10 thách thức và “hai Trung Quốc”
28-08-2015 06:29

(Toquoc)-Trung Quốc đứng trước những thách thức nổi bật khó giải quyết.

Một câu hỏi mới về “hai Trung Quốc” rất khác với thời kỳ từ năm 1949 đến những năm 1970 đang nổi lên, tập trung vào việc Trung Quốc nên được hiểu như là một quốc gia hùng mạnh, với một tương lai đầy hứa hẹn bất chấp có một số khó khăn ngắn hạn, hay như là một đất nước đang gặp phải những vấn đề cơ cấu nghiêm trọng và triển vọng dài hạn không chắc chắn.

10 thách thức và “hai Trung Quốc” - ảnh 1

Kinh tế Trung Quốc đang giảm tốc, sự chuyển đổi mô hình từ tăng trưởng dựa vào xuất khẩu không diễn ra như mong đợi

 

10 thách thức đối với Trung Quốc

Các nhà phân tích Trung Quốc gần đây nêu bật những thách thức lớn đặt ra với Trung Quốc:

Một, quan hệ căng thẳng giữa áp lực của kinh tế xuống dốc với yêu cầu nội tại của chính quyền về tăng trưởng  tốc độ cao;

Hai, áp lực về môi trường nghiêm trọng, với nguy cơ môi trường sinh thái có thể bùng phát sớm hơn dự báo; theo ước tính, ô nhiễm không khí đang giết chết 1,6 triệu người Trung Quốc mỗi năm. Dân số ngày một già đi đặt ra một mối đe dọa nữa cho sự thịnh vượng lâu dài.

Ba, phân phối thu nhập không ngừng xấu đi, chênh lệch giàu nghèo không ngừng mở rộng, tạo thành “hai Trung Quốc”;

Bốn, tầng lớp trẻ mất đi độnglực sáng tạo và lập nghiệp, phải chạy theo các nhu cầu tất yếu của đời sống, như nhà ở, việc làm;

Năm, xã hội không có một giá trị chung quan trọng được cộng đồng thừa nhận, giữa lúc sự suy đồi đạo đức thể hiện ngày càng rõ rệt;

Sáu, lợi ích nhóm níu kéo cải cách; dân chúng thiếu nhận thức chung và không quan tâm tới cải cách;

Bảy, kết cấu “nhị nguyên” (thành thị và nông thôn) đang biến thành kết cấu “tam nguyên” (thành thị - nông thôn - “nông dân công”), do nông dân từ nông thôn ra thành thị làm công bị bóc lột và bị phân biệt đối xử;

Tám, con đường  và phương thức để cho công dân tham gia vào quá trình chế độ hóa không thích ứng cùng với sự phát triển của kỹ thuật mạng vốn đang thay đổi  nội dung và hình thức dân chủ chính trị, tác động đến phương thức duy trì ổn định xã hội theo kiểu cũ;

Chín, tham nhũng hủ bại không thể khống chế; “quyền lực tư bản hóa” và  “tư bản quyền lực hóa”, hình thức tham nhũng  biến hóa, phát triển từ cá nhân hóa đến tổ chức hóa và chế độ hóa;

Mười, lòng tin chính trị và sự cảm thông chính trị của dân chúng đã mai một nghiêm tọng, khuynh hướng chống đối gia tăng giữa chủ-thợ, nông dân bị mất đất với chính quyền địa phương.

“Hai Trung Quốc”

Mạng Project Syndicate ngày 21/8, có bài phân tích cho rằng, cho đến những năm gần đây, hầu như không có lý do để đặt một câu hỏi về “hai Trung Quốc”. Nền kinh tế của Trung Quốc đã tăng trưởng với tốc độ trung bình hàng năm đáng kinh ngạc 10% hoặc cao hơn trong hơn ba thập kỷ qua. Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Hàng trăm triệu người Trung Quốc đã trở thành tầng lớp trung lưu. Mô hình Trung Quốc tỏ ra hấp dẫn đối với nhiều nước đang phát triển khác, đặc biệt là trong bối cảnh của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 nổ ra từ Mỹ và dường như làm mất uy tín của chủ nghĩa tư bản tự do kiểu Mỹ.

Nhưng câu hỏi về tương lai của Trung Quốc hiện nay là không thể tránh được. Theo thông báo chính thức, tăng trưởng kinh tế đã chậm lại còn gần 7%; nhưng nhiều người tin rằng con số thực tế là dưới 5%. Sự suy giảm sẽ xảy ra không có gì phải ngạc nhiên; tất cả các nền kinh tế đang phát triển đều trải nghiệm tương tự khi họ lớn lên và trưởng thành. Tuy nhiên, tốc độ và mức độ thay đổi này đã làm cho các nhà chức trách Bắc Kinh giật mình, và dấy lên nỗi sợ hãi chính thức rằng tăng trưởng sẽ không đạt được tỷ lệ cần thiết để đất nước có thể hiện đại hóa theo kế hoạch.

Sự hoảng hốt của chính phủ đối với sự suy giảm tăng trưởng kinh tế sâu hơn so với dự kiến ​​đã được phản ánh trong sự can thiệp mạnh tay của chính phủ trong tháng 7 để đóng băng thị trường chứng khoán. Trong tháng này diễn ra sự phá giá bất ngờ của đồng nhân dân tế (DNT), cho thấy sự chuyển đổi từ tăng trưởng dựa vào xuất khẩu không diễn ra như mong đợi.

Trong khi đó, chiến dịch chống tham nhũng càng giống như một chiến lược để củng cố quyền lực, chứ không phải là một nỗ lực để cải cách nhà nước vì lợi ích của nền kinh tế và xã hội Trung Quốc. Gần đây người ta nghe ít hơn về mô hình Trung Quốc và nhiều hơn về thực tại của Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc muốn có tăng trưởng kinh tế được tạo ra bởi chủ nghĩa tư bản, nhưng không muốn có sự suy thoái đi kèm với nó. Họ muốn có sự đổi mới được tạo ra bởi một xã hội cởi mở, nhưng không muốn có sự tự do trí tuệ gắn liền với một xã hội cởi mở.

Một số nhà quan sát lo sợ một Trung Quốc trỗi dậy sẽ thở phào nhẹ nhõm với những khó khăn hiện tại của Trung Quốc. Nhưng đó là thiển cận. Một Trung Quốc tăng trưởng chậm sẽ làm suy yếu sự phục hồi kinh tế toàn cầu. Nó sẽ là một đối tác ít sẵn sàng hơn trong việc giải quyết những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu. Nguy hiểm hơn tất cả là, một Trung Quốc đang gặp khó khăn có thể bị cám dỗ để quay về với chủ nghĩa phiêu lưu ở bên ngoài. Thật vậy, có một số dấu hiệu cho thấy các nhà chức trách Trung Quốc đang làm chính điều này ở Biển Đông.

Chính phủ Trung Quốc cần phải tìm ra sự cân bằng đúng đắn giữa lợi ích của nhà nước và các quyền cá nhân, giữa tăng trưởng kinh tế và quản lý môi trường, và giữa vai trò của thị trường và của nhà nước. Đó là chưa nói giữa đối nội và đối ngoại./.

Lưu Việt (Gt)

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại