Tự truyện của một lão nông
26-10-2015 04:13


(Toquoc)- Vào những ngày cuối thu, bất ngờ tôi nhận được bản thảo một cuốn tự truyện của một cụ ông đã gần tám mươi tuổi với ý định được biên tập, xuất bản để tặng lại cho con cháu trong họ mạc. Không lạ gì với trào lưu tự in thơ rồi biếu tặng đang lan tràn khắp nơi nhưng đến khi đọc qua một lượt bản thảo tôi thực sự bất ngờ về chất lượng bản thảo. Ngoài vốn tư liệu lịch sử của làng quê những năm kháng chiến còn phải kể đến tài kể chuyện, miêu tả rất có hồn và hấp dẫn của ông.  

Sinh năm 1938 tại làng Chính Đại, xã Nga Điền, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình mà cả cha mẹ đều tham gia hoạt động cách mạng trước năm 1945, ông Mai Thanh Lương (Mai Xuân Quát) đã sớm tham gia đội thiếu niên quân báo của làng và hoạt động rất tích cực. Năm 1964 (Sau sự kiện vịnh Bắc Bộ), ông Lương nhập ngũ rồi sau đó chuyển về công tác tại nông trường Cửu Long, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình cho tới khi nghỉ hưu.

Tự truyện của một lão nông  - ảnh 1
Bìa sách

Trong kí ức của ông, cửa biển Thần Phù linh thiêng đã từng là tiền tiêu đón đầu sóng dữ nhấn chìm đoàn thuyền xâm lăng của Nhà Hán năm 43, khiến Mã Viện phải tháo chạy. Đây cũng là mảnh đất mà Mai An Tiêm đã tìm ra giống dưa quý với bao truyền thuyết mang đậm giá trị văn hóa. Trong kháng chiến chống Pháp, quân và dân làng Chính Đại từng có hơn hai ngàn ngày khói lửa liên tục quần nhau quần nhau với thực dân Pháp để giành giật từng tấc đất ông cha. Nhưng, không phải vì thế mà cuốn tự truyện dày hơn 200 trang này chỉ là những ghi chép lịch sử đơn thuần.

Chúng ta có thể tìm thấy trong cuốn sách những điều thật lí thú. Đó là vẻ đẹp của phong cảnh một ngôi làng nơi ngã ba sông: “Thượng nguồn phía trái là đồi Nhà Hồ, nơi luyện quân của Hồ Quý Ly xưa.  Xuôi đến động Hang Dơi, Bia Thần, điểm dừng chân trong chuyến Chúa Trịnh về Thăng Long. Tiếp tục xuôi tới gần động Lục Vân là hòn Vọng Phu. Động Lục Vân là di tích xếp hàng thứ sáu trong loạt hang động cổ tích. Xuôi nữa bên bờ trái sông Hoạt là hang Lã Vọng- một kỳ tích thần bí nằm sâu dưới chân núi, dân địa phương gọi là hang Thần thời tiết. Rồi xuống Thung Trúc, Thung Vàng, Hang Ma, Trát Bạc... qua núi Chóp Chài đến tận Trí Cú sông Cửa Càn rồi chảy ra tận biển Đông”. Nơi đây còn có bao truyền thuyết về động Từ Thức, hoang đảo Huyền Châu Qua Tử; những trận đánh cướp giữ làng được ông miêu tả sinh động và hiếm thấy trong sách vở: “Tiếng la hò náo động trong đêm. Bên kia sông, tiếng vũ khí chạm nhau chan chát, toé lửa, nhoang nhoáng. Đinh tráng và anh em trong đội tự vệ tấn công quyết liệt. Bọn cướp cố sống cố chết chống trả để tháo thân. Trời tối đen như mực. Cuộc giao chiến đang hồi quyết liệt thì bỗng có ánh lửa phát sáng bùng lên bên bờ sông trước làng.

- Cháy nhà! Cháy nhà! Bà con ơi ! Cháy nha..à!...

Tiếng la thất thanh của mấy ông bà già nãy giờ đứng ở bờ sông hò hét động viên cổ vũ đánh cướp thấy nhà cháy hốt hoảng la cấp cứu. Sợ bị náo động ảnh hưởng tới trận đánh, ảnh hưởng tinh thần làng xóm, ảnh hưởng việc đánh cướp của dân làng, cố Hà vội dõng dạc la to:

- Hỡi dân là... àng! Hỡi các anh em đinh tráng! Tôi Hà đây, lão tự tay đốt nhà mình, lấy ánh sáng cho dân làng đánh cướp.

- Anh em đinh tráng, dân làng hãy bình tĩnh, dũng cảm, hăng hái xông lên bắt lấy chúng.

Mọi người nghe rõ tiếng cố Hà bàng hoàng, xúc động. Trước nghĩa cử của người già cả trong làng, trận đánh cướp như đựơc tiếp sức. Bọn cướp hoang mang, hốt hoảng, chống trả để tháo thân. Hàng ngũ bọn cướp đâm rối loạn. Một tên cướp vừa chống đỡ, vừa lùi vấp phải rãnh cày khô cứng ngã vật xuống đất. Lập tức, anh em tự vệ xông lên ôm chặt, đè hắn xuống, tước vũ khí, khoá tay nó, lôi tuột hắn xuống sông, lôi qua sông đưa về sân đình làng giao cho tuần tráng. Bọn cướp tràn lên cứu đồng bọn nhưng bị nhóm cố Loan và ông Lục Lăng đánh chặn. Cuộc giáp chiến bên sông kéo dài thêm mấy khắc nữa". Hay những trận chống càn của du kích, bộ đội và nhân dân làng, trận mai phục bất thành của các thiếu niên quân báo dũng cảm…

Xuyên suốt cuốn tự truyện là hành trình hoạt động của nhân vật cậu bé Mai Xuân Quát với lòng yêu nước, tinh thần cách mạng đan xen với những suy nghĩ hồn nhiên, ngây thơ, trong sáng. Dành cả cuộc đời đóng góp cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, ông Mai Thanh Lương đã để lại một cuốn tự truyện sâu sắc thể hiện trách nhiệm công dân với đất nước, thể hiện những tâm sự và năng lực cầm bút của mình.  

Phương Việt

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại