Thấy gì từ sự cố phim Lý Công Uẩn?
Thứ Tư, ngày 15/09/2010 - 09:39

(Toquoc)-Lại một bộ phim về Lý Công Uẩn  đứng trước nguy cơ lỗi hẹn với Thăng Long, với Đại lễ, với sự trông đợi của nhân dân.

Vì sao lại có kết cục không bất ngờ với công chúng nhưng ngẫm ra vẫn không tránh được cảm giác chua xót này?

Lý Công Uẩn lỗi hẹn với Thăng Long?

“Lý Công Uẩn- Đường tới thành Thăng Long”- dự kiến được phát sóng vào tháng 9 nhưng đến nay vẫn chưa được cấp phép. Theo thông tin trên các báo, bộ phim bị hội đồng thẩm định cho rằng “quá Trung Hoa”.

Đây là điều không bất ngờ với công luận. Ngay từ khi thông tin về bộ phim được đăng tải trên các báo như Đạo diễn người Trung Quốc, diễn viên quần chúng, diễn viên đóng thế người Trung Quốc, trường quay Trung Quốc… thì chất lượng bộ phim đã bị nghi ngờ. Và hôm nay, sự thực không mong muốn đã được chứng minh.

Hội đồng duyệt phim quốc gia sau khi xem 19 tập phim “Lý Công Uẩn–  Đường tới thành Thăng Long” cho rằng “bộ phim mang đầy yếu tố Trung Hoa” và “yêu cầu  đoàn làm phim phải lược bỏ bớt những bối cảnh đậm chất Trung Hoa trong phim. Bộ phim chỉ được phát sóng sau khi đã sửa chữa xong theo yêu cầu của Hội đồng”. Nhưng sửa thế nào được bộ phim bị nhận xét là “mang đậm yếu tố Trung Hoa” này? Người ta có thể cắt đoạn này, bỏ đoạn kia, nhưng làm sao có thể sửa được linh hồn của bộ phim, làm sao đem lại hồn vía cho bộ phim?

Thấy gì từ sự cố phim Lý Công Uẩn? - ảnh 1

Bộ phim đang đứng trước nguy cơ lỗi hẹn với Đại lễ 1000 năm

Chưa có kết luận cuối cùng nhưng nếu không chiếu thì coi như vứt đi hơn 100 tỷ đồng, còn nếu chiếu thì khác gì như đưa sản phẩm kém chất lượng vào sử dụng! Hậu quả của sản phẩm kém chất lượng này sẽ là sự hiểu sai lịch sử, sai văn hóa dân tộc.

Vấn đề  đặt ra là cách quản lý của các cấp có liên quan trong việc làm phim cũng như giám sát làm phim, đặc biệt là đối với phim dã sử (lịch sử) ở nước ta. Không phải cứ “thả” cho ai có tiền thì làm, đặc biệt là với phim lịch sử- thể loại yếu nhất của điện ảnh chúng ta. Xã hội hóa là rất tốt, nhưng có những cái chưa thể xã hội hóa được, đó chính là món cỗ dâng lên tổ tiên nhà mình thì không thể nhờ hàng xóm làm hộ.

Không muốn nhưng vẫn phải nhắc lại, đó là dự án phim Thái tổ Lý Công Uẩn đã bị phá sản bởi sự tranh cãi của chính những nhà làm phim. Dự toán kinh phí lên đến hơn 200 tỷ, chưa được đồng ý thì những người trong cuộc đã “tranh công”. Kết quả, bộ phim mãi chỉ là dự án dẫu chúng ta đã tốn không ít tiền vào việc thi kịch bản, thiết kế phục trang…

Người trong nhà  không bắt tay nhau được thì chọn giải pháp sang “nhờ” người láng giềng vốn là “đại gia” trong việc làm phim dã sử âu cũng là một giải pháp. Tuy nhiên, nhờ thế nào mới là cách đáng bàn. Đáng nhẽ nhân cơ hội này để học hỏi cách làm phim lịch sử thì chúng ta lại giao cho đối tác làm thay quá nhiều. Kết quả là, những thước phim về văn hóa, đất nước Đại Việt bỗng mang quá nhiều yếu tố văn hóa đất nước Trung Hoa.

Thấy gì từ sự cố phim Lý Công Uẩn? - ảnh 2

Những thành quách trùng trùng, điệp điệp trong phim có mang dáng dấp Văn hoá Việt Nam?

Các nhà  làm phim…lỗi hẹn với nhân dân

Dù có nhiều bộ phim được thực hiện để chào đón Đại lễ 1000 năm Thăng Long- Hà Nội, nhưng có thể nói, “Lý Công Uẩn- Đường tới thành Thăng Long” là bộ phim được trông đợi nhất. Bởi phim nói về người có công lớn nhất trong việc định đô ở đất Thăng Long, khởi nguồn của chuỗi lịch sử ngàn năm văn hiến của dân tộc. Vì thế, trong dịp kỷ niệm Đại lễ này, dẫu có thể làm nhiều phim khác, về những anh kiệt khác của dân tộc, thì điều mong mỏi nhất vẫn là có một bộ phim về Lý Công Uẩn.

Ngay từ năm 1998 (4/5/1998), Bộ Chính trị đã ra chỉ thị  về việc chuẩn bị tốt cho Đại lễ Kỷ  niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội. Như vậy là, những người có trách nhiệm có hơn 10 năm chuẩn bị để làm một bộ phim lịch sử cho xứng đáng với Đại lễ. Tuy nhiên, các nhà làm phim đều chỉ mới khởi động một, hai năm trước mốc 1000 năm. Thời gian gấp gáp, kinh nghiệm làm phim lịch sử chưa nhiều, thêm nữa là mâu thuẫn giữa các nhà làm nghệ thuật trong nước đã đẩy việc làm phim lịch sử mừng Đại lễ vào những tai tiếng không xứng đáng với sự kiện lớn lao của dân tộc.

Hành xử của những người trong cuộc với các dự án phim khiến cho dư luận nghi ngờ chính chất lượng của các bộ phim. Chưa ai trong chúng ta quên việc Hoa hậu Thiên Lý đã từ chối đóng những cảnh hở hang trong phim Thái sư Trần Thủ Độ và kết quả là cô phải rời đoàn làm phim. Chắc độc giả cũng chưa quên việc đăng đàn mạt sát nhau giữa những người đáng lẽ sẽ cùng làm phim Thái tổ Lý Công Uẩn. Tại sao lại có những hành xử như thế giữa những người làm nghệ thuật? Mục đích của họ là gì nếu không phải là cùng hợp tác, cố gắng làm sao để có một tác phẩm điện ảnh thật tốt mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long- Hà Nội?

Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát- Giám đốc Hãng phim Hội Điện ảnh Việt Nam trong một cuộc toạ đàm về phim lịch sử, đã nhấn mạnh: “Không làm được phim về Lý Công Uẩn trong dịp Đại lễ là chúng ta- những người làm nghệ thuật thứ 7 có lỗi với lịch sử, có lỗi với công chúng”.

Làm phim lịch sử  là một thách thức ngay cả đối với các hãng phim lớn trong nước và các nhà làm phim chuyên nghiệp Việt Nam nên có thể phần nào thông cảm với đơn vị sản xuất phim tư nhân trong việc mời  ê kíp ngoại để làm phim như một giải pháp an toàn cho vấn đề đầu tư.

Tuy nhiên, nếu với cách quản lý hiện nay, cứ gật đầu cho ai có tiền thì làm liệu có thoả đáng? Lịch sử, đất nước, con người, văn hoá Việt Nam sẽ đi đến đâu, có hình dáng gì dưới bàn tay của những nhà làm phim “hồn Trương Ba, da hàng thịt” như với phim “Lý Công Uẩn- Đường tới thành Thăng Long”? Nguy hiểm hơn, nếu những bộ phim được làm kiểu này được chiếu rộng rãi, người nước ngoài sẽ nghĩ thế nào về đất nước, lịch sử, con người Việt Nam?

Những “chi tiết” biết nói: “Lý Công Uẩn- Đường tới thành Thăng Long”: Đạo diễn Cận Đức Mậu (đạo diễn phim Tuổi trẻ Bao Thanh Thiên, Đại Tống khai quốc) và đạo diễn Triệu Lôi; các chuyên gia hóa trang Trung Quốc; thuê trường quay Hoành Điếm Trung Quốc;  thuê Trung Quốc may gần 700 bộ trang phục cổ; thuê diễn viên đóng thế của Trung Quốc và hàng trăm diễn viên quần chúng người Trung Quốc...

Hồng Hà

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại