Quản lý, khai thác cảng hàng không: Khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh
10-04-2015 01:50

Đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia kinh tế hàng đầu và lãnh đạo nhiều doanh nghiệp hàng không đều cho rằng “xã hội hóa hoạt động quản lý, khai thác cảng hàng không” là một chủ trương thực tế và đúng đắn, giúp giảm bớt gánh nặng đầu tư của nhà nước, khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh trên thị trường hàng không và quan trọng hơn, hạn chế được những xung đột giữa nguồn lực, quyền lực và lợi ích.

Quản lý, khai thác cảng hàng không: Khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh - ảnh 1

Sân bay Phú Quốc

TS. Trương Văn Phước - Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia: Tư nhân hóa các sân bay thương mại đang là xu hướng toàn cầu

Quản lý, khai thác cảng hàng không: Khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh - ảnh 2

Hoạt động này được đánh giá là sẽ đem lại nhiều lợi ích, cho cả Nhà nước, tư nhân và hành khách. Theo đánh giá của các nhà kinh tế, việc tư nhân hóa các sân bay thương mại nói riêng và lĩnh vực giao thông nói chung có lợi cho Nhà nước ở chỗ thu hút được nguồn vốn tư nhân, giảm đầu tư từ ngân sách nhà nước trong bối cảnh nợ công đang gia tăng trên toàn cầu. Tại Châu Âu, Chính phủ Pháp năm 2006 đã bán 49,4% cổ phần (CP) Cty Aéroports de Paris (ADP) sở hữu sân bay quốc tế lớn nhất nước Pháp Charles de Gaulle cho các tập đoàn như Vinci, Predica hay Schiphol Group và các nhà đầu tư khác; Chính phủ Anh cũng bán 7 sân bay thuộc sở hữu của Tập đoàn Nhà nước British Airports Authority (BAA), trong đó có các sân bay lớn nhất là Heathrow, Gatwick… cho các nhà đầu tư. Tại Châu Á, Chính phủ Trung Quốc cũng bán 45% CP sân bay Bắc Kinh cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Ngay trong khu vực, Chính phủ Campuchia cũng nhượng quyền quản lý và khai thác ba sân bay lớn nhất tại Phnom Penh, Siem Reap và Sihanoukville cho Công ty ADP-M, một Cty con của ADP.

Ông Lê Mạnh Hùng - TGĐ TCty Cảng hàng không VN: Tư nhân sẽ được tham gia vào thị trường hàng không

Quản lý, khai thác cảng hàng không: Khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh - ảnh 3

Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) dự báo trong giai đoạn 2013 - 2017, Việt Nam là 1 trong 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng hành khách quốc tế nhanh nhất thế giới với tỉ lệ tăng trưởng là 7%/năm, còn theo đánh giá của Trung tâm hàng không Châu Á - Thái Bình Dương (CAPA), Việt Nam có tốc độ tăng trưởng vận tải hàng không nội địa trong giai đoạn 2002 - 2013 là 16%/năm, xếp thứ 2 khu vực Đông Nam Á. Bộ GTVT đã ban hành đề án “Huy động vốn xã hội hóa để đầu tư kết cấu hạ tầng hàng không” tại Quyết định số 4908/QĐ-BGTVT ngày 24.12.2014 để huy động mọi nguồn lực đáp ứng yêu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng hàng không theo chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển và quy hoạch cảng hàng không, sân bay được duyệt. Để triển khai thực hiện đề án trên thì DNTN sẽ được tham gia vào thị trường hàng không. Việc huy động vốn xã hội hóa để đầu tư kết cấu hạ tầng hàng không nói chung mà cụ thể là hình thức nhượng quyền khai thác, bán cảng hàng không, sân bay nói riêng, là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với tình hình thực tiễn, phù hợp với xu thế của thế giới. Bên cạnh các ưu điểm mang lại thì chúng ta cần phải đặc biệt chú ý đến các mặt hạn chế, tồn tại cần phải khắc phục để có thể thực hiện tốt đề án “Huy động vốn xã hội hóa để đầu tư kết cấu hạ tầng hàng không” nhằm xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020, đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 16.1.2012 của Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa XI đã đề ra.

Ông Lại Xuân Thanh - Cục trưởng Cục Hàng không VN: Hoàn tất cổ phần hóa TCty Cảng hàng không trong năm 2015

Quản lý, khai thác cảng hàng không: Khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh - ảnh 4

Về tiến trình CPH TCty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), hiện nay Bộ GTVT đang chỉ đạo ACV tập trung hoàn thành phương án CPH (sơ bộ giá trị DN khoảng trên 37.919 tỉ đồng, giá trị phần vốn nhà nước khoảng trên 20.769 tỉ đồng); dự kiến sẽ trình Thủ tướng Chính phủ thông qua phương án trong tháng 4.2015 và hoàn thành CPH trong năm 2015. Tùy theo tỉ lệ phần vốn nhà nước mà Chính phủ quyết định giữ lại, phần còn lại sẽ được chào bán cho các nhà đầu tư và các cá nhân. Đây là một hình thức thông dụng để tư nhân tham gia đầu tư vào kết cấu hạ tầng hàng không và đã được triển khai rộng rãi tại Việt Nam đối với lĩnh vực giao thông khác. Thủ tướng Chính phủ phê duyệt danh mục và phương án nhượng quyền; phê duyệt phương án CPH ACV; Bộ Tài chính chủ trì trong việc quyết định định giá tài sản, phương án tài chính; Bộ GTVT chủ trì trong việc phê duyệt hợp đồng nhượng quyền.

TS Võ Trí Thành, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư: Tạo sự minh bạch và bảo vệ áp lực cạnh tranh

Quản lý, khai thác cảng hàng không: Khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh - ảnh 5 

Ở Việt Nam, gần đây có rất nhiều nhà đầu tư, doanh nghiệp tư nhân hào hứng đầu tư vào hạ tầng giao thông, cảng biển... Đây không phải điều mới mẻ, trên thế giới đã có rất nhiều nước làm như vậy. Thông thường tư nhân thực hiện đầu tư sẽ hiệu quả hơn bởi hai lý do. Thứ nhất, điều đó hạn chế được những xung đột giữa nguồn lực, quyền lực, và lợi ích. Thứ hai, nó có thể huy động được nguồn vốn, kỹ năng công nghệ của khu vực tư nhân, nhất là trong bối cảnh nguồn lực ngân sách hạn hẹp, nợ công có những vấn đề nhất định. Việt Nam chưa có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Khi “hút” đầu tư tư nhân vào kết cầu hạ tầng, cũng có thể phát sinh những phí tổn nhất định của quá trình điều chỉnh; song nhìn chung đây là việc cần làm và là xu thế tích cực. Sở hữu tư nhân là một nhân tố giúp đầu tư và/hoặc quản lý dự án hiệu quả hơn, song chưa đủ. Vẫn rất cần phải đảm bảo cạnh tranh, hạn chế và tránh độc quyền. Việc bảo vệ áp lực cạnh tranh là cần thiết bởi vì chỉ có cạnh tranh và chịu áp lực cạnh tranh thì lợi ích của người tiêu dùng mới được đảm bảo tốt nhất và nguồn lực mới được phân bổ hiệu quả nhất. Và có cạnh tranh thì mới chọn được đối tác tốt, nhà đầu tư tốt, doanh nghiệp tốt.

Ông Nguyễn Đức Tâm - Phó TGĐ Vietjet Air (VJ): Mong muốn chia sẻ gánh nặng đầu tư với Nhà nước

Quản lý, khai thác cảng hàng không: Khơi thông sự minh bạch, cạnh tranh - ảnh 6 

Không còn nghi ngờ gì nữa, xã hội hóa hạ tầng hàng không đã diễn ra từ mấy chục năm trước trên thế giới và là xu hướng tất yếu đang diễn ra tại Việt Nam. Việt Nam là quốc gia có 92 triệu dân nhưng tỉ lệ sân bay/triệu dân và tỉ lệ ghế cung ứng/người dân là thấp trong khu vực. Theo dự báo của IATA tới năm 2017, Việt Nam xếp thứ 3 về tăng trưởng hàng không trong khu vực. Hiện nay VJ là hãng hàng không “sinh sau đẻ muộn”, hoàn toàn không có mặt bằng tại sân bay, không có các Cty phục vụ mặt đất thuộc hãng. VJ là hãng hàng không duy nhất mà toàn bộ các dịch vụ cung ứng tại các cảng hàng không đều không do hãng tự cung cấp. VJ xin bày tỏ mong muốn được chia sẻ gánh nặng đầu tư của Nhà nước và sự vất vả của toàn ngành bằng việc xin quyền khai thác một số nhà ga mà hiện nay chúng tôi đang hoạt động với khoảng 150 chuyến bay hằng ngày.

Trong phương án xin nhượng quyền khai thác của mình, VJ mong muốn và sẵn sàng hợp tác, liên minh liên kết với các đơn vị hoạt động trong ngành hàng không, nhất là các doanh nghiệp cảng hàng không, các hãng hàng không để cùng xây dựng và phát triển ngành hàng không Việt Nam hiện đại, hội nhập, đủ năng lực cạnh tranh quốc tế. Hợp tác và sử dụng dịch vụ chung giữa các hãng hàng không, giữa các DN hoạt động hàng không, hình thành các liên minh, liên kết, liên danh đang là xu hướng mạnh mẽ trên thị trường hàng không quốc tế.

LÂM CHÍ CÔNG (lược ghi)

(Nguồn: Lao động)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại