Đề xuất đưa quyền được chết vào bộ luật dân sự?
23-04-2015 06:18
"Người bệnh nặng, y học bó tay, gia đình kiệt quệ, mong được chết một cách êm dịu cũng rất nên chấp thuận cho họ", tiến sĩ Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Pháp chế (Bộ Y tế) đề xuất.  
Đề xuất đưa quyền được chết vào bộ luật dân sự?  - ảnh 1
Tiến sĩ Nguyễn Huy Quang: "Đã có quyền sống tại sao không đặt ra quyền được chết?" - Ảnh: Nguyễn Khánh

Tôi làm luật mà lại làm luật trong nghề y, tôi thấu hiểu nỗi đau đớn của người bệnh nan y, và sau khi tôi phát biểu điều này có rất nhiều chuyên gia đồng cảm với tôi.

Tiến sĩ Nguyễn Huy Quang

Năm 2005 khi xây dựng bộ Luật dân sự, có ý kiến đề nghị có quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc, thì những người bệnh nạn y đang phải chịu đau đớn, y học bó tay trước bệnh tật của họ cũng có thể có quyền được êm ái đi về thế giới bên kia. 

10 năm sau, 2015, khi xây dựng dự luật dân sự sửa đổi, lại có những ý kiến đề xuất đưa quyền được chết vào bộ luật dân sự.

Tuổi Trẻ đã phỏng vấn ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, một trong những người có đề xuất này.

Ông Quang nói khi xây dựng dự thảo Luật dân sự sửa đổi, trong đó có ý kiến về quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc, được bảo đảm về sức khỏe, thân thể..., đây là những quyền cơ bản của con người theo Hiến pháp 2013.

Theo khái niệm rộng, đã có quyền sống tại sao không đặt ra vấn đề quyền được chết? Trên thực tế những người bệnh nặng, y học bó tay, họ phải chịu đau đớn và không muốn kéo dài sự đau đớn ấy, hay những người bệnh nặng sống thực vật, các chức năng khác của cơ thể phải nhờ máy móc hỗ trợ, họ sống không ra sống mà chết cũng không ra chết, người bệnh cũng rất khổ. Những người này, đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần đến tột cùng, lúc đó có thể giải quyết nguyện vọng cho người ta hay để “sinh có hạn, tử bất kỳ”.

Thưa ông, quyền sống là một quyền thiêng liêng, việc đề xuất một quyền lạ đời là quyền được chết, liệu có gây sốc?

Vấn đề này khi đưa ra bàn bao giờ cũng gây tranh luật gay gắt, thậm chí quyết liệt về các khía cạnh đạo đức và pháp lý. Nếu quyền được chết này hiểu theo nghĩa rộng thì là sự lựa chọn của con người để chấm dứt mọi đau khổ, đã có những người tự tử để chấm dứt đau khổ.

Ở đây nảy sinh một vấn đề là người ta không tự tử mà muốn được chết êm ái, nhờ cơ sở khám chữa bệnh hỗ trợ thực hiện nguyện vọng và không phải chịu đựng những đau đớn nữa thì pháp luật cho phép hay không cho phép?

Bác sĩ biết người bệnh sẽ không thể sống thêm nhiều, bác sĩ thực hiện những kỹ năng để người bệnh đỡ đau đớn trong những ngày cuối đời nhưng khi thuốc hết tác dụng, người ta lại đau đớn rên la.

Quá trình ấy cứ kéo dài vật vã đến lúc người bệnh qua đời. Nguyên lý ấy phù hợp với thuyết “sinh có hạn, tử bất kỳ”. Đưa vấn đề này ra bàn, dù được chấp thuận hay không, nhưng đây cũng là vấn đề đáng bàn và nếu chấp thuận hay không cũng có thước đo về nguyện vọng trong vấn đề khó này.

Nếu được chấp thuận, thưa ông, ai sẽ là người quyết định để một người bệnh được nhận quyền được chết, người thân hay bản thân người bệnh?

Việc này nếu cho phép sẽ vấp phải những vấn đề về pháp lý cũng như đạo đức. Về pháp lý, nếu pháp luật cho phép thì việc hỗ trợ người bệnh không phải là giết người hoặc hành vi giúp người khác tự sát. Nhưng đây vẫn là vấn đề đạo đức kể cả pháp luật cho phép. Vì không phải ai cũng đủ dũng cảm để chấm dứt cuộc sống của người khác, dù người ta đang đau đớn vật vã và phải lựa chọn.

Vấn đề nữa là chính bản thân người bệnh hay người thân được quyết định? Người thân thì ai trong gia đình có quyền? Tôi nghĩ rằng kể cả nếu pháp luật cho phép, chỉ cá nhân người đó có nguyện vọng thì mới nên xem xét, bằng cách cơ sở khám chữa bệnh thành lập một hội đồng, xem nguyện vọng của người bệnh, bệnh trạng của họ, tình trạng sức khỏe... trước khi có quyết định, còn người thân thì không nên vì có thể có những vấn đề đạo đức và pháp lý khác.

Ở một nước phương Đông như Việt Nam thì đây là vấn đề rất mới, gây tranh luận, theo ông thì kết quả của đề xuất này sẽ như thế nào?

Ngay cả trên thế giới cũng mới có mấy quốc gia như Bỉ, Hà Lan, Thụy Sỹ, Argentina... cho phép quyền được chết. Nhưng như tôi đã nói thì ngay cả khi không được chấp thuận, đây vẫn là một vấn đề nên đặt ra để bàn thảo.
Nguồn: Tuổi trẻ

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại