Tháng 2/2013, trình hồ sơ di sản Quần thể danh thắng Tràng An
06-06-2015 12:00

(Toquoc)- Quần thể danh thắng Tràng An được ví là Hạ Long trên cạn đang được lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.

Theo lộ trình lập hồ sơ di sản thiên nhiên thế giới đối với Quần thể danh thắng Tràng An, ngày 30/9 tới, hồ sơ sơ bộ sẽ phải hoàn thành. Ngày 1/2/2013 hồ sơ hoàn chỉnh đề nghị công nhận Quần thể danh thắng Tràng An là di sản thiên nhiên thế giới sẽ được nộp lên Ủy ban UNESCO thế giới. Hiện tỉnh Ninh Bình đang nỗ lực để thực hiện hồ sơ đúng thời hạn. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Viết Long- Giám đốc Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An nhằm hiểu rõ hơn về quá trình lập hồ sơ đối với danh thắng này.

+  Xin ông cho biết Quần thể khu danh thắng Tràng An có những điểm gì đặc biệt để chúng ta có thể thuyết phục UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới?

- Quần thể danh thắng Tràng An gồm 3 khu vực: Khu di tích lịch sử cố đô Hoa Lư, danh thắng Tam Cốc - Bích Động và khu sinh thái Tràng An, nằm trên địa bàn 8 xã, phường thuộc huyện Hoa Lư, Gia Viễn, Nho Quan và Thành phố Ninh Bình. Tổng diện tích của khu danh thắng trên 10.000 ha được bao bọc bởi 3 con sông, sông Hoàng Long (phía Bắc), sông Chanh (phía Đông), sông Bến Đang (phía Tây Nam). Hiện Quần thể danh thắng Tràng An có khoảng 50 hang động khô và gần 50 hang động nước được ví như Vịnh Hạ Long trên cạn còn hoang sơ và nguyên vẹn. Ở Việt Nam có hai di sản cùng loại hình với Quần thể danh thắng Tràng An là Phong Nha- Kẻ Bàng và Vịnh Hạ Long. Tuy nhiên, quần thể danh thắng Tràng An có điểm đặc biệt, khác hẳn với hai di sản trên là có dấu ấn cư trú của người Việt cổ thời tiền sử, thể hiện sự định cư lâu dài của con người. Điều này liên quan đến sự thay đổi địa chất, địa mạo. Những bằng chứng khảo cổ học chứng minh Ninh Bình cách đây 5- 6 ngàn năm trước là biển.

+ Hiện nay, việc thực hiện hồ sơ đã tiến hành như thế nào? Tỉnh có học tập kinh nghiệm lập hồ sơ từ địa phương nào hay không?

- Trước đây khi làm hồ sơ gửi đăng ký với UNESCO, được sự tư vấn của các chuyên gia trong nước chúng tôi tập trung vào hai tiêu chí để xây dựng hồ sơ là cảnh quan thiên nhiên (tiêu chí 7) và địa chí địa mạo (tiêu chí 8). Sau khi chuyên gia người Newdilan, Paul Diogwall tới khảo sát các hang Trống, hang Bói đã phát hiện ra nhiều vỏ sò, di chỉ khảo cổ học liên quan đến sự tiến hóa của con người qua các thời kỳ. Vì vậy, chuyên gia cho rằng ngoài hai tiêu chí trên cần bổ sung thêm tiêu chí thứ 5, cảnh quan văn hóa, sự định cư để làm nổi bật sự độc đáo của di sản. Bởi vậy, hồ sơ sẽ được lập theo hướng làm nổi bật các tiêu chí về cảnh quan thiên nhiên, địa chất địa mạo hay cảnh quan văn hóa đang được cân nhắc, lựa chọn.

Theo chuyên gia tư vấn, hiện nay trên thế giới có hơn 900 di sản, hơn 200 di sản thiên nhiên, trong đó 27 di sản thiên nhiên mang tính chất hỗn hợp cảnh quan thiên nhiên và địa chí địa mạo. Chính vì vậy, giải pháp nhấn vào yếu tố văn hóa qua khảo cổ học là hướng đi mới cho quần thể danh thắng Tràng An.

Tháng 2/2013, trình hồ sơ di sản Quần thể danh thắng Tràng An - ảnh 1

Quần thể danh thắng Tràng An gồm 3 khu vực: Khu di tích lịch sử cố đô Hoa Lư, danh thắng Tam Cốc - Bích Động và khu sinh thái Tràng An (Ảnh: Ngọc Thành)

Chúng tôi tranh thủ sự tư vấn của các chuyên gia, đã, đang công tác ở UNESCO nhằm rút ngắn được lộ trình xây dựng hồ sơ, đi đúng hướng, tránh giống một vài địa phương, mất thời gian làm hồ sơ vài ba năm rồi bị trả lại. Ngoài ra, chúng tôi cũng học tập kinh nghiệm xây dựng hồ sơ của Phong Nha, Kẻ Bàng; Hạ Long; Hoàng Thành Thăng Long… để hồ sơ được xây dựng trong thời gian ngắn nhưng đảm bảo chính xác, khoa học. Tỉnh cũng chú trọng lựa chọn các cơ quan ở chuyên sâu, nhiều năm nghiên cứu về địa phương và hệ thống núi đá vôi, chọn lựa văn hóa, theo các ý kiến chuyên gia nên theo di chỉ khảo cổ học, chứng minh vùng đất này có đời sống của người Việt cổ, văn minh cổ làm nổi bật giá trị của di sản này.

Các tiêu chí lựa chọn xây dựng hồ sơ theo hướng nào sẽ được chúng tôi công bố vào cuối tháng 4/2012.

+ Quần thể danh thắng Tràng An vẫn chưa được nhiều du khách trong nước và quốc tế biết đến. Trong khi, một trong những ưu thế để di sản được thế giới công nhận là phải quảng bá được di sản đến với thế giới. Tỉnh đã có những hành động gì để quảng bá quần thể danh thắng Tràng An?

- Chúng tôi đã lập Ban quản lý chung của quần thể danh thắng gọi tên là Ban quản lý Quần thể danh thắng Tràng An, đồng thời tăng cường tuyên truyền quảng bá di sản, chủ động báo cáo Bộ VHTTDL xây dựng hồ sơ di tích đặc biệt cấp quốc gia cho khu di tích Cố đô Hoa Lư; Tràng An- Tam Cốc Bích Động. Điều này tạo động lực góp phần vào hồ sơ về mặt văn bản pháp lý, khi trình UNESCO.

Tháng 2/2013, trình hồ sơ di sản Quần thể danh thắng Tràng An - ảnh 2

Các tiêu chí lựa chọn xây dựng hồ sơ quần thể danh thắng Tràng An trình UNESCO theo hướng nào sẽ được chúng tôi công bố vào cuối tháng 4/2012.


Ninh Bình xác định nhiệm vụ chính bên cạnh việc xây dựng hồ sơ là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, trên các phương tiện thông tin đại chúng, quảng bá hình ảnh Tràng An đến ngay trong cộng đồng người dân xung quanh Quần thể danh thắng Tràng An nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm để bảo vệ gìn giữ di sản. Chúng tôi xác định, từ nay đến khi nộp hồ sơ, phải đẩy mạnh việc vận động quảng bá ra nước ngoài, tăng cường tiếp cận các tổ chức tư vấn UNESCO thế giới, để mình làm quen với họ, cho họ hiểu mình như thế nào, đang làm gì.

+ Xin cám ơn ông!

Hồng Hà (thực hiện)

 

 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại