Hạt lúa oằn lưng “cõng” thuế
23-06-2015 06:54
Hạt lúa của nông dân ĐBSCL đang bán ra với loại thường dao động từ 5.000– 5.100 đồng/kg, loại hạt dài xuất khẩu khoảng 5.300 - 5.400 đồng/kg. Với giá bán này chưa thể đảm bảo được 30% lợi nhuận cho người trồng lúa theo Nghị định 109. Thế nhưng hạt lúa nhỏ bé này lại đang phải “cõng” trên vai đến 4 loại thuế giá trị gia tăng (GTGT) với tổng mức thuế lên đến 20%.

Lâu nay, giá trị hạt lúa sau khi được các doanh nghiệp mua về sẽ xay xát ra sản phẩm chính là gạo và các phụ phẩm như tấm, cám, trấu và khi các sản phẩm này bán ra mỗi loại đều phải chịu 5% thuế GTGT.

Ví dụ thuế GTGT bán gạo là 5%, thuế bán tấm 5%, bán cám 5% và bán trấu 5%. Như vậy, lúa của người nông dân làm ra phải oằn lưng “cõng” đến 4 thứ thuế và tổng các thứ thuế này lên đến 20%!

Đây chính là kiểu đánh “thuế chồng thuế”, và tại thị trường trong nước, trong khi các doanh nghiệp kinh doanh gạo bán nội địa phải chịu 5% thuế GTGT thì các các hộ kinh doanh cá thể không phải đóng thuế này, chính vì vậy đã làm giảm sức cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị trường nội địa.

Theo các chuyên gia, trong xay xát chế biến của ngành lương thực, gạo được cho là chính phẩm còn tấm, cám và trấu là những phụ phẩm nhưng từ trước tới nay tất cả các phụ phẩm này đều phải đóng 5% thuế GTGT như nhau.

Đây là chính sự bất hợp lý của ngành lương thực, sự bất hợp lý này đã được Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) kiến nghị rất nhiều lần lên Chính phủ đề nghị xem xét lại việc đánh quá nhiều thứ thuế trên hạt lúa, tuy nhiên đến nay vẫn chưa được giải quyết, cho dù Chính phủ đã đồng ý nhiều lần.

Thời gian gần đây do đầu ra của hạt gạo quá khó khăn Chính phủ đã cho miễn 5% thuế GTGT đối với gạo bán nội địa, nhưng phụ phẩm vẫn phải chịu thuế. Do gánh quá nhiều thứ thuế đã làm giảm sức cạnh tranh của hạt gạo Việt Nam trên thị trường thế giới lẫn nội địa.

Nếu Chính phủ bỏ được thuế này thì giá thành hạt gạo Việt Nam sẽ được kéo thấp xuống, giúp cho gạo Việt Nam thừa sức cạnh tranh, đặc biệt trong giai đoạn thế giới dư thừa lương thực như hiện nay.

Trong những tháng đầu năm 2015, tình hình xuất khẩu gạo gặp nhiều khó khăn, số lượng và giá trị xuất khẩu gạo giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2014.

Tại cuộc họp về tình hình xuất khẩu gạo vào cuối tháng 4/2015 vừa qua, để khuyến khích sản xuất, tiêu dùng gạo trong nước, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính xem xét đề nghị về việc bỏ quy định áp thuế GTGT 5% đối với gạo sản xuất, tiêu dùng trong nước để có giải pháp xử lý bảo đảm công bằng và khuyến khích sản xuất, tiêu dùng gạo sản xuất trong nước.
 
Bên cạnh vấn đề “thuế chồng thuế”, với hạt lúa còn một bất cập nữa, đó là vai trò của “lực lượng hàng xáo”.

Trên thực tế, lực lượng hàng xáo là những người nông dân, sau khi thu hoạch xong mùa vụ, bà con dùng thời gian nhàn rỗi cùng với các phương tiện vận chuyển nhỏ (khoảng vài chục tấn) tìm mua lúa ở các vùng sâu, vùng xa và lấy công làm lãi.

Nếu Nhà nước yêu cầu họ vào tổ chức của doanh nghiệp thì phải có hợp đồng, có doanh thu và phải kê khai thuế thu nhập cá nhân. Vấn đề này vấp phải phản ứng quyết liệt, vì bà con cho rằng “tôi đang bỏ sức lao động ra để kiếm đồng lời”.

Ngoài ra, đối với nông dân cũng như hàng xáo khi mua, bán nông sản chỉ thích “tiền tươi, thóc thật” nên không có tài khoản ở ngân hàng, khi vào tổ chức hàng xáo phải mở tài khoản ngân hàng, do vậy họ không chịu vì vừa tốn phí rút tiền vừa mất thời gian...

Trong khi đó, theo quy định tài chính cứ trên 20 triệu đồng là phải chuyền khoản. Đây là khó khăn lớn mà tới nay vẫn chưa tháo gỡ được.

Theo nhiều chuyên gia, muốn tháo gỡ vấn đề này, Chính phủ phải đề nghị Quốc hội xem xét miễn giảm cho ngành nghề này và đặc biệt là bỏ thuế GTGT với các sản phẩm xay xát ra lúa.

“Chúng ta cần thay đổi quan điểm và nên xem hàng xáo là một nghề không thể thiếu trong ngành lương thực Việt Nam”, một chuyên gia chia sẻ.

Năm 2010, VFA đã thí điểm mô hình “Tổ chức lực lượng hàng xáo liên kết với doanh nghiệp thu mua lúa của nông dân”. Thông qua mối liên kết này, giá mua lúa được giữ ổn định trong từng thời điểm và được điều chỉnh linh hoạt theo biến động của thị trường, thuận lợi cho cả ba phía: nông dân, doanh nghiệp và hàng xáo.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã xảy ra vướng mắc và VFA đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu trình Chính phủ xem xét điều chỉnh thu thuế GTGT và thu nhập cá nhân đối với hàng xáo, thanh toán hóa đơn và chuyển khoản có giá trị trên 20 triệu đồng đối với doanh nghiệp, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp liên kết với hàng xáo, tổ chức thu mua lúa gạo của nông dân đạt kết quả tốt.

Song, đến này vẫn chưa được giải quyết.
Nguyễn Huyền
Nguồn: VnEconomy
Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại