Giá nguyên nhiên liệu giảm mạnh sao người tiêu dùng chưa có lợi?
29-12-2015 06:10

Trong năm 2015, hàng loạt các nguyên, vật liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất và tiêu dùng như xăng dầu, khí hóa lỏng (LPG), nhựa, cao su đã giảm giá mạnh. Tuy vậy, người tiêu dùng trong nước không được thụ hưởng tương ứng, vì sao?

Giá nguyên nhiên liệu giảm mạnh sao người tiêu dùng chưa có lợi? - ảnh 1
Thuế bảo vệ môi trường tăng gấp ba, một số phí tăng thêm đã khiến giá bán lẻ xăng dầu trong nước giảm không tương ứng với mức giảm của giá thế giới trong năm qua - Ảnh: Minh Tâm

Xăng dầu giảm hơn 40%

Giảm giá mạnh nhất có lẽ là các mặt hàng xăng dầu. Số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan tính đến ngày 15-12 cho thấy tổng lượng xăng dầu nhập khẩu từ đầu năm đến thời điểm này là 9,5 triệu tấn với giá trị hơn 5,1 tỉ đô la Mỹ. Tính bình quân, giá mỗi tấn xăng dầu nhập khẩu là 537,9 đô la Mỹ. So với cùng kỳ năm trước, giá bình quân giảm tới gần 41%.

Cụ thể, xăng nhập khẩu trong gần 12 tháng năm nay đạt hơn 2,47 triệu tấn, tăng không đáng kể so với cùng kỳ nhưng giá lại giảm tới 40,6%. Tương tự, dầu diesel nhập khẩu tăng rất mạnh về lượng (26,2% với gần 5 triệu tấn) nhưng lại giảm giá tới 41,1%.

Ở mặt hàng nhiên liệu bay, tình hình lần lượt là tăng 14,6% về lượng nhưng giảm 40,8% về giá trị so với cùng kỳ.

Với một mặt hàng cũng gần với xăng dầu là khí hoá lỏng LPG, tổng sản lượng nhập khẩu tính từ 1-1 đến 15-12 đạt hơn 1 triệu tấn, tăng 22,3% về lượng. Tính bình quân, giá nhập khẩu trong năm qua là 496 đô la Mỹ/tấn, giảm 42,4% so với cùng kỳ.

Cao su, chất dẻo giảm trên dưới 25%

Các nguyên liệu quan trọng trong sản xuất như chất dẻo, cao su (có nguồn gốc từ dầu thô) cũng tiếp tục xu hướng giảm giá mạnh đã bắt đầu từ năm 2014.

Với chất dẻo nguyên liệu, số liệu của Tổng cục Hải quan ghi nhận số lượng nhập khẩu từ đầu năm đến ngày 15-12 là gần 3,75 triệu tấn với tổng giá trị hơn 5,71 tỉ đô la Mỹ. Tính bình quân, giá mỗi tấn chất dẻo nguyên liệu nhập khẩu là 1.523,5 đô la Mỹ, giảm 27% so với cùng kỳ (lượng nhập khẩu tăng nhẹ).

Trong khi đó, cao su nguyên liệu đạt tổng lượng nhập khẩu hơn 366.000 tấn với giá trị hơn 615 triệu đô la Mỹ. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng tăng 18,6% nhưng giảm 16% về giá trị.

Đại diện một số doanh nghiệp sản xuất sử dụng nguyên liệu nhựa, cao su cũng thừa nhận, chi phí sản xuất năm 2015 “đỡ” hơn rất nhiều nhờ giá nhập khẩu nguyên liệu giảm.

Tổng cục Thống kê tại Báo cáo tình hình kinh tế xã hội năm 2015 thì ghi nhận, có 24,4% số doanh nghiệp khẳng định chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm qúi 4 tăng so với qúi trước; 10,4% số doanh nghiệp cho biết chi phí giảm và 65,2% số doanh nghiệp cho rằng chi phí ổn định.

Giá trong nước không giảm tương ứng

Tuy giá thế giới giảm sâu như vậy nhưng giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu hay giá bán các sản phẩm sản xuất từ nhựa, cao su đến tay người tiêu dùng lại không giảm tương ứng.

Tính đến ngày 18-12, ngày có lần điều chỉnh giá bán lẻ cuối cùng trong năm 2015 của các mặt hàng xăng dầu thì giá xăng A92 ở vùng 1 còn 16.400 đồng/lít. So với mức giá hồi đầu năm, ngày 6-1 (17.570 đồng/lít) thì giá cuối năm chỉ giảm 6,7%!

Còn tính theo giá bình quân thì giá bán lẻ trong năm 2015 là 17.200 đồng/lít, giảm 27,2% so với giá bình quân năm 2014, vẫn thấp hơn mức giảm giá bình quân nhập khẩu.

Giá dầu diesel bán lẻ đến ngày 18-12 còn 11.930 đồng, giảm 28,3% so với mức giá 16.630 đồng/lít hôm 6-1. Giá bình quân năm 2015 (14.760 đồng/lít) giảm 34,8% so với năm 2014 (mức 19.625 đồng/lít).

Tại sao mức giảm giá xăng dầu trong nước chưa tương ứng với mức giảm giá nhập khẩu?

Ngoài yếu tố thuế nhập khẩu biến động (tăng hai lần trong thời gian từ tháng 12-2014 đến tháng 1-2015, đẩy xăng lên mức 35%; dầu diesel lên 30% rồi giảm dần xuống 20% đối với xăng và 5-10% đối với dầu tùy thị trường như hiện tại) thì nguyên nhân chính nằm ở việc thuế bảo vệ môi trường của các mặt hàng đã tăng mạnh từ ngày 1-5.

Trong đó, thuế bảo vệ môi trường, tính theo con số tuyệt đối đã tăng gấp ba lần ở các mặt hàng (trừ dầu hỏa). Xăng, nhiên liệu bay tăng từ 1.000 đồng/lít lên 3.000 đồng/lít; dầu diesel từ 500 đồng lên 1.500 đồng/lít.

Ngoài ra, chi phí định mức Bộ Tài chính quy định để tính giá cơ sở của các mặt hàng xăng dầu (hình thành bởi giá nhập khẩu bình quân, thuế, phí… làm cơ sở áp giá bán lẻ trong nước) cũng tăng thêm vài trăm đồng mỗi lít.

Các yếu tố về thuế, phí, nhất là thuế bảo vệ môi trường đã đẩy giá cơ sở tăng. Giá bán lẻ do vậy không giảm tương ứng như mức giảm của giá nhập khẩu.

Trong khi đó, giá bán các sản phẩm sản xuất từ nhựa, cao su đến tay người tiêu dùng cuối cùng thì suốt năm qua vẫn gần như không biến động.

Báo cáo tình hình kinh tế xã hội năm 2015 của Tổng cục Thống kê ghi nhận, có 15,4% số doanh nghiệp được hỏi cho biết giá bán sản phẩm tăng trong quí 4-2015 so với cùng kỳ; 13,6% số doanh nghiệp có giá bán thấp hơn và 71% số doanh nghiệp có giá bán sản phẩm ổn định. Đồng thời, dự kiến giá bán sản phẩm qúi 1 năm 2016 so với quí 4 năm 2015 sẽ tiếp tục ổn định (73,4% số doanh nghiệp dự báo).

Đại diện một số doanh nghiệp lý giải, trong khi giá nguyên liệu đỡ hơn thì các chi phí về nhân công, điện lại tăng. Bên cạnh đó, mặt trái của việc giá nguyên liệu giảm là phải bù lỗ vì hàng về đến kho phải mất một vài tháng, thậm chí lâu hơn tính từ thời điểm đặt hàng và giá lúc đó lại còn giảm thêm.

Nhu cầu tiêu thụ tăng

Số liệu thống kê ở các mặt hàng kể trên có một điểm chung, đó là lượng nhập khẩu đều tăng so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, có những mặt hàng tăng khá như xăng dầu các loại, LPG... Điều này phản ánh việc giá nhập khẩu giảm nên doanh nghiệp tăng cường nhập. Đồng thời cũng cho thấy nhu cầu tiêu dùng trong nước trong năm qua cũng đã tăng lên. Sản lượng tiêu thụ của Petrolimex, doanh nghiệp xăng dầu đầu mối lớn nhất cả nước, trong nhiều tháng qua đều tăng trên dưới 10%, theo báo cáo tài chính của doanh nghiệp này.

Tổng cục Thống kê thì ghi nhận, tính chung cả năm 2015, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp ước tính tăng 9,8% so với năm 2014 (quý I tăng 9,3%; quý 2 tăng 10,2%; quý 3 tăng 9,3%; quý 4 ước tính tăng 10%), cao hơn nhiều so với mức tăng 5,9% của năm 2013 và 7,6% của năm 2014.

Trong khi đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước tính đạt 3.242.900 tỉ đồng, tăng 9,5% so với năm trước (loại trừ yếu tố giá tăng 8,4%, cao hơn mức tăng 8,1% của năm 2014).

Minh Tâm
Nguồn: Thời báo Kinh tế Sài gòn

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại