống buôn bán, xuất nhập khẩu trái phép quyền sở hữu tài sản văn hóa luôn diễn ra một cách gay go phức tạp. Trên bình diện quốc tế không dễ gì để một quốc gia sẵn lòng trao trả những hiện vật quý giá mà họ có được (bằng cách này hay cách khác) trở về những nước xuất xứ của những hiện vật đó- Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên chia sẻ. Vì thế, bà cho rằng: Thông qua bài học thực tiễn của mỗi quốc gia, hội nghị kỳ vọng sẽ tìm được tiếng nói chung trong việc ngăn chặn thất thoát buôn bán cổ vật trái phép.

Ông Edouar Planche- Thư ký Công ước UNESCO 1970- cho biết: Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển về kinh tế và xã hội trong khu vực, sự mở rộng nhanh chóng của thị trường nghệ thuật, đặc biệt là trên internet, đã làm gia tăng nhu cầu mua các hiện vật văn hóa và làm tăng nguy cơ buôn bán trái phép các hiện vật văn hóa có nguồn gốc từ các quốc gia chưa có đầy đủ biện pháp phòng chống. Đông Nam Á tiếp tục là trung tâm lớn về buôn bán trái phép đồng thời là nguồn của các hiện vật văn hóa và điểm trung chuyển. Song trong 6 quốc gia tham gia hội thảo tập huấn nhằm nâng cao năng lực chống buôn bán các tài sản văn hóa, ngăn chặn, hợp tác và thu hồi thì mới có 3 nước là Việt Nam, Myanmar, Campuchia đã phê chuẩn Công ước 1970.

Theo ông Edouar Planche, tại hội nghị này, thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm của từng quốc gia, tìm hiểu về những thách thức mà quốc gia này phải đối mặt và chỉ ra những biện pháp thực hành tốt nhất, các đại biểu sẽ cùng nhau đánh giá và vạch ra được chiến lược, các biện pháp bảo vệ, cơ chế địa phương để bảo vệ các khu di tích, di sản khỏi bị cướp bóc, chiến lược bồi thường... Quan trọng hơn cả là xây dựng được sự hợp tác xuyên biên giới để cùng nhau ngăn chặn dòng chảy buôn bán trái phép những di sản văn hóa độc đáo, không có gì có thể thay thế được của các quốc gia.

Hà An

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại