Nước cờ “chiếu bí” của Nga tại Trung Đông
18-09-2015 05:51

Bàn cờ đối ngoại của Nga từ sau cuộc sáp nhập Crimea (tháng 3/2014) đã thành thế phòng thủ. Quan hệ của Nga với Mỹ và châu Âu rơi vào bế tắc. Phương Tây tiến hành bao vậy cấm vận Nga. Hành động này cùng với giá dầu hạ đã đẩy nền kinh tế Nga vào tình trạng suy thoái ngày càng nghiêm trọng. Một số chương trình đối ngoại hoành tráng của ông Putin (như thiết lập liên minh kinh tế Á-Âu) bị gác lại. Nga phải thực hiện “xoay trục sang Đông”, chủ yếu là đẩy mạnh liên kết kinh tế, chính trị và an ninh chặt chẽ với Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc vốn là nước có triệu triệu người chơi cờ tướng cao tay, cũng không vì Nga mà dốc hết ruột gan, trái lại dùng các chương trình hợp tác để ràng buộc Nga. Gặp khi nền kinh tế Trung Quốc rơi vào “thường thái mới” với tăng trưởng thấp, xuất khẩu đình trệ (có tháng “âm”), động lực hợp tác kinh tế với Nga, nhất là trong lĩnh vực năng lượng, bị suy giảm. Hầu hết các đại dự án không giải ngân được. Xem ra, các nước cờ của Nga với phía Tây cũng như phía Đông rới vào thế bí.

Vừa rồi Nga đi một nước cờ “chiếu bí” tại Trung Đông. Nga đề xuất thành lập một mặt trận thống nhất đấu tranh chống Nhà nước Hồi giáo (IS), trong đó có sự tham gia tích cực của Nga, Iran và Syria.

Nước cờ “chiếu bí” của Nga tại Trung Đông - ảnh 1
T-90 - xe tăng hiện đại nhất của Nga đã có mặt tại Syria - làm cho tương quan quân sự trên chiến trường thêm gay cấn

Đề xuất này diễn ra vào một thời điểm đặc biệt. Cộng đồng châu Âu (EU) đang rơi vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan” chưa tìm ra được giải pháp thỏa đáng cho cuộc khủng hoảng người di cư. Đại tướng Tướng Dempsey, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu Liên quân Mỹ, thừa nhận rằng cuộc chiến chống IS “đang bế tắc về chiến thuật”. Các thành viên Ủy ban Quân lực Thượng nghị viện Mỹ trong phiên điều trần ngày 16/9, đã đồng loạt chỉ tríchchiến lược quân sự hiện nay tại Syria của chính quyền Obama. TNS John McCain, Chủ tịch đầy quyền uy của Ủy ban này, nói rằng làn sóng di cư từ khu vực Trung Đông, trong đó phần lớn từ Syria, sang các nước châu Âu đã cho thấy sự thất bại trong chiến lược đẩy lùi các phần tử IS và chương trình huấn luyện các tay súng nổi dậy mà Washington cho là “ôn hòa” trị giá gần 500 triệu USD.

Không những đề xuất sáng kiến trên lĩnh vực ngoại giao, Nga còn tăng cường sự hiện diện quân sự tại Syria. Việc Nga thiết lập tổ hợp không quân mạnh tại Syria là một đòn “điểm huyệt” đối với chiến dịch không kích của Mỹ và đồng minh tại Syria. Tiến, nó có thể giúp Nga và phe mình (Iran, Syria) tham gia cuộc không kích chống IS, tăng thêm vai trò và thế mặc cả. Thoái, nó có thể giúp Nga và Syria gây trở ngại cho hoạt động không kích đồng minh tại Syria lâu nay được tiến hành tự do không phải xin phép chính quyền Syria. Lại có thể tạo thế chống lưng cho chính quyền Assad trong bất kỳ giải pháp chính trị nào.

Moskva còn đề xuất tiến hành một cuộc đối thoại cấp quân sự với Washington để tránh những sai sót và hiểu nhầm giữa hai bên về vấn đề Syria. Cái đề xuất này cũng na ná như cuộc thương lượng đang diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc (tránh và) xử lý các tình huống va chạm trên biển và trên không của máy bay và tàu chiến hai nước hoạt động trên các vùng biển Đông Á, trước hết là Biển Đông.

Nước cờ mới này của Moskva buộc Washington phải cân nhắc đường đi nước bước sắp tới. Ngày 16/9, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho biết chính quyền của Tổng thống Obama đang cân nhắc đề xuất của Nga tiến hành môt cuộc đối thoại về vấn đề Syria.

Ngoài ra, Washington có thể sẽ gặp một rắc rối mới trong vấn đề hạt nhân Iran, khi Nga tuyên bố sẵn sàng hợp tác và nâng cấp các máy ly tâm của Iran để sản xuất các chất đồng vị. Đây là một trong những cam kết của Nga theo thỏa thuận hạt nhân được ký kết mới đây giữa Iran và Nhóm P5 + 1.

Kết quả các đối sách mới của Nga tại Trung Đông còn cần theo dõi. Nhưng chí ít vào thời điểm này, chúng đã làm chuyển động bàn cờ Trung Đông. Nước cờ Syria của Nga tạo ra sự uy hiếp với quân cờ khác của đối phương, phá thế phòng thủ, tạo thế trận cho Nga.

Tại bài “Học đánh cờ” trong Ngục trung nhật ký, Hồ Chí Minh cho rằng, trong đánh cờ, “Lạc nước, hai xe đành bỏ phí/Gặp thời, một tốt cũng thành công”. Người còn viết:

“Vốn trước hai bên ngang thế lực,
Mà sau thắng lợi một bên giành;
Tấn công, phòng thủ không sơ hở,
Đại tướng anh hùng mới xứng danh”.

Hoài Nam

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại